Herinneringen Oorlog

De Tweede Wereldoorlog in Nijmegen

Op 10 mei 1940 vielen Duitse troepen Nederland binnen. De Nederlandse genie blies rondom Nijmegen alle bruggen over de Waal en het Maas-Waalkanaal op. De eerste vier jaar verliepen hier in betrekkelijke rust. Op 22 februari 1944, rond half twee in de middag, werd Nijmegen echter opgeschrikt door een bombardement, uitgevoerd door Amerikaanse bommenwerpers. Nooit in haar 2000 jaar lange historie was de stad zo getroffen als toen. Vrijwel de gehele binnenstad veranderde in enkele ogenblikken in een ru´ne. Zoĺn 800 mensen vonden hierbij de dood. Op 17 september 1944 begint operatie Market Garden. Amerikaanse en Britse soldaten proberen Nijmegen en andere Zuid-Nederlandse steden te bevrijden. Nijmegen wordt echter fel verdedigd door de bezetters, en wanneer deze zich teveel in het nauw gedreven voelen, verlaten ze de stad. Daarbij wordt een deel van de binnenstad dat nog overeind stond, alsnog in brand gestoken. Onder de slachtoffers ook het stadhuis.
Op 20 september weten de geallieerden de bruggen over de Waal te veroveren. Nijmegen blijft echter nog een halfjaar onder Duits vuur liggen. Op 17 maart 1945 ontplofte de laatste granaat. Na de bevrijding kan de trieste balans worden opgemaakt: 2.200 doden, 10.000 gewonden, 5000 woningen en 500 winkels zijn totaal verwoest, 12.000 mensen zijn dakloos.

Op deze pagina willen we iedereen graag de ruimte geven om herinneringen aan het leven tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nijmegen te delen met onze websitebezoekers. Op deze manier hopen we een bijdrage te kunnen leveren aan het collectief geheugen van onze stad. De nieuwste inzending staat bovenaan.

Vertel ˇˇk uw verhaal.

Brieven kunt u sturen naar: Stichting Noviomagus.nl, Jacob Canisstraat 55, 6521 HJ Nijmegen

Uw email kunt u sturen naar herinnering@noviomagus.nl

Inzendingen

Herinneringen......door Gerard Centen

Pastoor Zegersstraat 24......door Toon Peters

Puinruimen......door Wim Benda

Robbie Lemmers was mijn broertje......door Piet Lemmers

Voor Rieky Spronk begon de oorlog in 1945......door Nynke Feenstra

Bouw leerling......door Sjaak van de Water

Het gat van Binky......door Wim Benda

Dolle Dinsdag (5 september 1944)......door Wim Benda

Oorlogservaring van een kind......door Eddy Waltman

Gevaarlijk vuurwerk......door Martien Ruikes

Kinderoptocht 5 mei 1945......door Martien Ruikes

"Hulppolitie"......door Martien Ruikes

Extra voeding, en meer......door Martien Ruikes

Luchtalarm......door Wim Benda

De vlucht......door Corrie van der Pijll-Reichgelt

Illegale voedselvoorziening......door Wim Benda

De familie van Doorn......door Willem van Doorn

Mel (Melchior) Meijer.......door Henny Meijer

Herinneringen aan de oorlogsjaren......door Leo Verhees

Oorlogs-herinnering......door Jan Gersjes

Wilhelmina (Mimi) Everdina Aleida Maria Helsen (1933 - 1945)......door Rene Martens

Jantje......door Anje van Buuren-Meinardi

Verzet.....door Ria van Eldonk-Kersten

(Eric) Earle White.....door Philip White

Kameraden.....door Cees de Vos

Het Rode Dorp van december 1944 tot juni 1945......door Wil

Leegsma..... door Wim Brock

Daar zaten we dan onder de "pee-en".....door Wim Segers

Veel leed aan beleefd.....door Sjaak van de Water

Wat ik toen zag, zal ik nooit vergeten.....door Wim Brock

Daden van Verzet.....door Wenzel Wielemann

Nijmegen van 1940 tot 1945, de bezetting, invasie en bevrijding......door Ria van Eldonk-Kersten

Bombardement en frontstadverhalen......door RenÚ de Moor

Brief Thijs Boumans......door Rob Boumans

St. Annastraat 97......door Rob Boumans

Tragedie......door Cees de Vos

Christ Toussaint, mijn vader......door Tineke Beukering-Toussaint

 

terug

Reactiepagina
Reactie 1:

Wim van Maasakker, 22-06-2015: begin 45 werden veel militairen ingekwartierd bij burgers in Nijmegen. Zo ook bij ons 7 Canadese. Ik was toen 1 jaar en 6 maanden, kreeg van hen chocolade, dat was te merken aan de luiers, vertelde mijn moeder. Ik woonde toen in de Gorisstraat.
Reactie 2:

Dick Jacobs, 16-12-2017: Een kinderlijke herinnering aan 10 mei 1940:
Ik word 's ochtends wakker doordat ik vanuit mijn zolderkamertje mijn ouders beneden in de huiskamer druk hoor praten.
Het is nog vroeg maar de zon schijnt al heerlijk mijn zolderkamer binnen.
Om te voorkomen dat ik -als vierjarige- zelf m'n bed uit kom is het houten traliewerk aan beide zijkanten van het bed omhoog gedaan. Maar ik heb daar een oplossing voor gevonden: ik doe het voeteneind van de matras omhoog, verwijder wat latten uit de bodem, wring mezelf door de ontstane ruimte en kruip onder het bed vandaan.
Nieuwsgierig naar wat de oorzaak van de drukte beneden is, loop ik onze huiskamer/keuken binnen. (Een huiskamer/keuken was vroeger wat we nu een open keuken noemen: vaak een ruime huiskamer met in een hoek een klein keukenblok. Eerlijk gezegd was het keukenblok destijds meer ge´ntegreerd in de huiskamer dan tegenwoordig veelal het geval is).
Mijn moeder is bezig met de voorbereidingen voor het ontbijt.
Wat m'n vader aan het doen is intrigeert me. Hij staat voor het raam en plakt brede, bruine papierstroken kruislings over de ruiten.
Ik sta verbaasd te kijken en vraag waarom hij dat doet.
Hij probeert me uit te leggen dat het oorlog is. Het begrip 'oorlog' is voor mij volstrekt onduidelijk, dus probeert hij dit duidelijk te maken.
Maar wat heeft dit te maken met dat plakband op de ramen???
Mijn vader zegt dat er bij een oorlog soms ruiten springen (sic!) en dat er dan glas rondspringt. Door nu plakband op de ramen aan te brengen, blijven bij gesprongen ramen de glasscherven aan mekaar hangen.
Achteraf bekeken vraag ik mezelf af of ik ook maar Ýets van zijn uitleg heb gesnapt.
Ik weet niet meer of ik die vrijdag nog naar de kleuterschool op de Oude Stadsgracht geweest ben. Het gebeuren in onze huiskamer staat me, ondanks het feit dat het alweer bijna tachtig jaar geleden is, nog helder voor de geest!
Reactie 3:

Truus Verhagen-Rutten, 02-04-2018: Ik ben geboren in 1937. Wij woonden in de de Ruyterstraat, waar mijn ouders een melkzaak hadden.
Omdat ons huis op de oosthoek lag kregen wij op een gegeven moment een voltreffer op onze bovenverdieping, het was toen Nijmegen frontstad was. Wij zaten met het gezin in de kelder. Mijn vader wilde naar boven gaan op geroep van mensen: "Rutten waar zit je?" Het alarm was nog niet afgegaan dat het veilig was, dus mijn moeder wilde niet dat hij naar boven ging. Uiteindelijk bleek boven de winkel de voorgevel er uitgeslagen. Wij mochten toen niet meer 's nachts in het huis blijven en zouden moeten slapen in de kapokfabriek. Mijn moeder reed met de jongste in de wandelwagen, waar het wiel afliep. De kapokfabriek was inmiddels vol met mensen en wij moesten door naar de huishoudschool. Toen werd de kapokfabriek met fosforbommen platgegooid. En ook die herinneringen heb ik nog stevig op het netvlies. Je ziet op de bovenverdieping van de school de vlammen en denkt als kind dat het je eigen huis betreft. Op weg naar huis mochten we niet op de fosforplekken stappen en uit angst nam ik de spijlen van de diverse hekjes op de route naar huis.
Reactie 4:

Huib de Groot, 03-04-2018: Mijn grootouders (de Groot-Hallebeek) zijn omgekomen bij de ramp in de kapokfabriek, en ook mijn oom en tante (Zeewald-de Groot) met hun kinderen. Doordat er thuis nooit over is gesproken ben ik al een aantal jaren op zoek naar de toedracht. Een eerste (klein) verslag is te vinden in: De bominslag op de kapokfabriek. Een ramp in Bottendaal en een gedenkteken waard. De Zeeheld. Wijkblad voor Bottendaal 18-6 (2013), p. 8-9.
Het resultaat van mijn zoektocht, onder andere in het Regionaal archief, is inmiddels een artikel van ruim 9200 woorden (met bronnen) dat vrijwel is afgerond. Ik heb nu een veel duidelijker beeld van wat er is gebeurd, want dat is tot nu toe bij mijn weten nooit uitgezocht.
Ik zou heel graag met mevrouw Verhagen-Rutten in contact komen om van haar te vernemen wat ze zich nog van de ramp herinnert. Zij behoort tot de weinigen die nog in leven zijn en het hebben meegemaakt. Zou de redactie mij met haar in contact kunnen brengen? Dat zou ik zeer op prijs stellen.
M.v.g. Huib de Groot

Redactie: contact is gelegd.

REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: