Stadsboerderijen aan Karrengas en Ziekerstraat

Stadsboerderijen aan Karrengas en Ziekerstraat:

Een opmerkelijke beroepsgroep binnen het ommuurde Nijmegen van vr 1880 was die van de stadsboeren. Ze woonden in stadsboerderijtjes verspreid over de stad, maar dan vooral in minder voorname straten als de Bottelstraat, Karrengas, Keumegas en Vinkegas. Het vee bestond uit een paar koeien en varkens, maar soms ook uit ezels, geiten en kippen. Overdag stonden de koeien te grazen op de weilanden buiten de stad vooral in de Ooijpolder , s avonds en s winters werden ze de stad binnengedreven en stonden ze in de stal achter het woonhuis. De melk van de koeien werd aan huis verkocht, terwijl landbouwers hun geoogste waren op de markt verkochten.
Stadsboerderijen waren duidelijk in het straatbeeld herkenbaar. Ze hadden meestal slechts n of twee bouwlagen met daarboven een hoog oplopend zadeldak. Op de begane grond was het woonhuis met direct daarnaast een brede stalpoort, waardoor het vee naar binnen werd gebracht. Boven de poort zat een hooiluik. Het voer voor de dieren werd hier doorheen naar binnen gebracht en opgestapeld in de hoge hooizolder. Soms was er op de eerste verdieping nog ruimte voor enkele slaapvertrekken.
In 1850 telde Nijmegen er ongeveer 128 boerengezinnen en rond 1880 stonden er in de stad nog zon 100 boerderijtjes. Na de afbraak van de vestingwerken wilde de gemeente een eind maken aan de onhyginische toestanden in veel van de boerenbedrijfjes. Door het uitvaardigen van een reeks strenge verordeningen werd het de boeren haast onmogelijk gemaakt om hun bedrijf voort te zetten. Daarnaast ging er veel landbouwgrond verloren door de stadsuitbreidingen. Uiteindelijk verdwenen de laatste stadsboeren pas eind jaren 30 van de vorige eeuw.
Met de stadsboeren verdwenen ook de stadsboerderijtjes uit het straatbeeld. Tegenwoordig bestaan er nog maar twee. De eerste is te vinden aan het begin van de Karrengas en dateert uit 1610, zoals is af te lezen aan de muurankers aan de zijmuur. Eind 19de eeuw is de begane grond voorzien van een nieuwe pui. De andere boerderij staat in de Ziekerstraat (nummer 116) en is van binnen ingrijpend verbouwd. Tot enkele jaren geleden was er een Grieks restaurant gevestigd.
Meer informatie over de Nijmeegse stadsboeren vindt u hier.

terug

Reactiepagina
Reactie 1:

Jan van Venrooij, 31-03-2015: Mijn opa en oma woonden begin 1900 in een stadsboerderij aan de toenmalige Lange Koningstraat no.28. Stadsarchivaris H.Kersten wist niet van het bestaan en ook in het boekje over Nijmeegse stadsboerderijen dat vervaardigd is, wordt de door mij genoemde boerderij niet vermeld.
De stadsboerderij aan de Lange Koningstraat (bij het huidige Koningsplein) werd bewoond door het gezin van Sjaak Peters. In de stal herbergde hij ongeveer 25 koeien schat ik zo en in de lente werd het vee gedreven naar de Ooypolder, die Sjaak gepacht had voor een deel.
Later werd er in de stadsboerderij een melkhandel gevestigd en eind jaren 50 is het gesloopt voor nieuwbouw. De laatste bewoner Sjaak Peters (junior) leeft nog en woont in Nijmegen en bezit beslist foto's van genoemde boerderij.

REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: