De poel op het Kelfkensbos.

001.JPG 002.JPG 003.JPG 004.JPG 005.JPG
006.JPG 007.JPG 008.JPG 009.JPG 010.JPG
011.JPG 012.JPG 013.JPG
Op 4 april 1997 kwam er voorafgaand aan de bouw van de parkeergarage een gemetselde waterbassin te voorschijn. Bij opgravingen op het Kelfkensbos kwam deze zogenaamde 'poel' vrijwel compleet aan het daglicht. Het bouwwerk in de vorm van een hoefijzer is rond het midden van de zestiende eeuw hier gebouwd. De poel heeft grote bakstenen spaarbogen en omsluit een ruimte van 12 bij 20 meter. Het diende voor het drenken van vee en het blussen van branden.
Vroeger moest iedereen voor het blussen van branden in huis bestrijdingsmiddelen klaar hebben staan. De 'gewone' man tenminste één leren emmer, de welgestelde burgers een aantal emmers en daarbij nog haken en ladders. Bovendien stonden er twee grote, met water gevulde houten bakken klaar in de stad. Die stonden op wielen en konden met een touw naar de plek des onheils worden getrokken. Alle weerbare mannen werden geacht bij het horen van de alarmklok naar de dichtstbijzijnde stadspoel te rennen. Er werd dan een lange rij gevormd , waarin de mannen de gevulde emmers doorgaven tot bij de brand.
Gorissen schrijft in de 'Stede-atlas van Nijmegen' het volgende over poelen:
Als waterreservoir bij brandgevaar werden de poelen door stad en nabuurschappen gemeenschappelijk onderhouden. Zij lagen daar, waar plaats genoeg was, dat is voor de poorten van de oude stad; zij verloren deze randligging na de stadsuitbreidingen, andere werden verder buiten aangelegd. De poelen zullen aanvankelijk wel gewone met leem beklede kuilen geweest zijn; echter begin 1500 werden ze al door planken tegen instorting der wanden beschermd en ook met muren omgeven, die in de 16e eeuw uit tuf en blauwsteen opgebouwd waren. Door een muuropening die met een slagboom gesloten werd, ging een trap naar het water toe. De buren zorgden voor een regelmatige onderhoud; de stad hielp, wanneer tamelijk grote vernieuwingswerkzaamheden noodzakelijk werden.
De poel was bekend op het Valkhof voor de Burchtpoort in 1419. De poel heeft oorspronkelijk in de as van de Hertogstraat gelegen. Na de aanleg van een bastion op het Valkhof door Karel van Egmond werden de daar gelegen huizen afgebroken en de poel in oostelijke richting verplaatst, waar de plattegronden van J. van Deventer en volgende hem tonen.
De Gelderlander van 9 april 1997 schrijft het volgende over de oude poel:
"Naarmate de onderzoekers minder tijd hebben, worden de vondsten op het Kelfkensbos boeiender. Vrijwel dagelijks is er wat te zien. Zo maakte de afgelopen dagen een blootgelegde waterpoel spraak.
Mede door de boogconstructies zag het er allemaal indrukwekkend uit, maar nader onderzoek leerde dat het historisch van minder belang is. Het waterreservoir werd waarschijnlijk in de zestiende eeuw aangelegd en diende op de eerste plaats als bekken voor bluswater. 'En die gemetselde boogjes hebben alleen maar te maken gehad met zuinigheid, want het spaarde stenen', verklaart stadsarcheoloog Van Enckevoort de vondst. Gisteren werden de resten alweer gesloopt om plaats te maken voor de bouwvakkers die hier een parkeergarage aanleggen."
Het is toch jammer dat deze vondst niet bewaard kon blijven, maar het economisch belang heeft (zoals vaker) toch gewonnen.

terug

Reactiepagina

REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: