CivisBoni index
penning CIVIS BONI PARTIBVS FVNCTVS ES
 
Collectie Albert de Valk (toegevoegd 06-05-2013)
Deze nijmeegse munt heb ik gekregen van een bekende Nijmeegse familie.
Het materiaal is brons, het gewicht is 250 gram, 8 cm doorsnee, en de dikte is 4mm.
Wie weet hier meer van?
Weet u meer van deze penning? REAGEER, wij maken graag gebruik van uw verhaal.

Reactie 1:

Mark van Loon, 06-05-2013: op zoek naar de precieze betekenis van het opschrift vond ik bij de online collectie van de Imperial War Museums het volgende:

NIJMEGEN (MEDAL OF HONOUR)
piece whole: circle piece obverse design : stylised image of a two-headed eagle, the arms of the town of Nijmegen piece obverse text: NIJMEGEN piece reverse design: a figure symbolising ruling power (which the artist based on an effigy of the Emporer Trajan) holding an orb in his left hand and a wand in his outstreched right hand piece reverse text: CIVIS BONI PARTIBVS FUNCTUS EST (translation: 'You have acted as a good citizen', a passage from a letter written by the Emporer Traianus to Plinius, ruler of Asia Minor)
Catalogue number: Art.IWM MED 1092
Production date: 1950
Place made: Netherlands
Subject period: 1945 - 1975
Materials: medium: silver
Dimensions: Support: Diameter 78 mm
Alternative Names: object category: medallion
Category: decorations and awards

Wat daaraan nog ontbreekt is wie deze fraaie penning ontwierp, en welke goede burgers hem zoal gekregen hebben.

Reactie 2:

Rob Essers, 09-05-2013: De afbeelding van Traianus doet vermoeden dat "Production date: 1950" niet klopt. Ik sluit niet uit dat het gaat om de eremedaille die veldmaarschalk Bernard Montgomery ontving toen hij in 1955 een bezoek aan Nijmegen bracht; zie deze krantenfoto uit De Tijd van 20-08-1955.

In de Verordening tot regeling van de toekenning van gemeentelijke onderscheidingen (1956) stond:

Artikel 5

1. De erepenning in zilver kan worden toegekend als blijk van waardering en erkentelijkheid zowel aan ingezetenen als aan niet-ingezetenen der gemeente, die zich jegens de gemeente of de stedelijke gemeenschap algemeen erkende bijzondere verdiensten hebben verworven.

2. Daarnaast kan de erepenning in zilver worden toegekend zowel aan ingezetenen en voormalig ingezetenen als aan in Nijmegen geboren niet-ingezetenen der gemeente, die onder meer op cultureel, wetenschappelijk, maatschappelijk of sportief terrein internationale of grote nationale erkenning hebben verworven.

3. De erepenning in brons kan worden toegekend zowel aan ingezetenen als aan niet-ingezetenen, die op enig terrein van het maatschappelijk leven der stad blijk hebben gegeven van bijzondere burgerzin.

4. Daarnaast kan de erepenning in brons worden toegekend zowel aan ingezetenen en voormalig ingezetenen als aan in Nijmegen geboren niet-ingezetenen der gemeente, die op enig terrein ook buiten Nijmegen erkenning hebben verworven.

Op deze foto uit 1989 ontvangt marsleider Tonny van Dongen uit handen van burgemeester Ien Dales de zilveren erepenning van de stad Nijmegen. De zichtbare kant van de medaille lijkt als twee druppels water op het bronzen exemplaar. (bron: RAN-F49950)

In de Verordening gemeentelijke onderscheidingen (2009) die op 3 december 2009 in werking is getreden zijn de zilveren en bronzen erepenning vervangen door “de Erepenning”.

Erepenning van Nijmegen
Ontworpen door C. Stauthamer

In opdracht van de gemeente Nijmegen heeft de beeldhouwer en penningkunstenaar C. Stauthamer te Amsterdam een erepenning ontworpen en uitgevoerd, welke door het gemeentebestuur bij raadsbesluit zal worden uitgereikt aan burgers of personen buiten Nijmegen, die zich op bijzondere wijze verdienstelijk hebben gemaakt voor Nijmegen.
De erepenning draagt de beeldenaar van Keizer Trajanus, de Romeinse keizer, die ruim 1850 jaar geleden aan Nijmegen Romeinse stadsrechten schonk
De keerzijde van de erepenning is versierd met de keizerlijke dubbele adelaar. De penning draagt tot tekst enkele woorden, die Trajanus zelf aan zijn vriend Plinius richtte en wel: "et civis boni partibus functus es" (gij hebt u als een goed burger gedragen ).

Bron: De Tijd, 22-02-1957

Reactie 3:

Henny Meijer, 09-05-2013: Deze gietpenning is gemaakt door Koninklijke Begeer, Voorschoten in 1957 (en dus niet 1950).
Het staat onder nummer 2316 beschreven als: "Erepenning van de stad Nijmegen"
Voorzijde: Zittende Trajanusfiguur houdend in linkerhand de rijksappel en in de rechterhand de staf.
Het opschrift luidt: CIVIS BONI PARTIBUS FUNCTUS ES.
Keerzijde: De dubbele adelaar uit het wapen van de stad met het opschrift ter weerszijden: NIJM-EGEN.
Modelleur: C. Stouthamer, gegoten, 78 mm.
Bron: KONINKLIJKE BEGEER / PENNINGEN 1935-1960 DEEL V Beschreven door Jhr. Ir. A.C. von Weiler.

Reactie 4:

Henk Tiellemans, 11-05-2013: zilveren Erepenning Nijmegen.
Functus es partibus civis boni.
De Latijnse tekst moet tegen de klok in gelezen worden: "functus es partibus civis boni". Functus es is het werkwoord, voltooid verleden tijd van "fungi", partibus is een ablativus bij het werkwoord "civis" bij "partibus". De zin betekent: je hebt de taak van een goed burger volbracht; iets vrijer vertaald: je hebt je als een goed burger gedragen, of je hebt je als een goed burger getoond. Dit is een citaat uit een brief van keizer Trajanus, opgenomenen in de brievenbundel van Plinius de Jongere, boek 10, brief 3b.
De Kon.Zangvereeniging Nijmeegs Mannenkoor mocht uit handen van de Burgemeester Th.C.de Graaf deze penning ontvangen t.g.v. ons 150 jarig bestaan, Mei 2009.
Dezelfde getoonde penning versiert ons vaandel tijdens concerten en byzondere gelegenheden.
Henk Tiellemans Erelid Kon.Zangv.Nijmeegs Mannenkoor

Reactie 5:

Eigenhuijsen, 11-05-2013: Zie voor de lijst erepenning in zilver site van gezellen vereniging Kolping.

Reactie 6:

Rob Essers, 11-05-2013: In de Verordening tot regeling van de toekenning van gemeentelijke onderscheidingen (1956) stond in artikel 3 dat over het ereburgerschap gaat:

3. Ten bewijze van deze onderscheiding wordt aan de begiftigde een oorkonde, alsmede een erepenning der gemeente Nijmegen in zilver uitgereikt.

Omdat Montgomery op 19 augustus 1955 ereburger werd, kan hij onmogelijk toen de erepenning ontvangen hebben die zich in collectie van de Imperial War Museums bevindt. De verordening is pas op 21 november 1956 door de gemeenteraad vastgesteld en de erepenning pas in 1957 door Cephas Stauthamer ontworpen (zie onderstaand bericht). Misschien heeft Montgomery bij een latere gelegenheid alsnog een exemplaar van de door Stauthamer ontworpen erepenning in zilver ontvangen.

In artikel 8 van de verordening uit 1956 stond:

1. Van elke toekenning van het ereburgerschap of van de erepenning wordt door Burgemeester en Wethouders aantekening gehouden in een register, waarvan vorm en indeling door hen worden vastgesteld.

Op de gemeentelijke website staan alleen overzichten van 5 ereburgers

  1. P.L.M. van Wayenburg +
  2. Maarschalk Montgomery +
  3. Generaal James Gavin +
  4. Chr. Hustinx +
  5. Joris Ivens +
en 31 (andere) ontvangers van de zilveren erepenning.
  1. 1959 Majoor Breunese +
  2. 1961 H. de Goede +
  3. 1964 Ir. R. Verloren van Themaat +
  4. 1966 L.G.J. Bol +
  5. 1966 Arnold Martens +
  6. 1966 Mgr. C. van Dijck +
  7. 1968 Ds. R.N. Hefting +
  8. 1968 KNBLO
  9. 1976 Kapel van de Koninklijke Luchtmacht, Nijmegen
  10. 1976 Nico Grijpink +
  11. 1979 Het Gelders Orkest, Arnhem
  12. 1981 Dr. J. Brinkhoff +
  13. 1987 Maj.b.d. A.J. van Dongen +
  14. 1991 Congregatie Liefdezusters van de H. Carolus Borromeus, Maastricht
  15. 1993 A.F. Uijen +
  16. 1994 VVV Rijk van Nijmegen
  17. 1994 Ds. J. Colijn, Nijmegen +
  18. 1995 Actief Comité Binnenstad Nijmegen
  19. 1996 Mr. J. Steemers, Malden
  20. 1999 Mag. Prof. Dr. E.C.F.A. Schillebeeckx
  21. 2005 Kolpingvereniging Nijmegen
  22. 2006 Prof.dr. J.H.G.I. Giesbers
  23. 2006 J.C.M. van Delft
  24. 2007 W.Th.J. Jansen
  25. 2008 Mw. M. Goderie
  26. 2008 Mw. E.M. Mulder
  27. 2008 Mw. A. van Rumpt
  28. 2009 Koninklijke Zangvereniging Nijmeegs Mannenkoor
  29. 2009 82nd Airborne Division
  30. 2009 Guards Armoured Division
  31. 2013 Dhr. F.J.M. Boeijen
De verordening uit 1956 is met ingang van 3 december 2009 vervallen. Hiervoor is de Verordening gemeentelijke onderscheidingen (2009) in de plaats gekomen. De erepenning in zilver en in brons zijn daarin vervangen door "de Erepenning". En ereburgers krijgen geen zilveren erepenning meer, maar een gouden Waalbrugspeld!

Reactie 7:

Rob Essers, 13-05-2013: Bij erepenning in zilver op de website van de BWM zou het kunnen gaan om het exemplaar dat in 2009 is uitgereikt aan de Guards Armoured Division. Welke eremedaille Montgomery in 1955 ontving, is mij niet duidelijk. Bij de beeldbank van het Regionaal Archief Nijmegen heb ik geen afbeeldingen aangetroffen waarop de erepenning te zien is.

De volgorde van de lijst van ereburgers op de gemeentelijke website blijkt niet te kloppen. Aan general James Maurice Gavin werd al op 25 maart 1947 de erepenning toegekend. Petrus Ludovicus Maria van Waijenburg (1876-1949) was hem op 18 april 1942 voorgegaan.

Van Wayenburg, Gavin en Montgomery werden pas formeel als ereburger beschouwd bij de inwerkingtreding van de Verordening tot regeling van de toekenning van gemeentelijke onderscheidingen (1956). Burgemeester en Wethouders hebben echter verzuimd een afzonderlijk besluit te nemen over het tijdstip van inwerkingtreding van deze verordening.

Aangezien de verordening voor het eerst is toegepast op 3 december 1958, wordt dat beschouwd als de datum van inwerkingtreding. De Verordening gemeentelijke onderscheidingen (2009) is op 3 december 2009 in werking getreden.

Weet u meer van deze penning? REAGEER, wij maken graag gebruik van uw verhaal.
terug
Reactiepagina

REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: