Batava Margarinefabriek:

In 1879 kocht A.D. van Seters een stuk grond op de hoek van de Weurtseweg en de Krayenhofflaan om er een kunstboterfabriek op te richten. De gemeente gaf toestemming voor de bouw van de fabriek op voorwaarde dat deze vanaf de straat op een woonhuis zou lijken. Zo zou de fabriek harmoniëren met de overige woonbebouwing die rond het plein gedacht was. Een jaar later begon de bouw van de fabriek, naar een ontwerp van architect J. Knoops. Helaas kwam er al snel tegenspoed: wegens geldproblemen moest Van Seters de bouw staken. In 1881 kon hij weliswaar beginnen met de boterproductie in enkele loodsen achter zijn fabriek-in-aanbouw, maar het lukte hem niet om de onderneming vlot te trekken. Het bedrijf werd overgenomen door W. Salomonski. Deze voltooide de fabriek en liet op de hoek met de Voorstadslaan een fraaie villa voor zichzelf bouwen. De Batava Margarinefabriek bleef in werking tot 1974. De zestig werknemers verloren toen hun baan en de fabrikantenvilla werd afgebroken.
De Batavafabriek, één van de oudste industriële gebouwen Nijmegen, staat nu al jaren leeg en verval dreigt. Hoewel de buurt ijvert voor behoud, heeft de eigenaar plannen voor nieuwbouw ter plaatse.

 

DSC05193.jpg DSC05195.jpg DSC05196.jpg DSC05201.jpg DSC05202.jpg

terug

Reactiepagina
Reactie 1:

Rob Essers, 14-04-2015: Niets op bouwtekeningen uit maart 1880 wijst op enige betrokkenheid van Jacob Knoops (1849-1913) of andere architect. Op het ontwerp staat alleen de handtekening van ADvSeters. Het is alleszins aannemelijk dat het ontwerp voor de fabriek van de hand van aannemer Arie Dammes van Seters (1844-1913) is en ook door hem in 1880 is uitgevoerd.

Op 2 april 1880 kreeg hij vergunning tot bebouwing van de percelen 17 t/m 23 aan de weg naar Weurt die hij op 13 februari 1879 had gekocht. De vergunning "tot oprigten van eene Margarine boterfabriek met eene Stoommachine van 30 à 35 paardenkrachten" volgde op 6 april 1880. Dat hij wegens geldproblemen de bouw zou hebben moeten staken, strookt niet met de feiten.

In de Provinciale Geldersche en Nijmeegsche Courant van 8 oktober 1880 werden 6 kuipers en 2 à 3 leerjongens gevraagd die direct geplaatst konden worden aan de Boterfabriek Batava. Het Nieuws van den Dag van 28 oktober 1880 meldde: "De St.-Ct. No. 254 bevat de statuten der naamlooze vennootschap: 'De Boterfabriek Batava', te Nijmegen, tot vervaardiging van kunstboter, onder directie van den Heer A. Dammers van Seters." Dat de grote boterfabriek er eind 1880 stond, blijkt ook uit het Verslag van den Raad der gemeente Nijmegen, op zaterdag 11 december 1880 (agendapunt 6).

De liquidatie van de KUNSTBOTERFABRIEK BATAVA volgde in augustus 1882. Van Seters verhuisde op 28 september 1882 naar de gemeente Hemelumer Oldephaert en Noordwolde in Friesland in verband met de aanleg van de spoorlijn Stavoren-Sneek.

Walde Salomonsky (1845-1932) nam de fabriek pas in maart 1883 over. Algemeen Handelsblad schreef op 21 maart 1883: "NIJMEGEN, 30 Maart, Sedert geruimen tijd stond de grootste kunstboterfabriek alhier, genaamd 'Batava', stil, waarin anders tal van menschen een goed weekloon verdienden. Bij de schaarste aan werkzaamheden is het met genoegen vernomen, dat deze fabriek in andere handen is overgegaan, en dat die weldra weder in exploitatie zal gebracht worden. (...)"
Reactie 2:

Rob Essers, 22-01-2016: De percelen 17 t/m 23 die A.D. van Seters op 13 februari 1879 kocht, staan afgebeeld op documentnummer KPU-432 (collectie: Commissie tot Uitleg van de Stad Nijmegen 1875-1890). Bij elkaar hebben de zeven percelen een oppervlak van 1.833 m².
Ook het naamloze Krayenhoffpark (Raadsbesluit d.d. 22 februari 1896: Kraijenhoffpark) staat al op deze tekening uit begin 1879.


REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: