Javastraat104

Javastraat 104a

Naamsteen

SaxonHolme

Hierbij nog een mooie gevelsteen, al is de foto helaas wat onscherp doordat ik van afstand moest fotograferen. Er staat: SaxonHolme.

Het bekende gebouw op de hoek van de Javastraat en Archipelstraat is ooit in gebruik geweest als Provincialaat van de Paters Carmelieten. In april 1952 werd het een dependance van het Sint Canisiusziekenhuis, speciaal ingericht voor kinderen. De laatste decennia van de 20e eeuw was het gebouw in gebruik als dermatologische kliniek, de “Veegerkliniek”. Als klein jongetje ben ik daar zelf in 1960-1961 enige maanden opgenomen om van mijn jeugdeczeem af te komen. Je hele lijf werd ingesmeerd met teerzalf, vervolgens werd je helemaal ingezwachteld en dat verband werd er dan dagelijks vanaf gescheurd. Jeugdtrauma (kind van 5/6!), maar het was kennelijk de toenmalige manier van behandelen. Ik ben er wel vanaf gekomen (van dat eczeem, niet van het trauma).

Villa Saxon Holme aan de Javastraat in Nijmegen is gebouwd in 1913/1914 door architect Charles Estourgie, in opdracht van de Engelse accountant F.H. Hague. Het is het tweede ontwerp dat Charles Estourgie in Nijmegen uitvoerde, na Huize Heyendaal (het kasteeltje op het universiteitsterrein) dat hij in 1912 bouwde voor de margarinefabrikant Frans Jurgens. Hague was de accountant van Jurgens. De villa vertoont met haar klassieke elementen en vakwerktopgevels zowel kenmerken van de Nieuw Historiserende Stijl als van de Cottagestijl. De invloed van Estourgie's Amsterdamse leermeester Eduard Cuijpers is nog onmiskenbaar aanwezig. Bron: www.kunstbus.nl

Inzender: Sjaak Rutten

terug

Reactiepagina
Reactie 1:

Redactie, 10-11-2016: Van 1930 tot 1940 woonde hier het gezin van fabrikant Theo van Benthem.

BESCHRIJVING VAN DE VILLA "SAXONHOLME"
GELEGEN AAN DE JAVASTRAAT 104 TE NIJMEGEN


De villa staat op een terrein groot ca. 40 x 50 M. en is omgeven door een prachtigen tuin, sierlijk aangelegd en voorzien van een booggang van rozen, prieel, twee broeibakken en een oranjerie. Het geheel is gelegen te Nijmegen aan de Javastraat hoek Archipelstraat, georienteerd ten opzichte van de windstreken. ¶ De villa staat geheel vrij, is van moderne architectuur, heeft een overhangend dak, is in spouwmuren opgetrokken en prima afgewerkt. Bij den bouw in 1913-1914, zijn geen kosten gespaard. Architect was de Heer Ch. Estourgie ; aannemer de Heer W. J. H. van der Waarden. Aan de Noord- en Oostzijde zijn afneembare dubbele ramen, terwijl aan de Zuidzijde een zonnewijzer is aangebracht.

De ingang aan de Noordzijde, met luifel en rustend op twee zware zuilen, voert in een kleine vestibule (entree), waarnevens een vestiaire aanwezig is, die als telefoonkamer dient; daarnaast is een W. C. Door de vestibule komt men in de groote hal, met monumentale trap. Deze hal is twee verdiepingen hoog en is ingericht als veranda en muziekhal. De vloer is in marmer waarin een verhoogd gedeelte, in den vorm van een podium. Het groote trapraam in deze hal bestaat uit vijf deelen, welke een voorstelling geeft van de vijf elementen n.l. "Terra, Aer, Lux, Aqua en Ignis". Vanuit de hal bereikt men links de ontvangkamer en de salon met serre, waartusschen schuifdeuren, zoodat 't geheel een "suite" vormt. Rechts is de eetkamer, geheel in eikenhouten uitvoering en voorzien van dito betimmering. Op de Zuidzijde is een groote serre, bereikbaar van de salon, de hal en de eetkamer. Voorts bereikt men vanuit de hal ook den wintertuin, driekleurig electrisch verlicht met ± 100 lichtpunten. ¶ De keuken is bereikbaar vanuit een gang, die de verbinding vormt tusschen de hal en den wintertuin en geeft onmiddellijk verbinding met de eetkamer. Tevens ligt de keuken aangesloten op een afzonderlijke dienstingang en kan men daaruit ook de vestiaire bereiken. ¶ Door de keuken komt men in een "zitje" voor de dienstboden, met uitzicht op den tuin. Achter is een W. C. voor dienstpersoneel met een werkplaats en bergplaats waarbij uitgang naar buiten. Verder is er nog een steenen schuur voor tuingereedschap, etc. In 't gebouw is ook een kluis aanwezig.

In de groote hal leidt de hoofdtrap, die versierd is van prachtig snijwerk, naar de eerste verdieping. Om de rondgaande galerij vindt men 4 slaapkamers, waarvan 2 met vaste waschtafels met koud- en warmwaterleiding, voorts een badkamer en een W. C. welke vanuit de slaapkamers te bereiken zijn.

Op de tweede verdieping met ommegang afzonderlijk bevinden zich 2 slaapkamers elk met 2 ramen, een biljartkamer, welke indien gewenscht, tot 2 groote slaapkamers kan worden veranderd door plaatsing van een tusschenwand; voorts een groote zolder en een trap naar den toren. Deze toren bestaat uit een draaibare koepel die speciaal ingericht is voor astronomische observatie.

Onder den beganen grond bevindt zich een zeer ruimen kelder, voorzien van provisierekken, flesschenrekken, vliegenkast. ¶ In een afzonderlijken kelder bevinden zich 2 Ströbelketels die samen en elk afzonderlijk voor verwarming en warmwatervoorziening ingericht zijn. Voor de brandstof is nog een aparte kelder voor berging van ± 20 ton brandstof, welke van buiten door drie luiken kan worden toegevoerd.

Het geheele huis is uitmuntend onderhouden, door den eigenaar opnieuw geschilderd. Alle kamers zijn in stijl gedecoreerd en opnieuw geschilderd. Alle vloeren gelijkvloers en de eerste verdieping zijn parketvloeren. Het geheel is centraal verwarmd, electrisch verlicht en van gas voorzien, zoowel voor verlichting als verwarming en heeft alle mogelijke gerieven. ¶ Door middel van houten rolluiken kan het geheele huis worden afgesloten en beveiligd.

Inlichtingen geeft Firma K. C. Suyling & Zn. Architecten te 'sHertogenbosch. Markt 73. Telefoon 157.
Reactie 2:

Paul Broekman, 29-11-2016: Ik zag de gevelsteen van dit mooie herenhuis op bovenstaande foto staan, waarin met sierletters is 'geschreven' Saxon Holme. Hoewel ik hier vaak langs kwam, was dit mij niet opgevallen. Benieuwd naar de betekenis ben ik op zoek gegaan. 'Saxon Holme' zou toch 'Saxon Home' moeten zijn! Dat was mijn eerste gedachte, maar ik zette mijn onderzoek voort.
1. Op zoek naar de etymologische betekenis van 'holme' stuitte ik op een aantal betekenissen t.w. op 't Middelnederlandse 'holm' voor riviereiland, 't Oudsaksische/Oudengelse 'holm' en 't Oudnoorse 'holm' wat de betekenis heeft van eiland, heuvel. 't Oudnoors was een Noordgermaanse taal gesproken door o.a. inwoners van Scandinavië (hólmr=klein eiland) en vaak verengelst als 'holm'. Het wordt nog steeds gevonden in de moderne Scandinavische talen. Zo betekent 'Stockholm' eilandje met bos/ hout. Plaatsnamen met 'holm' komen in Germaans West-Europa nog steeds veel voor.
2. Per toeval ontdekte ik ook een prachtig en statig herenhuis (1818) in het Regentspark in Londen met de naam... 'The Holme'. In het Engels stond erbij: Saxon: 'river island'. Frappant de overeenkomst met de gevelsteen aan de Javastraat in Nijmegen. Zou de Engelse accountant H.J. Hague door dit statige herenhuis (mansion) geďnspireerd zijn geweest?
Estourgie, de buurman van Hague, heeft naast elementen uit de klassieke oudheid (zuilen, portico o.a.) ook elementen uit de Engelse als de Saksische cottagestijl van Oost-Nederland/Sleeswijk Holstein gebruikt (erkers, dakkapellen, torentjes, een overkragend dak en vakwerktopgevels). De Engelse cottagestijl of landhuisstijl was een romantische tegenreactie op de industriële revolutie, die in de negentiende eeuw in zwang raakte: vakmanschap en handwerk stonden centraal. Ook zijn invloeden van de Amsterdamse School zichtbaar: o.a. het gebruik van veel baksteen en de toepassing van versieringen daarin en laddervensters).
Ik denk uit het bovenstaande te concluderen dat F.H. Hague als Engelsman veel invloed heeft gehad op het uiteindelijke ontwerpplan van villa Saxon Holme én op de mooie naamgeving die prijkt op de gevelsteen.

REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: