De Winckelsteegh

De Winckelsteegh:

Landgoed De Winckelsteegh, tegenwoordig ingeklemd tussen Hatert en het Maas-Waalkanaal, dateert al uit de late middeleeuwen. De eerste vermelding komt uit 1470, toen het de ‘Hofstede ter Hatert’ werd genoemd. In 1655 werd de hofstede eigendom van toenmalige burgemeester van Nijmegen Anthonis Vos en hij gaf het de naam ‘De Winckelsteegh’. Toen meester Leonard de Beyer het landgoed in 1690 van de familie Vos kocht, bestond het uit een herenhuis, twee tuinen, een oprijlaan met beuken, een koetshuis, een stal en twee boerderijen.
Pas in 1811 kreeg het herenhuis zijn huidige vorm. Eigenaar Jean-Baptiste de la Couture liet het toen in neoclassicistische stijl herbouwen: het werd een blokvormig, symmetrisch gebouw met een verhoogde bel-etage, die toegankelijk werd gemaakt door een natuurstenen trap. Het souterrain was de werkruimte voor het personeel, hier was onder andere ook de keuken.
Na de dood van Jean-Baptiste in 1833 werd het landgoed door zijn erfgenaam verkocht aan luitenant-generaal Adriaan Meyer. Hij overleed in 1842 en werd begraven bij de Hatertse kapel aan de Vossendijk. Toen deze kapel in de jaren ’60 van de vorige eeuw werd afgebroken, is Meyers grafsteen op het terrein van De Winckelsteegh geplaatst.
Nadat het landgoed enige tientallen jaren door enkele hooggeplaatste militairen was bewoond, kwam het in 1878 in handen van grootgrondbezitter Theodoor Dobbelmann. Het huis werd twee jaar door zusters bewoond, vooraleer Dobbelmann er in 1881 zelf zijn intrek nam. In 1907 werd De Winckelsteegh samen met zijn andere eigendommen ondergebracht in een naamloze vennootschap.
Na de Tweede Wereldoorlog betrok de Titus Brandsmastichting het gebouw enige tijd en vanaf 1959 zaten er de zusters Franciscanessen Penitenten-Recollectinen van Etten-Leur, die hier geestelijk gehandicapte kinderen verzorgden. De taak van de zusters werd in 1971 overgenomen door de Stichting De Winckelsteegh. Het 22 hectare tellende landgoed werd deels bebouwd met paviljoens, maar heeft zijn bosrijke karakter goed behouden.
Hoewel van binnen geheel gemoderniseerd – het ademt er de sfeer van de jaren ’70 – heeft het herenhuis zijn neoclassicistische uiterlijk goed behouden. De vensters met rondboogvormige bovenlichten en versierde zwikken (hoekvullingen) zijn voor Nijmegen unieke details.

Met dank aan medewerkers van De Winckelsteegh!

Klik hier voor een boedelinventaris van het pand, ons opgestuurd door Robert Spanings: Het gaat om een boedelinventaris, opgemaakt ná het overlijden van jonkheer Frans Meyer, in leven gepensioneerd luitenant-generaal in 1845. Hij kocht in 1836 het landgoed De Winckelsteegh en verdoopte het goed en noemde het naar zijn naam Meyerswijk. Ná het overlijden van Meyer in 1845 (en niet in 1842!) kreeg het landgoed weer de naam De Winckelsteegh. De inboedel van zowel het landhuis als de bijbehorende boerderij 't Vosje worden beschreven. De boederij 't Vosje is een aantal jaren geleden afgebrand (de preciese datum weet ik niet meer) en is in moderne vorm herbouwd.

terug

Reactiepagina
Reactie 1:

P. Eijkhout, 07-08-2015: Goede samenvatting.
Ik ben bezig met wat oudere gegevens over de Winkelsteeg (1500-1800).
Weet iemand of de boerderij Het Vosje tegenwoordig nog bestaat?
Reactie 2:

Rob Essers, 07-08-2015: In de Kroniek van Nijmegen over 1991, Jaarboek Numaga XXXIX (1992), pp. 131-149, staat bij 4 september:
"Boerderij ''t Voske' aan de Winkelsteegseweg door kwajongenswerk in vlammen opgegaan. Deze boerderij, die fungeerde als ontmoetingsruimte van huize 'De Winkelsteeg', dateerde uit de achttiende eeuw en is nu voorgoed verloren."
Reactie 3:

Frans Meijer, 18-04-2018: Ik beschik - als nazaat en historicus - over veel informatie over de voormalige bewoner luit-gen. Adriaan Frans Meijer (1768 - 1845). Belangstelling heb ik voor de gegevens over de inventaris bij de verkoop in 1845. Is er bv een koopakte ter inzage? Doel van mijn speurtocht: het schrijven een boek.
Reactie 4:

Robert Spanings, 24-04-2018: Beste Frans Meijer,
De boedelinventaris (notaris P.A. van Rees, inventarisnummer 141, akte 213, 20, 22 en 25 februari 1845) is te raadplegen in de studiezaal van het Regionaal Archief Nijmegen. Naast de vermelding van de inboedel bevat de boedelinventaris gegevens over familieleden en erfgenamen, het effectenbezit, vorderingen, schulden en eigendomspapieren. Vermeld wordt dat op 1 februari 1836 te Elst een onderhandse akte is geregistreerd, waarbij Gerard Guillaume de la Couture het landgoed De Winkelsteegh overdroeg aan Adriaan Frans Meijer. Misschien is de onderhandse overdrachtsakte terug te vinden in het archief van de familie De la Couture en/of het archief van de familie Meijer.
Met vriendelijke groet, Robert Spanings
Reactie 5:

particulier, 25-04-2018: Het Vosje is nog steeds 'n ontmoetingscafe-restaurant, met daarachter een paardenstal/manege, aan de rand van het laatste stukje bos. Ook in 2016/17 is er natuur ter grootte van een aantal voetbalvelden opgeofferd. Plannen waren er in 2005 om daar villa's te bouwen, protesten van onder meer de buurt verhinderde dat. Nu is dat de Winkelsteeg-uitbreiding geworden.
Reactie 6:

Willem Akkers, 08-03-2019: Ben geboren (in 1946) en getogen in het dorp Hatert. In mijn jeugd werd in Huize de Winkelsteegh een (basis)school voor particulieren geexploiteerd. Deze school werd gerund door de heer en mevrouw Befort. Dit echtpaar woonde eerst in de villa, later bewoonden zij een bungalow op het terrein. Deze bungalow is later als dienstwoning gaan fungeren voor de familie Frans Meij, later door de familie Jo Sengers.
Reactie 7:

Frans Meijer, 18-04-2020: In de bovenstaande beschrijving van Winckelsteegh staat vermeld dat luitenant-generaal Adriaan Frans Meijer overleed in 1842. Dit is niet correct. Meijer overleed op 8 februari 1845 te Amsterdam in een huis aan de Keizersgracht. Het graf van Meijer bevindt zich op het landgoed Beekvliet te Borculo. Het landgoed wordt bewoond door de heer E. Gelderman en mevrouw L. van Everdingen. Laatstgenoemde is de dochter van mevrouw. Louise Meijer. Een manuscript over het leven van A.F. Meijer is momenteel in voorbereiding.
Reactie 8:

Rob Essers, 18-04-2020: @Frans Meijer (reactie 7) - Het onjuiste jaartal 1842 is een verschrijving of zetfout uit 1910. In een bijdrage over de 'De Hatersche Leengoederen' schreef gemeentearchivaris Van Schevichaven: "De Generaal verdoopte het goed en noemde het naar zijn naam Meyerswijk. Zijn erfgenamen verkochten het in 1842 voor f 23.647, aan Maurits Johan de Bruyn, kapitein der Genie te Utrecht;" (bron: Provinciale Geldersche en Nijmeegsche Courant, 24 april 1910). Dezelfde tekst is ook terug te vinden in Het Schependom van Nijmegen in woord en beeld.. Uitgave Vereeniging 'Dorpsbelang' (1912).

Jhr. Adriaan Frans Meijer werd op 15 februari 1845 begraven op Algemene begraafplaats Hatert (gesloten in 1881) aan de Vossendijk. Al in 1882 is sprake van "de zeer verwaarloosde grafstede van den generaal Meijer, haast onherkenbaar door de struiken en distels". Het voormalige kerkhof deed dienst als speelplaats voor de tot schoolgebouw omgebouwde kerk.

verplaatsing
In een brief d.d. 31 december 1938 schreef beëdigd rentmeester D. van Aalst aan de burgemeester van Nijmegen: "De familie Meyer uit Velp zou gaarne twee grafsteenen, welke liggen op de speelplaats van de school in Hatert, verplaatsen naar de Winkelsteeg."

Dat een van de graven op 27 maart 1940 alsnog werd overgebracht, is te danken aan Albert Antoine Loopuyt (1873-1960), de oud-gemeentesecretaris van Renkum. Zijn echtgenote jkvr. Maria Elisabeth Meijer (1876-1956) was een achterkleindochter van jhr. Adriaan Frans Meijer.

Het graf bevond zich in de periode 1940-1995 op verschillende plaatsen op het landgoed De Winckelsteegh. Ik ga ervan uit dat onderstaande foto's gemaakt zijn tussen 1 september 1942 en 1 juni 1946 en de grafsteen op dat moment nog op dezelfde plaats lag als op 27 maart 1940.

Op de grafsteen staat de tekst:
HIER LIGT BEGRAVEN
DE LUITENANT GENERAAL JONKHEER
A.F. MEIJER
GEB. 4 SEPT. 1768
GEST. 8 FEBR. 1845
ZIJN ASSCHE RUSTE IN VREDE

De verplaatsing was naar alle waarschijnlijkheid noodzakelijk omdat de stoffelijke resten en de grafsteen in het water dreigden te verdwijnen. De veronderstelling dat Duitse militairen in de Tweede Wereldoorlog een rol gespeeld hebben bij de verplaatsing en de herbegrafenis met 'militaire eer' heeft plaatsgevonden, strookt niet met de feiten. Ik betwijfel ook of de burgemeester van Nijmegen voor alle verplaatsingen wel de vereiste vergunningen heeft verleend.

"De Winkelsteeg" is op 10 februari 1988 aangewezen als gemeentelijk monument. Daarbij is de monumentale grafsteen uit 1845 blijkbaar over het hoofd gezien. Anders had de verhuizing van de steen naar het landgoed Beekvliet in Borculo mogelijk geen doorgang kunnen vinden. Wat er van de stoffelijke resten nog over was, paste in 1995 volgens de verhalen in een blikken trommel.
Reactie 9:

Peter Derks, 19-06-2020: de boerderij het Vosje is van mijn grootvader geweest. Ik kan me de villa en boederij goed herinneren uit mijn vroegste jeugd.
In het stamboomboek over de oude bewoners van Hatert staat meer over mijn familie, bij hen kun je meer navragen.
Mijn vader was de tuinman op het villa terrein, mijn grootvader was boer en boswachter van het Rijk van Nijmegen, dus ook via de gemeente moet er genoeg terug te vinden zijn.
Ik was als japie-zag-eens-peren-hangen op het Vosje.
met vriendelijke groet, Peter Derks
ps ook ik sta nog met naam, in het boek van oude haterse

REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: