Schakelstation PGEM:

Bij de monding van het Maas-Waalkanaal in de Waal verrees in de jaren 1934-1936 de Elektrische Centrale Gelderland. De centrale bestond uit een reusachtige machinezaal met er tegenaan een ketelhuis, werkplaatsen en kantoorgebouwen Ė allemaal gebouwd in de zakelijk-expressionistische stijl van Hendrik Fels, de huisarchitect van de Provinciale Gelderse Electriciteits Maatschappij (PGEM).
In 1949-1950 bouwde dezelfde architect niet ver van de centrale nog enkele gebouwen voor de PGEM, waaronder het markante schakel- of verdeelstation op de hoek van Weurtseweg en Winselingseweg. Elektriciteit met een hoge spanning wordt in dit station omgezet naar elektriciteit met een lagere spanning van 10.000 volt, waarna de stroom via ondergrondse kabels naar traformatorhuisjes in de woonwijken wordt geleid. Het V-vormige bouwwerk werd voor deze functie vol met apparatuur gestopt: de zijvleugels werden geheel ingenomen door zogenoemde smoorspoelruimten (op de begane grond) en zalen met 10Kv-toestellen (op de verdieping). Het forse bouwvolume op de hoek bood op de begane grond plaats aan een accuruimte, een compressor en een omvormer. Op de tussenverdieping was een videzaal en op de bovenverdieping bevond zich de bedieningruimte.
Fels ontwierp het schakelstation met veel zorg en oog voor details. Hij bekroonde het forse volume op de hoek met een torenachtige opbouw onder een met koper bekleed tentdak. Aan de zijde van de Weurtseweg bevindt zich de omlijste ingangspartij, waarboven de initialen van de oorspronkelijke eigenaar prijken. Het industriŽle gebouw maakt door zijn verticale geleding een strakke classicistische indruk, die enigszins wordt doorbroken door een speels, halfrond uitgebouwd trappenhuis. Op het achterterrein, bij het buitenstation, staat een transformatorhuis uit de bouwtijd. De vier bij het schakelstation behorende dienstwoningen aan de Weurtseweg 402-408 zijn eind 2008 afgebroken om plaats te maken voor de oprit van de nieuwe brug over de Waal, De Oversteek.
Verderop aan de Winselingseweg staat een kleiner en minder monumentaal gebouwtje, dat architect Fels omstreeks 1949 echter met evenveel zorg en oog voor detail bouwde. Het wordt omringd door hoogspanningsmasten en had in het verleden eveneens een directe relatie met de elektriciteitscentrale. Inmiddels is het gebouw, evenals het schakelstation, in bezit van de huidige elektriciteitsproducent Electrabel.

 

01-DSC04736.jpg 02-DSC04737.jpg 03-DSC04738.jpg 04-DSC04739.jpg 05-DSC04740.jpg
06-DSC04741.jpg 07-DSC04744.jpg 08-DSC04753.jpg 09-DSC04762.jpg 10-DSC04768.jpg
11-DSC04707.jpg 12-DSC04708.jpg 13-DSC04709.jpg

terug

Reactiepagina

REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: