Molenstraat4

Molenstraat 4, Geboortehuis Bisschop Hamer:

Op 21 augustus 1840 werd Ferdinandus Hubertus Hamer geboren in dit huis aan de Molenstraat, dat er toen overigens heel anders uitzag dan nu. Als bisschop stierf Hamer in 1900 als martelaar in het huidige Mongolië. In de daklijst is in de lente van 1949 een gedenksteen geplaatst, waarop Hamers bisschoppelijk wapen en zijn geboorte- en sterfjaar staan. De steen werd ontworpen door Ir. Bernard Fokkinga, mede-ontwerper van het stedenbouwkundig plan voor de herbouw van de verwoeste binnenstad. De uit Polen afkomstige Wladyslaw Miller vervaardigde het kunstwerk.

Met dank aan mevrouw M. Hogendoorn.

terug

Reactie 1:

Wladyslaw Miller, 01-02-2007: Ik wilde U graag laten weten dat ik U dankbaar ben dat U mijn naam eronder gezet heeft. Na contact met mijn kleindochter.
Maar er zijn nog veel meer missers.
Namelijk het weeshuis van de Begijnenstraat is niet van Fokker maar van architect Oswald. En ik heb de mandjes en die twee figuurtjes jongen en meisje gedaan.
En dan de Latijnse school, daar heb ik de consoles gedaan, onder de apostelen overal en boven de poort eigenlijk de gehele rij op die hoogte. En die slingers zijn ook van mij, met die kopjes. En helemaal bovenin onder het dak hele rij slingers met medaillons. En onder het dak de kapitelen allemaal.
En de zijde waar de trap is....tegenover de ingang kerk.. daar heb ik de hoek om de nieuwe lijsten gemaakt. Er is daar namelijk een 2 panden weggehaald en toen kwam er een muur en die heb ik bewerkt, de bovenste lijst de afranding.
In de poort staat links de school, rechts begint de kerk. Daar de pinakels gedaan en heel veel binnen in de kerk. Buiten de kerk zit een plaquette (rechts van de ingang naar boven zit die plaquette) bij de deur een spiraaltrap daar zit die plaquette beneden. En die is ook van mij, eigenlijk een van mijn eerste werken samen met de steen Hamerhuis.
Verder heb ik nog kerken in Leiden, Arnhem-Eusebius, Elst-hele binnenkant van de kerk, Dordrecht-scheve toren, Delft raadhuis, Edam grote kerk,
De latijnse school was de opdrachtgever architect Deur.
Dit wilde ik u melden, ik heb geen e-mail dus dit is omdat ik op bezoek ben bij Monique (Hogendoorn).
Vriendelijke groeten en hartelijk dank en een mooie site.

Reactie 2:

Monique Hogendoorn, 26-01-2010: Ik wilde doorgeven dat de bekende beeldhouwer de heer Wladyslaw Miller is overleden op 22 januari 2010 in Den Haag aan een hartstilstand. Hij heeft geleefd van 5 mei 1913, geboren in Riga tot 22 januari 2010 overleden in Den Haag.
Ik hoop dat U via het archief meer werk op zijn naam krijgt, onder andere het weeshuisje zijn de beeldjes en mandjes van hem.

Redactie, 08-03-2013: Op deze en deze foto is Wladyslaw Miller te zien, aan het werk in de Stevenskerk. En meer over zijn werk daar leest u op www.djdekker.net/stevenskerk/.

Reactie 3:

Irene Miller, 03-07-2015: ik wil even meedelen dat er op die site van djdekker.net een klein fotootje staat, maar dit is zeker niet mijn vader de heer W. Miller, die man op die foto is veel ouder als mijn vader toen en die goede man heeft niks van mijn vader!!!

Redactie: dat zou slordig zijn!
Het portretfotootje komt uit het Regionaal Archief. Daar is nog een foto van de beeldhouwer:


detail van RAN F46546:
Giuseppe Roverso (1900-1977)


detail van RAN GN8409:
Wladyslaw Miller (1913-2010)


Er zijn toch veel overeenkomsten: lichte onderkin, groefje naast de mondhoek, groef van neus naar mondhoek, neusvleugels. Vind je dat niet?
Klopt het wel dat hij (bij het werk) een alpinopet droeg?
Reactie 4:

Irene Miller, 09-07-2015: die man rechts is mijn vader die andere niet, die man vind ik er niet op lijken hoor sorry maar mijn pa heeft n rond gezicht en die man langwerpig.
Reactie 5:

Johnny Meuleman, 10-07-2015: Hoi Irene, leuk dat je gereageerd hebt.
Die rechter foto lijkt meer op jou, die linkse foto totaal niet.
Groetjes Johnny.
Reactie 6:

Ton Peeren, 13-10-2015: Ben werkzaam geweest als steenhouwer aan de St. Stevenskerk in Nijmegen vanaf 1967 tot aan de opening.
Op de foto rechts herken ik beeldhouwer Miller maar op de linkse foto weet ik beslist dat hij dat niet is, dat is beeldhouwer Guseppy Reverso. Een Italiaanse beeldhouwer, heeft ook de waterspuwers aan de kerk gebeeldhouwd en ook de apostelen in de nabij gelegen Latijnse school.
Ook heeft hij de leeuw bij de poort naar de St. Stevenskerk gemaakt van Hardsteen.
Hoop dat ik wat bij heb kunnen bijdragen.
Met de vriendelijke groet, Ton Peeren
Reactie 7:

Franz van Vlaanderen, 14-10-2015: De heer Miller bezocht de Stevenskerk op 21 oktober 2006.
Hij heeft toen voor de vrijwilligers van de Stevenskring een uitleg over zijn werkzaamheden bij de restauratie gehouden. Ik dacht dat zijn dochter er ook bij aanwezig geweest is.
Ik heb daar foto's van gemaakt. Op deze is hij het duidelijkst te zien:

Reactie 8:

Irene Miller, 02-12-2015: dank jullie wel voor de reacties
hij kon ook heel mooie portretten maken, ik ben zijn jongste dochter.

Redactie: de site van dhr Dekker heeft geen contactmogelijkheid, maar we hebben de correctie doorgegeven aan www.stevenskerk.nl die ook naar zijn gegevens verwijst.
Reactie 9:

Wilfried Kalmeier, 15-03-2019: Mijn naam is Wilfried Kalmeier en ik woon in Moosburg a.d. Isar. Wladyslaw Miller was vroeger hier als beeldhouwer werkzaam. Meer informatie over het geschiedenis van Moosburg vindt u hier:
https://www.merkur.de/lokales/freising/moosburg-ort29088/stalag-verein-praesentiert-aufwendig-recherchiertes-buch-9682899.html
Ik zou me zeer verheugen als Irene Miller of familie van haar contact met mij zou kunnen opnemen.

Redactie: dank voor de reactie, contactgegevens zijn uitgewisseld.
Ter aanvulling van de gegevens op onze website: van wanneer tot wanneer werkte Wladyslaw Miller in Moosburg a.d. Isar, en wat deed hij er?
Reactie 10:

Wilfried Kalmeier, 23-03-2019: Herr W. Miller war in Moosburg von 1941-1945/46 im Stalag 7A interniert. Das war eines der größten Gefangenenlager in Deutschland.
Wladi arbeitete beim Steinmetz Kieser in Moosburg. Er stellte auch 2 große Erinnerungssteine her. Er war auch ein sehr guter Zeichner, Modellierer. Studiert hatte er in Warschau. Er war ausgebildeter Bildhauer.
Ich habe ihn einige Male in Den Haag besucht. Schade daß ich nicht alles dokumentiert habe was er in Holland als Bildhauer gemacht hat. Wir waren in Kirchen, Rathäuser.
Seine Hobbys waren Porträt zeichnen, Fotografieren, Mathematic, Schachspiel, Lesen, Musik, diskutieren, befasste sich mit den verschiedenen Religionen, unterstützte und besuchte seine Töchter, mit dem Zug quer durch Deutschland/Polen. Rennrad fahren (bis Paris). Er war ein Mensch den vieles intressierte bis zu seinem Ableben!
Er war ein eifriger Briefeschreiber. Ich habe ca. über 200 Briefe bekommen. Leider kann mir keiner sagen, wo sein Inventar geblieben ist. 2010 kurz vor seinem 97igsten Geburtstag (5.05.1913 geb.) ist er gestorben. Er trank keinen Alkohol, rauchte nicht, lebte spartanisch auch was essen anbelangt. Hatte keinen Fernseher. Hörte nur Radio.
MfG. W. Kalmeier, Bayern
Reactie 11:

Zosja Miller, 18-05-2021: Hallo, ik ben de dochter van Wladyslaw Miller, geboortedatum 14-04-1958 en mijn geboorte naam is Zofie Joanna Miller.
Mijn Vader heeft heel veel Beeldhouwwerk gedaan, dat was zijn Passie. Hij heeft ook een boek over zijn Werk in de Stevenskerk IN GODS LOF EN ERE.
Ik ben heel trots op mijn Vader, hij is er helaas niet meer. Hij is naar zijn Schepper. Hij was en is een Waar Man van zijn geloof. Ik heb nog steeds heel veel oude werkfoto's van hem.
Reactie 12:

Paul Broekman, 18-05-2021: Een mooie levensbeschrijving van Wladyslaw Miller stond in dagblad Trouw van 2 maart 1962. Negen jaren lang heeft hij gezwoegd hoog boven in de gewelven van de St. Stevenskerk op de steigers; tweehonderd meter evangelieprediking in zand- en kalksteen.
Beeldhouwer uit Polen bezielt de harde materie
Geloof drijft de beitel en hamer
Een dichter is hij. Een dichter, die Gods lof in steen bezingt. Niet met de pen en op papier, maar met hamer en beitel. Een kunstenaar, maar een eenvoudig man met harde werkmanshanden. Een prediker van het evangelie, niet in toga of priester habijt, maar in een bestoft blauw jasje en een bruine broek vol vlekken. Toch een dichter, een artist, een evangelist.
Dat is Wladyslaw Miller, wiens wieg in Riga stond. Dat is nu bijna 49 jaar geleden en twee oorlogen hebben hem, de zoon van Poolse ouders, door Europa doen zwerven. Totdat hij, als statenloze vluchteling, berooid en teleurgesteld in 1947 in Nederland asyl vond. Was er hier wel werk voor hem, de Poolse steenhouwer, wiens idealen vernietigd waren, wiens leven geknauwd was en gedeukt. Eerst niet, het land, het volk, de taal, alles was hem vreemd en 't liefst had hij willen emigreren naar het verre Amerika om daar een nieuw begin te maken.
Totdat hij in Nijmegen terecht kwam en in de verwoeste stad, zoals hij zelf geslagen door de oorlog, twee liefdes vond: een vrouw en een kerk. Beter: de ruïne van een kerk, de Sint Steven. En in deze kerk zingt hij nu met hamer en beitel al negen jaren lang Gods lof in steen.

... Lofzang in steen...
Ghetto
Want wat Wladyslaw Miller in de oorlog ook verloren mocht hebben, niet zijn vakmanschap als steenhouwer, niet zijn kunstzinnige aanleg. Het vak had hij, de zoon van een schoenmaker, in Warschau geleerd; bij een beeldhouwer en op de Academie voor Beeldende kunsten was zijn artistieke aanleg ontwikkeld. Maar dikwijls zwierf de jonge Miller, zelf een gelovig rooms-katholiek, door het Joodse ghetto in Warschau, dat later op afgrijselijke wijze door de nazi's is uitgemoord.
Hier tekende en schilderde hij de echt Joodse typen met hun aartsvaderlijk uiterlijk — maar al zijn werk ging verloren toen de Duitsers Polen binnenvielen en hij zelf als soldaat vergeefs zijn vaderland verdedigde. Hij kwam bij de Russen terecht, raakte toen in Duitse krijgsgevangenschap en zwierf van kamp tot kamp, maar overleefde alles. Toch wilde hij niet naar het communistische Polen terug en raakte op drift door Europa, totdat hij zijn bestemming vond in Nijmegen. In de Stevenskerk.
Negen jaren lang staat hij daar nu al eenzaam op de vijftien meter hoge steigers. Alleen met zijn hamer en zijn beitel, alleen met zijn fantasie en zijn kunstzin. Oók met zijn herinnering aan het Joodse ghetto in Warschau en de Semitische koppen die hij er tekende. Nog ziet hij ze in de geest voor zich — en nu zijn ze (in steen) terug te vinden in de koflijsten en de kapitelen, hoog in de gewelven van de Stevenskerk, in koor en transept.
Tweehonderd meter heeft Wladyslaw Miller in z'n eentje uitgehakt in zand- en kalksteen. Hij heeft er negen jaren over gedaan en het werk is nu bijna voltooid. Maar het is tweehonderd meter evangelieprediking in steen geworden. Want Miller hakte in de weerbarstige steen de grote figuren uit de evangeliën, discipelen, apostelen, martelaren. Met al hun kenmerkende attributen: een Paulus met de reisstaf, een Andreas, het net vol vissen torsend, een Thomas, ziende naar de doorboorde hand, een Stefanus, stervend onder de stenen. Zo heeft hij ze allen gebeeldhouwd, modern en toch minitieus, maar in al deze koppen zijn de trekken terug te vinden van de mannen die in Warschau's ghetto vermoord werden omdat ze Jood waren...
Symboliek
Miller heeft meer gedaan. De gehele koflijst hoog in de kerk en de kapitelen zijn versierd met bloem- en bladmotieven en ook hierin zijn telkens weer de christelijke symbolen terug te vinden. Heel dit nauwkeurige beeldhouwwerk is doortrokken van een diepe evangelische betekenis, heel de vormgeving is door en door bijbels.
Het is allemaal zijn eigen schepping naar eigen ideeën, uitgewerkt met een der hervormde predikanten van Nijmegen. En van de papieren tekeningen werden de ideëen werkelijkheid in steen.
Miller maakt er zelf niet veel drukte over. Hij is een eenvoudig bescheiden steenhouwer, die nu goed Nederlands spreekt. Hij praat niet graag over dit levenswerk van hem; hij staat het liefst maar eenzaam op de hoge steiger om... ja, om Gods lof in steen te verkondigen. Dat zegt hij zelf niet, maar zo is het toch.
Verheven
Slechts één ding is jammer: als over een paar jaar de kerk klaar is, zullen weinigen dit prachtige bijbelse beeldhouwwerk opmerken en er de volle schoonheid en symboliek van zien. Daarvoor is het te hoog: vijftien meter en meer boven de begane grond.
Maar voor Wladyslaw Miller maakt dat niets uit. Zijn schepping heeft hij nu bijna voltooid en hij is er dankbaar voor dat hij, de rooms-katholieke Poolse steenhouwer, in een Nederlandse protestantse kerk iets heeft mogen doen tot eer van Gods naam. In steen en met hamer en beitel.
Reactie 13:

Paul Broekman, 19-05-2021: Er is in 1966 een boekje verschenen over het werk van Wladyslaw Miller in de St. Stevenskerk. Een uitgave van Kerkvoogdij van de hervormde gemeente Nijmegen:
Gods lof in steen in de Stevenskerk te Nijmegen, door W. Barnard en F. Winterwerp.

Wladyslaw Miller staat in de adresboeken van Nijmegen vermeld als steenhouwer:
1948 Achter Valburg 81
1951 Waalkade 42
1959 Marsstraat 19
1966 Lange Hezelstraat 8

REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: