734

<- Back | Index | Next ->

734.jpg

Mercedes Benz De Dion Bouton vuilniswagen van de gemeente Nijmegen met mijn grootvader achter het stuur.

Collectie: Cor van den Hoff

Aanvulling:

Cor van den Hoff, 02-09-2010: Ik kende als klein kind van een jaar of 3-4 een man Jan van Benthem hij werkte met mijn opa Jan Ribbers bij de toenmalige Gemeente Reiniging. Ik stuurde een foto van de reinigings vrachtwagen met mijn opa achter het stuur en ik geloof dat van Benthem er ook op staat.

De vrachtwagen was een luchtgekoelde Mercedes Benz, met massieve banden.
Correctie, 18-04-2018: mijn opa's vuilnisauto werd door mij Mercedes Benz genoemd maar ik had naar mijn moeder moeten luisteren want zij wist dat het een De Dion Bouton was !! De ster op de radiateur had mij te pakken.

Reactie 1:

Rob Essers, 03-09-2010: Volgens mij is de foto gemaakt op de Oude Molenweg voor nummer 189
(rechts is nog een gedeelte van nummer 191 te zien). Zie Google Maps

De bouwvergunningen voor Oude Molenweg 183-185, 187-189 en 191-193 zijn begin 1929 verleend (in de maanden februari, maart en april). De foto kan dus op z'n vroegst medio 1930 gemaakt zijn. De bomen zijn vermoedelijk gerooid voor de aanleg van bovenleiding van trolley. Lijn 1 (Oude Molenweg - Julianaoord) reed van 9 juli 1952 tot en met 27 mei 1961 over de Oude Molenweg.

Reactie 2:

Wim Peters, 19-09-2010: Door Wim van Doorn werd mij gevraagd herinneringen op te halen aan de tijd dat wij samen speelden in de Brederostraat en soms bezit namen van de vuilnisauto waarop mijn vader chauffeur was.

Die ”tijd” waren de jaren 1935 tot 1939. De straat was ons speelterrein en we maakten wereldreizen in diverse creaturen van vulleswagens. De aanleiding tot de vraag van Wim was een verbod om ook maar ergens met je po… aan te komen, hetgeen soms vergeten werd met soms kleine brandjes tot gevolg had. Ik moet u zeggen dat die speelsheid zich heeft geworteld in mijn verdere leven en heb mijn technische kennis in dienst van het Reinigingswezen mogen stellen en als wnd. directeur van de dienst voor Reiniging en Brandweer Leeuwarden met pensioen gegaan in 1983.

Terug naar de creaturen; de foto laat een De Dion Bouton zien uit de jaren 1920, reed op volrubberwielen (cushion tyres) van de toenmalige garage Moll. De motoren waren opgebouwd met 4 aparte cilinders en werden aangeslingerd. Om 6 uur s’morgens kwam Jan Schipperhein uit het magazijn en zwengelde alle motoren aan in de 2e Walstraat. De buren wisten niet beter want in die tijd had je veel kleine bedrijfjes in de binnenstad. Half acht vertrok de hele vloot die bestond uit groepen straatvegers, vuilnismannen, putjesscheppers, ontsmetters en urinoirreinigers.

Het ledigen van in die tijd houten “vullusbakken” was ongezond vooral het kolengruis veroorzaakte wolken viezigheid. De chauffeur werd niet gespaard in zijn dak en deurloze zitplaats. Om geen “wortel te schieten” gebruikte hij bij regenval een omgekeerde kolenzeef op de zitting en voorkwam daarmee vaak een nat zitvlak. Wanneer nu de wagen vanaf de zijkant was volgeperst reed men naar de stortplaats aan het Pieperslaantje waar percelen huisvuil werden opgezet samen met gier en aat.

Periodiek werden deze percelen verhandeld naar de landbouw.

Het ledigen was op zich een zwaar werk omdat het grote vuil van boven het laadrek moest worden gehaald en pas daarna kipte de laadbak achter de chauffeursplaats omhoog met behulp van een grote schroefspil (zoals een moer op een bout wordt gedraaid). Al met al een zeer kwetsbare een tijdrovend vervoermiddel. Men remde alleen op de achterwielen en het stuur moest met spierballenkracht worden bediend, toch zat er een ster voor de vaak lekkende radiateur. Maar de vooruitgang kreeg ook hier zijn invloed maar dat later, wordt vervolgd.

Reactie 3:

Wim Peters, 22-09-2010: Zoals beloofd het vervolg op gemeente reiniging Nijmegen:

Het vuil werd met de invoering van de 33 l. uniforme vuilnisemmers op een stofvrije manier beladen, wat een vooruitgang. Tweemaal per week deden we de ophaalroute en de Guido Gezellestraat was toen nog autovrij, moet je nu komen.

Inmiddels zijn we dan in de 30-er jaren aangeland en leerde ik al staande het chaufferen. Evenals veel jeugdigen had ook ik mijn toekomstdromen; auto’s en vliegtuigen. Gezien de algehele malaise bleef het vliegtuig te ver weg en ging ik in 1939 naar de ambachtsschool waar ik in 1941 als leerling automonteur terecht kwam bij Terwindt en Hekking.
Mijn vader had daar zijn hand in tijdens reparatie aan de Ford roltrommelvuilniswagen. Bij de reinigingsdienst behoorde ook de ontsmettingsdienst en het ziekenvervoer en daarbij reden zowel Fords als Studebaker. De oorlog bracht veel narigheid en er werd beroep gedaan op personeel van de Fordgarage waar Wim Peters ten tonele verscheen. Achteraf gezien bepalend voor mijn verdere leven omdat ik in 1942 mijn aanstelling kreeg bij de gemeente reiniging als leerlingmonteur.

De eerste indrukken waren toen geweldig omdat de verscheidenheid in materieel erg groot was, paarden, handkarren, putschepwagens met paard, Wagenmaker, Timmerman, Smid en ziekendienst, alles in de 2e Walstraat waar nu de opgang is naar het parkeerdek van de Molenpoortpassage. Een ware uittocht zo s’morgens om half acht, de stad hield toen zo’n beetje bij de Hatertseweg op en veel straatvegers liepen naar hun wijken.

Als 17 jarige maakte ik al kennis met electrisch vervoer in de vuilnisdienst, er waren Faun vuilniswagens die een benzinemotor hadden om electriciteit op te wekken die radnaafmotoren aandreven. Het schakelen ging vanaf een regeling zoals bij een tram met weerstandschakeling, uren en uren met een stukje ijzerzaag om lamellen bruikbaar te maken en de koolborstels weer actief konden worden.

De vooruitgang van oertijd in het vervoer naar moderne tijd werd sterk overschaduwd door de oorlog waar houtgas en antracietvergassers noodzakelijk werden. Imbert houtgasgeneratoren waren al direct aan het begin van de oorlog op de roltommelauto’s gebouwd en zorgde voor veel extra onderhoud en reparatie, vooral aan de v8tjes die aan slijtage onderhevig waren. Regelmatige vervanging van de motoren leverde veel ervaring omdat snelheid van wisselen een noodzaak was, gezien het kleine aantal auto’s. Veel nachten werd er door onze s.s.-achterburen in het oud burgeren gasthuis met overslaande stem verdunkeln verdambt nogmahl geschreeuwd en tegen de rolluiken getrapt. Het persgas werd gebruikt bij de ziekendienst nadat de benzinekraan aan het eind van de oorlog werd dichtgedraaid.

Ondertussen mocht ik mij 1e monteur gaan noemen met een schat aan ervaring, ook met minder goede; Jan Ribbers (al eerder belicht), kreeg zwaar lichamelijk letsel tijdens reparatie aan de losinrichting van zijn roltrommel, die neerviel en op zijn schouders en hoofd terecht kwam. Zowel de oudere monteur als Jan Ribbers zijn voortijdig gepensioneerd.

Na de oorlog als vrijwilliger terecht gekomen bij de RASC wat later de AAT werd. Bij de luchtmacht toch nog mijn liefde onderhouden, niet als piloot, en in 1947 terug naar de reiniging. Nieuwe Franse Fords met inbouw dieselmotoren waarmee een nieuwe weg is ingeslagen, de verdere ontwikkeling van de dienst meegemaakt als res. machinist voor de rioolbemaling in de Biezen en na beeïndiging van mijn studie de dienst verlaten om na 2 jaar gem. Baarn mijn verdere leven in de gemeente Leeuwarden als hoofd techn. dienst en wnd. directeur te mogen slijten.

Weet u, wanneer je van je hobby je werk maakt je in een ideale omstandigheid verkeerd?
En zo was het, Groetjes, Wim P.

Reactiepagina
Reactie 4:

Cor van den Hoff, 10-04-2014: Intussen zijn we al 4 jaar verder sinds Wim Peters ons zo uitvoerig op de hoogte bracht over de vuilnis auto Dion Bouton en de opvolgers ervan.

Ik kan me wel herinneren dat als je op de passagiers zitplaats zat je door de vloerplanken naar de straatstenen kon kijken. Een plasje kon je voor in het hoekje doen achter het zijldoek "deurtje", dat ging dan direct naar buiten in de ruimte tussen de planken!!!

Later reed opa met de gasgenerator in de plaats waar voordien ruimte was voor spullen die "te goed om weg te gooien" werden bewaard.
Mijn Opa (Jan Ribbers) heeft lange tijd in het ziekenhuis gelegen en zijn schouder is nooit meer volledig genezen.

Zijn er nog fotos van dat type wagen?
Als ik heb goed herinner waren er ook modificaties met een stuurwiel en iets wat op een handrem leek aan de buitenkant naast het rechtse spatbord.

Mijn hartelijke dank aan diegenen die hierop hebben gereageerd.
Cor van den Hoff
Reactie 5:

Wim Peters, 16-01-2015: Cor (om maar familiair te zijn): op de Fords zaten aan de rechterkant buitenbesturing aangebracht door de firma Geesink te Weesp. Het was erg kwetsbaar omdat men van een torpedofront een frontstuurauto ombouwde.
De oorspronkelijke stuurinrichting werd voorzien van een haakse overbrenging die in- en uitschakelbaar was. Die constructie leverde heel veel storing en slijtage op. Maar zelfs toen al maakte men gebruik van hydrauliek voor de werking van de roltrommel. Door scha en schande deden we ervaring op en leerden veel van de hydrauliek. Later heb ik daar bij zoutstrooiers ontwikkelen dankbaar gebruik van gemaakt.
Mogelijk kun je proberen contact te leggen met de zoon van Becker (Geesink) in Rotterdam die nu veegmachines en zo verkoopt. Veel succes gewenst.
P.S. Ondanks m'n hoge leeftijd nog altijd belangstellend,
Hartelijke groeten, Wim Peters
O ja Cor, dat buitenstuur was bedoeld om de chauffeur mee te laten beladen, wanneer er de mogelijkheid voor was (nooit gebruikt). Weet je dat ook weer.
Reactie 6:

Cor van den Hoff, 17-01-2015: Hallo Wim, Weer hartelijk dank voor de informatie. Het was me bekend dat het "buitenstuur" bedoeld was voor het helpen met laden. Dat stuur zat aan het paneel tussen koplamp en deur op z'n kant zoals een reserve wiel op vroegere autos. Denk niet dat het tegenwoordig zou worden toegestaan.
Ik heb nog geen reacties gehad over foto's van de rolwagen type. De zoutstrooiers herinner ik me ook nog: eenwielig en door een auto getrokken. Ik ben hard op weg naar de tachtig maar deze website houdt voor mij veel in om de hersens mobiel te houden. Er zijn nog zoveel andere dingen om de huidige generatie de belevenissen van toen te laten weten.

Redactie: hoe werd zo'n buitenstuur gebruikt?
Reactie 7:

Wim Peters, 18-01-2015: Hallo Cor, Bedankt voor je reactie en zo goed als ik het heb gezien woon je niet meer in Nijmegen. Zo is dat met ons gezin ook omdat wij voor onze kinderen naar Leuth zijn gaan wonen en doen dat al 30 jaar. Jaaa deze opa zal over enkele maanden 90 kunnen worden. Heb dus in de 20er jaren al gezien wat crisis teweeg kan brengen.
Hopelijk gaat het goed met je en ? naasten.
Hartelijke groeten, Wim Peters

Cor, nog even over de foto van jouw Opa: de beladers waren Willem van Benthum en Hent (Henk) v.d. Berg, beiden latere chauffeurs op roltrommels net als je Opa en mijn vader,
het beste.
Reactie 8:

Wim Peters, 19-01-2015: uitleg over het 'buitenstuur':
In normale rijstand stond in de cabine de buitenbediening door middel van een handle aan de stuurkolom en een haakse overbrenging in ruststand. De buitenbediening bestond uit: stuurwiel, remkoppelingshandle en gasbediening. Wanneer de chauffeur meewerkte bij het ophalen ging hij eerst de cabine uit, zette de buitenhandrem aan en schakelde in de eerste versnelling.
Lopende ging het gas een beetje hoger en werd het remkoppelingshandle bediend om te rijden.
Je kunt begrijpen dat een auto welke zonder chauffeur door de wijk reed niet erg aanlokkelijk leek.
Hoewel er drie mensen rondliepen die elk moment het remhandle konden bedienen heeft het niet echt ingang gevonden.
Na de oorlog hebben we in eigen beheer Canadese stuurinrichtingen uit personenbussen constructief gemonteerd waardoor er ook minder spierballenkracht nodig bleek te zijn.

Einde verhaal, gekoppeld aan mijn hartelijke groeten, Wim Peters
Reactie 9:

Cor van den Hoff, 20-01-2015: Hallo Wim en anderen,
Wat een genot om een verlengstuk aan dit verhaal te kunnen breien! Ik loop dus 10 jaar achter wat onze leeftijden betrekt maar je ziet wel dat ook ik een serieuze belangstelling voor het Nijmeegs leven had, mischien zelfs erg vroeg voor mijn leeftijd toen ter tijd. Er zijn nog zoveel andere dingen die uitgezocht kunnen worden bij voorbeeld.
Hartelijk gegroet, Cor van den Hoff

Redactie: Is dit zo'n wagen met buitenstuur waar je opa op reed?


vuilniswagen 1932. Bron: buzzybeeforum.nl (uit het Streekarchief Gooi en Vechtstreek).

Reactie 10:

Cor van den Hoff, 24-01-2015: Die foto is een van de vele modificaties verricht bij Geesink maar niet de wagen van mijn opa. Het laat wel goed het extra stuur zien op die wagen.

Ik zend hierbij een foto van Geesink met het juiste model:

O ja, als je "roltrommel" googlet dan zie je filmpjes van het Utrechtse archief over de werking zowel als van de gemeente Groningen.
Reactie 11:

Redactie, 16-04-2018: Een vergelijkbare wagen maar dan in Nijmegen staat op foto F64112 van het Regionaal Archief (datering 1960):


REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: