068-virenze002.jpg

068-virenze002.jpg

Weet u ons iets meer te vertellen over de hierboven getoonde foto (datum, lokatie, gebeurtenis en/of personen), reageer dan. Ook herinneringen aan hetgeen hierboven te zien is zijn natuurlijk welkom!

REAGEER

Vraag:

Ik zou graag willen weten wie de man is op bijgevoegd portretschilderij.

Wat is het geval? Wij zijn bezig met de oprichting en ontwikkeling van een groepspraktijk voor psychologie en psychiatrie in Nijmegen. Onze praktijk zal gevestigd worden in het pand 2e Oude Heselaan 173a, de voormalige Bethelschool. Bij renovatiewerkzaamheden, nadat de krakers vertrokken waren, kwam een buurtbewoner naar ons toe en overhandigde het schilderij. Hij voegde hieraan toe : “deze man hoort bij dit pand.” Waarom werd ons echter niet duidelijk.

Ik zou graag willen weten wie de man op dit schilderij is en wat zijn relatie is tot het pand 2e Oude Heselaan 173a.
Onze dank !!

Collectie: Rob Burgers

Reactie 1:

Rob Essers, 19-05-2013: Het pand Tweede Oude Heselaan 173A heeft in de loop van de geschiedenis allerlei verschillende adressen gehad. Zowel de straatnaam als het huisnummer zijn meer malen gewijzigd.

Tot 1924 werd de naam Heessche laan of Oude Heessche laan gebruikt. Op 9 juli 1924 heeft de gemeenteraad de naam Oude Heesschelaan officieel vastgesteld. Deze is in 1947 stilzwijgend gewijzigd in Oude Heselaan en uiteindelijk in Tweede Oude Heselaan (raadsbesluit d.d. 15 juni 1966).

36 - 169 - 173 - 173A
Het pand dat in of omstreeks 1898 gebouwd is, had aanvankelijk huisnummer 36. In 1910 werd het huisnummer voor de eerste keer gewijzigd in 169. In de eerste helft van de jaren ’50 wordt dit nummer gewijzigd in 173. De toevoeging van de huisletter A houdt vermoedelijk verband met de bouw van een hal (loods) waarvoor op 11 mei 1989 vergunning is verleend aan de Stichting Educatieve Werkplaats.

Volgens de redengevende omschrijving van het gemeentelijk monument gaat het om een voormalig schoolgebouw dat behoorde bij het naastgelegen Bethel-complex: “Voorbeeld van een sober schoolgebouw, met name ook van belang in de samenhang met het naastgelegen evangelisatiecomplex.

In werkelijkheid gaat het volgens mij om een woonhuis dat – voor zover ik dat heb kunnen nagaan – geen enkele relatie had met het ernaast gelegen Vergaderlokaal “Bethel” met school. De school was gevestigd in het pand ernaast. Pas toen in de jaren ’50 de weduwe van de eerste bewoner de woning verliet, nam ds. J.B. Oskamp zijn intrek op het adres Oude Heselaan 173. Na zijn vertrek uit Nijmegen in 1961 doet het pand geen dienst meer als pastorie.

De persoon op het schilderij is in ieder geval niet ds. J.B. Oskamp die bekend zou worden als “Hoogtezon”-dominee. Als de man op het schilderij inderdaad bij het pand hoort, is er alle reden om aan te nemen dat het hier een portret van Antonie Lambertus Gerritsen (Leiden 25 juli 1863 – Nijmegen 11 januari 1933) betreft.

Uit de adresboeken van 1898 en 1899 blijkt dat A.L. Gerritsen, corrector a/d drukkerij der weesinrichting te Neerbosch, verhuisd is van Breestraat 136 in Hees naar Oude Heesche laan 36. Hij zal daar tot zijn dood in 1933 blijven wonen, alleen het adres is dan inmiddels gewijzigd in Oude Heesschelaan 169. De weduwe A.L. Gerritsen, geb. H.A. de Liefde, woont volgens het adresboek uit 1951 nog op het adres Oude Heselaan 169.

A.L. Gerritsen was niet alleen corrector, maar in de periode 1923-1933 ook raadslid voor de C.H.U.. De Gelderlander van 16 januari 1933 deed uitgebreid verslag van zijn teraardebestelling:

BEGRAFENIS A.L. GERRITSEN. †
Onder groote en vooral waarderende belangstelling werd Zaterdagmiddag op de Algemeene Begraafplaats aan den Graafschen weg het stoffelijk overschot van wijlen den heer A. L. Gerritsen, lid van den Gemeenteraad, ter aarde besteld.
Velen hadden zich geschaard om het graf van den beminden en diepgelovigen man, die voor velen om zijn eenvoud, onbaatzuchtigheid en geloofsbeleving een voorbeeld was.
Aan den doode werd de laatste eer bewezen door den burgemeester, den heer Jos. Steinweg, de wethouders de heeren C. A. Corduwener, en G. Busser, den gemeentesecretaris den heer Mr. Miessen, door verschillende leden van den Gemeenteraad, door onderscheidene eerw. heeren dominees der stad, door een deputatie van de Weesinrichting te Neerbosch, van de Christ. Oranjevereeniging, van de Oranjevereeniging D. E. S., van de Chr.-Hist. Kiesvereeniging en van het Chr. Mil. Tehuis en van manschappen van het Ned-Ind. Leger.
Verder deputaties van de V.V.V. “Nijmegen Vooruit”, welke vertegenwoordigd was door de heeren J. Schippers en P. L. M. van Wayenburg.
Het was de wensch van wijlen den heer A. L. Gerritsen op zijn sterfbed geweest dat aan de groeve alleen een kort woord zou gesproken worden door Ds. J. A. van Selms, die zonder opsmuk schetste wat wijlen de heer Gerritsen voor velen geweest was; voor velen een geestelijke en stoffelijke weldoener, een voorbeeld van werkzaamheid en oprechtheid. Hij was ’n geloovig, rechtvaardig man, die handelde naar zijn innige, christelijke overtuiging, en ieder recht deed.
Hij was een christen van de daad – die velen tot diepere en hoogere gedachten bracht door zijn woord en voorbeeld.
De grootste en diepste wensch van den overledene was, dat velen zich tot God zouden keeren en in Hem hun tijdelijk en eeuwig geluk zouden vinden.
Toen het stoffelijk overschot in de groeve werd neergelaten, zong het zangkoor der Weesinrichting te Neerbosch het Hernhutters Avondlied. De zoon van den overledene, Ir. W. Gerritsen, dankte mede namens de familie voor de laatste eer aan zijn vader bewezen.

Naar drie van de aanwezigen (Steinweg, Corduwener en Busser) is later een straat in genoemd; Van Wayenburg zou ereburger worden.

In De Gelderlander van 3 oktober 1933 werd verslag gedaan van de overdracht van de gedenksteen op zijn graf, waarbij ook burgemeester Steinweg weer aanwezig was.

GEDENKSTEEN WIJLEN A. L. GERRITSEN.
Op de Algemeene Begraafplaats aan den Graafscheweg alhier had Zaterdagmiddag j.l. de overdracht aan de familie plaats van een gedenksteen, geplaatst op het graf van wijlen den heer A. L. Gerritsen. Onder aanwezigen was o.m. de heer J. A. H. Steinweg, burgemeester dezer gemeente, vertegenwoordigers van verschillende colleges en vereenigingen.
Ds. J. A. van Selms, voorzitter van het comité tot het oprichten van den gedenksteen, droeg het monument aan de familie over.


Blijkbaar had A.L. Gerritsen een belangrijke rol in de samenleving. Het is daarom niet onwaarschijnlijk dat hij de persoon is op het schilderij. Wanneer en waarom zijn portret geschilderd is, weet ik niet. Is het portret gesigneerd? Zijn weduwe was begin jaren ’50 hoogbejaard toen zij het pand verliet. Mogelijk is het schilderij met (een deel van) de inboedel toen in het pand achtergebleven.

Antonie Lambertus Gerritsen (Ridder in de Orde van Oranje-Nassau), geb. Leiden 25 juli 1863, corrector a/d drukkerij der weesinrichting, gemeenteraadslid C.H.U. 1923-1933, † Nijmegen 11 jan. 1933, zn. van Hubertus en Hendrina Sipman, tr. 1e Barradeel 31 dec. 1886 Reinofke Petronella Jacoba Posthumus, geb. ’s-Gravenhage 28 jan. 1860, † Hoorn 18 juni 1891, dr. van Arjen Arjens en Antonia Doorspiek; tr. 2e Hoorn 30 aug. 1893 Henrietta Alberta de Liefde, geb. Goes 14 nov. 1871, † Zeist 6 april 1962, begr. Nijmegen, dr. van Willem en Johanna Jacoba Overbeek.
    Uit het eerste huwelijk:
  1. Hendrina Gerritsen, geb. Hoorn 1 nov. 1887, tr. Nijmegen 14 dec. 1922 Klaas Landeweer, geb. omstr. 1882, koopman, † Utrecht 23 okt. 1957, zn. van Harm en Elizabeth Tiedens en wedr. van Stephanie Cornelia Sjoerdje Tinga.
  2. Petronella Antonia Gerritsen, geb. Hoorn 9 sept. 1889, tr. Nijmegen 17 febr. 1921 Hendrik Jozua Smits, drukker, zn. van Robertus Marcelus en Hendrika Susanna Gerritsen.
  3. Hubertine Gerritsen, geb. Hoorn 9 dec. 1890, tr. Nijmegen 18 dec. 1919 Jan Pieterman, banketbakker, zn. van Hermen en Anna Elizabeth Dubbelman.
    Uit het tweede huwelijk:
  1. ir. Willem Gerritsen (Ridder in de Orde van Oranje-Nassau), geb. Hees, gemeente Nijmegen 25 sept. 1894, † Utrecht 3 juli 1969, tr. Nijmegen 15 sept. 1925 Rieka Bonté.
  2. Hubertus Gerritsen, geb. Hees, gemeente Nijmegen 15 juni 1897, † Amsterdam 1 juli 1974, tr. Nijmegen 2 dec. 1930 Cornelia Carolina Reinarda Haspels, geb. Nijmegen 15 okt. 1902, † Amsterdam 17 maart 1978, dr. van Dirk Jan en Helena Cornelia Hendrika Loeff.
  3. Johanna Jacoba Gerritsen, geb. Nijmegen 24 mei 1907, tr. dr. J.J.J. Goslinga, zendingsarts.
  4. Levenloze zoon, geb. Hees, gemeente Nijmegen 4 juli 1914.

Reactie 2:

Rob Burgers, 20-05-2013: Hartelijk dank voor de uitgebreide reactie !! Ik had al zo'n vermoeden dat het om dhr Gerritsen ging. In de archieven van Nijmegen (bouwarchief) zijn bouwtekeningen te vinden met zijn handtekening. Ook in het archief van de Gelderlander staat hij op foto's bij de opening maar het is niet duidelijk te zien hoe hij er destijds uitzag.
Jammer genoeg heeft Virenze/Contextotaal het pand enkele jaren geleden wegens faillisement moeten verlaten. Ik weet niet wat er met het schilderij is gebeurd. Wellicht hebben de huidige bewoners het schilderij nog in hun bezit.
met vr groet, Rob Burgers

Reactie 3:

Hendrien Landeweer, 19-08-2013: Vrijwel zeker is het schilderij niet van A.L. Gerritsen. Het werd door mijn vader Antonie Lambertus Landeweer niet herkend. Bijgaande foto werd door hem wel positief herkend. Het schilderij toont een man met zeer dun haar op het voorhoofd met donker haar, dat niet overeenkomt niet met het dichte (grijze) haar op het voorhoofd van mijn betovergrootvader.
Met vriendelijke groet, Hendrien Landeweer, Bussum

REAGEER

Reactie 4:

Boudewijn Otten, 11-09-2014: De man op het schilderij heeft Joodse trekken. Daar zou een verhaal achter kunnen zitten, natuurlijk.
Reactie 5:

Rob Essers, 13-09-2014: Op zoek naar het verhaal waar Boudewijn Otten op doelt, stuitte ik bij de woningkaart van Oude Heesschelaan 169 op de naam Elie Saraber. Deze emeritus-predikant heeft zich met zijn gezin op enig moment op dit adres gevestigd. Waar de afkorting K.i.H. op slaat, is mij niet duidelijk. "VOW" betekent: "vertrokken onbekend waarheen".

Ds. Elie Saraber ('s-Gravenhage 9 april 1870 – Maastricht 3 juli 1946) trouwde op 16 oktober 1900 in Nijmegen met Gesina Schuller. Van 28 oktober 1900 tot 1909 was hij predikant te Pesse (Hoogeveen). In 1909 werd hij beroepen in Leeuwen (West Maas en Waal). Hij ging op 1 november 1940 met emeritaat en verhuisde met zijn echtgenote van Dijk 202 in Wamel naar Berg en Dalscheweg 294 in Nijmegen; zie De Gelderlander van 25 november 1940‎.

Op de woningkaart van Berg en Dalscheweg 294 staat als laatste Jacob Koopman vermeld die ook met zijn gezin op dit adres heeft gewoond. Er kan sprake zijn van inwoning. Op de kaart is met potlood "onbewoond" geschreven, waaraan later (?) "(verwoest!" is toegevoegd. Van verwoesting was geen sprake, maar Berg en Dalseweg 238 t/m 328 zijn in de periode 1944-1945 volgens andere bronnen wel beschadigd.

Waarschijnlijk is Elie Saraber - al dan niet tijdelijk - verhuisd naar Oude Heesschelaan 169, waar hij met zijn echtgenote bij de weduwe Gerritsen-de Liefde heeft ingewoond. Mogelijk is het schilderij meeverhuisd. Het kan een portret van een familielid zijn, maar ook van hemzelf (wellicht een afscheidsgeschenk bij zijn vertrek uit Pesse in 1909). Elie Saraber overleed op 3 juli 1946 in Maastricht. In het uittreksel van zijn overlijdensakte staat "wonende te Nijmegen Berg en Dalscheweg tweehonderd vier en negentig".

Kortom: Gaat het bij de afgebeelde persoon om ds. Elie Saraber (1870-1946) en waarom is het schilderij achtergebleven op het adres Oude Heesschelaan 169 (Tweede Oude Heselaan 173)?

Redactie: Zou K.i.H. misschien Kostganger in Huis kunnen betekenen?
Rob: De betekenis Kostganger in Huis lijkt mij niet erg aannemelijk. Bij een kostganger zou ik de aanduiding kg verwachten (zoals met db een dienstbode werd aangeduid). Kostgangers verwacht ik op de achterkant van de woningkaart. Het gaat in dit geval om ten minste twee personen, volgens de woningkaart om een gezin.
Mogelijk heeft de afkorting te maken met tijdelijke huisvesting in verband met oorlogsschade en/of de organisatie die zich destijds met de woonruimteverdeling bezighield.
Reactie 6:

Pim van Blitterswijk, 13-09-2014: Er is enige gelijkenis van de man op de foto met Ds. E. Saraber. In de album van mijn familie zitten nog foto's van Ds. en Mevr. Saraber-Schuller van een latere datum. De familie Saraber heeft inderdaad in Boven-Leeuwen (Gem. Wamel) in de NH pastorie gewoond.


Ds. E. Saraber en Mevr. G. Saraber-Schuller


Overigens heeft mijn tante op Tweede Oude Heesschelaan 167 gewoond. Dit was een woning tegen de Bethel kerk aan, met een vergaderlokaal. Als ik me goed herinner dan werd hier ook spreekuur gehouden door een huisarts of een controle arts.
Reactie 7:

Rieki Nas, 14-09-2014: In dagblad Trouw stond op 27-11-2002 een overlijdensannonce van Elie Saraber. Echtg. van W. Groot. Geboren 12-10-1912 Wamel. Overleden 24-11-2002 Groningen.

Redactie: Dit zal een zoon zijn van de Elie Saraber die in Nijmegen woonde en in 1946 overleed.
Reactie 8:

Rob Essers, 15-09-2014: Van enige gelijkenis tussen de persoon op het schilderij en de foto van ds. E. Saraber is mijns inziens geen sprake!
Mevr. Saraber-Schuller kan ook onmogelijk op het adres Tweede Oude Heesschelaan 167 hebben gewoond. Op de woningkaart staat Oude Heesschelaan 169. Een woningkaart van nummer 167 heb ik niet aangetroffen. Nummer 167 staat voor de jaren '50 niet in de adresboeken. Tweede is pas in 1966 toegevoegd aan de naam Oude Heselaan (voor 1947: Oude Heesschelaan).
Reactie 9:

E. de Jong, 11-07-2015: Bedankt voor de informatie over de woonadressen van mijn overgrootvader Elie Saraber. Ik ben er 100% zeker van dat hij niet de persoon is die afgebeeld is op het schilderij. Vergelijk de neus en haarlijn maar.
Reactie 10:

Laurens ten Horn, 12-07-2015: Ik heb een advertentie gevonden in de Provinciale Geldersche en Nijmeegsche Courant (PGNC) van 17-4-1904 waar de Vereeniging Bethel een collecte aankondigt. De advertentie wordt ondertekend door het voltallige bestuur, bestaande uit:
     Ds EAG van Hoogenhuijzen
     Ds A Pijnacker Hordijk
     DJ Haspels
     AL Gerritsen
     S Versteeg
A.L. Gerritsen is de man waarover men het eens is dat hij de afgebeelde persoon zou kunnen zijn, maar bij nader inzien waarschijnlijk toch niet. Het zou dus ook kunnen gaan om een van de vier andere heren. Wie van de vier? Of toch nog een heel ander?
Reactie 11:

Gerrit Jansen, 10-04-2016: Reactie op nr 6. In de jaren 1958-1962 was daar inderdaad een ziekte-controlepost van het sociaal fonds bouwnijverheid, ik ben daar wel eens geweest in mijn jongensjaren als ik mij moest melden voor de ziektewet.

REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: