arbeidersjeugdcentrale 1926.jpg

<- Back | Index | Next ->

arbeidersjeugdcentrale 1926.jpg

Sjaak Rutten: De Arbeiders Jeugd Centrale (AJC) werd op 18 maart 1918 opgericht. Het was een landelijke organisatie, gevestigd te Amsterdam, maar met afdelingen in het hele land, waaronder dus ook in Nijmegen. 
Het doel dat de AJC zich stelde was jongeren uit de arbeidersklasse op te voeden en te ontwikkelen, zowel lichamelijk als geestelijk, en hen voor te bereiden op deelname aan de strijd voor het socialisme van de arbeidersbeweging, een strijd die bepalend zou zijn voor de vorming van hun verdere leven. De AJC werd vanaf haar oprichting bezield door een sterk idealisme, waarin het gemeenschapsbesef centraal stond. Zij zette zich met nadruk af tegen het individualistische egoďsme, dat als kenmerkend gold voor de burgerlijke, kapitalistische maatschappij en dat door de arbeidersjeugd reeds binnen de kapitalistische verhoudingen overwonnen moest worden. De AJC wilde de klassenstrijd, die tot dan toe vooral op economisch en politiek niveau gevoerd was, verbinden met de strijd voor een socialistisch cultuurideaal. En als opvoedingsorganisatie wilde de AJC zich met name op dit laatste strijdterrein begeven. 
Uit haar opstelling vloeide voort, dat de AJC ernaar streefde om het socialistische cultuurideaal in de eigen gelederen te realiseren. Zo ontwikkelde zich de manier van samenleven die men later als ‘typische AJC-stijl' meende te herkennen, maar waarvan de basiselementen zich reeds aan het eind van de negentiende eeuw in verschillende kringen duidelijk hadden gemanifesteerd: karakteristieke omgangsvormen - zonder alcohol en tabak- met een eigen manier van kleden, feestvieren en vrijetijdsbesteding. Wandelen en kamperen hoorden daarbij en zingen, volksdansen, muziek.

Die typische AJC-stijl vinden we dus ook terug in Nijmegen, zoals moge blijken uit bovenstaande filmaankondiging. In 1926 vertoonde de plaatselijke AJC-afdeling in de grote zaal van De Vereeniging een pinksterfilm waarin 1400 jongens en meisjes “op gepaste wijze” uiting geven aan hun blijheid in het leven. “Men wordt ontroerd door de schitterende mooiheid van de natuur en den eenvoud van de jongens en meisjes die hun lentefeest vieren”. 
Toch bleek deze typische AJC-levenshouding na de Tweede Wereldoorlog steeds minder aantrekkingskracht te hebben op de Nederlandse – en ook de Nijmeegse jeugd. In 1959 werd de AJC opgeheven, zo ook in Nijmegen. De archieven van de Nijmeegse afdeling kwamen in het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) in Amsterdam terecht. Daar komen we archiefstukken tegen van Piet van Haalen, voorzitter van AJC-Nijmegen (1946-1958), en ook van de leden Bep van den Berg-Rietdijk, Addy van Geens en Hans, Jo en Nannie Berkhout. Die laatste drie waren wellicht kinderen van de Jacob Berkhout uit de Heemskerkstraat, die in het foldertje genoemd wordt. Ook deelnemerskaarten, toegangsbewijzen, correspondenties, notulen, plakboeken en allerlei andere stukken over AJC Nijmegen zijn nu nog in Amsterdam in te zien. 
Kijk voor meer informatie over de AJC op de site van het IISG: www.iisg.nl.
Reactiepagina
Reactie 1:

Wiesje Hoogenboom, 28-07-2015: Wij kwamen vroeger via de A.J.C. op donderdagavonden bij elkaar en deden creatieve dingen en bespraken ook diverse onderwerpen die ons toentertijd bezighielden, het was een leuke tijd. De A.J.C. had haar domicilie aan de Ridderstraat waar wij veel aan volksdansen en toneel deden. Ook hebben we heel veel wandelingen gemaakt.

De A.J.C. kwam volgens mij voort uit wat je nu de PvdA zou kunnen noemen.
Deze jeugdcentrale bestond uit drie groepen: de jongste groep waren de Zwaluwen, de tweede groep waren de Trekvogels 12 tot 16-17 jarigen en de derde groep van 18 en ouder Rode Wachten.
Er werd veel gekampeerd in Vierhouten en aan toneel en volksdans gedaan zoals ik al meldde.
Het was een landelijke jeugdvereniging voor jongens en meisjes.
In die tijd dat ik er lid van was 1949 tot 1958 waren b.v Jelles Bergsvoort en Henk Dunkes, Riet en Loes Lejeune, Bina v.d.Woude, Leni Alink, Hans Berkhout, Annie Erkens ook leden die ik me nog herinner.
Ik zou het leuk vinden ook van hen een reactie te ontvangen hoe zij die tijd hebben ervaren.
met vriendelijke groeten, Wiesje Hoogenboom
Reactie 2:

Rob Berkhout, 03-11-2018: zo ver ik weet kloppen Jo en Annie Berkhout wel als kinderen van Jacob (Johan) Berkhout uit de Heemskerkstraat wel, over Hans heb ik geen idee.
kleinkind Rob

REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: