EersteWalstraat16-18

Eerste Walstraat 16-18

Eerste steen 1873


18
263
73
Om onduidelijke redenen is een opmerkelijke gevelsteen in de Eerste Walstraat tot nu toe aan de aandacht ontsnapt. Vermoedelijk is deze aangebracht bij de bouw of verbouwing van deze panden. De steen dateert van vóór de Vestingwet uit 1874. De tekst die boven de datum 26-3-1873 gestaan moet hebben, is verdwenen.

De tuin op de hoek van de Karrengas (kadastrale gemeente Nijmegen, sectie C, perceel nr. 1028) was bij de invoering van het kadaster in 1832 eigendom Peter Antoon de Champs (1774-1840) die een logement had op de hoek van de Molenstraat (perceel nr. 1025 met huis, schuur en erf).

Uit een advertentie in de Provinciale Geldersche en Nijmeegse Courant van 8 mei 1850 blijkt dat zijn schoonzoon Michael Theodorus Tillemans (1803-1875) "zijne Affaire van VERHURING van PAARDEN en RIJTUIGEN, uit de Hezelstraat D, N. 80, heeft verplaatst naar boven aan de Molenstraat, bij Mejuffrouw de Wed. DE CHAMPS". De weduwe Anna Maria de Champs-Reijers (1770-1853) was de moeder van Anna Maria Antonetta de Champs (1808-1868) met wie huurkoetsier Tilleman(s) op 3 mei 1843 in Nijmegen was getrouwd.

Eind 1870 deed de Nijmeegse notaris Van Heuven een eerste poging om het geheel te verkopen. Twee jaar later probeerde notaris Koppel uit Groesbeek het opnieuw. In de in de Provinciale Geldersche en Nijmeegse Courant van 24 november 1872 stond de volgende advertentie:

Blijkbaar waren al vóór 1870 op perceel nr. 1028 een stalling (koop 2) en dubbel koetshuis (koop 3) gebouwd. De bouw van de twee panden met de gevelsteen leidde tot opsplitsing in drie percelen (kadastrale gemeente Nijmegen, sectie C, perceel nrs. 3913, 3914 en 3915).

De straat Achter de Wal kreeg na het slopen van de vestingwerken de naam Walstraat (raadsbesluit d.d. 3 januari 1880). De straatnaam werd al weer vrij snel gewijzigd in Eerste Walstraat (raadsbesluit d.d. 23 april 1881), vaak ten onrechte geschreven als 1e Walstraat.

Vóór 1880 waren de panden per wijk genummerd. De twee panden met de gevelsteen hadden vermoedelijk huisnummer B 623 en in de periode 1880-1890 mogelijk huisnummer 4 en 5. Vanaf 1890 liggen de oneven nummers aan de linker kant en de even nummers aan de rechterkant van de straat. In de periode 1890-1910 hadden de panden huisnummer 12 en 14. In of omstreeks 1911 werd de huisnummering opnieuw aangepast. Sindsdien zitten de huisnummers 16 en 18 op de gevel, al zijn de zinken bordjes later vervangen door de huidige exemplaren.

Op 29 november 1910 werd aan de toenmalige eigenaar August Heiligers (1852-1921) vergunning verleend voor de aanleg van huisriolering. De tekening in het digitale bouwarchief geeft een beeld van de oorspronkelijke indeling voordat Eerste Walstraat 16-18-20-22 en Karrengas 2-4 in 1974 zijn samengevoegd.

Op een archieffoto uit ca. 1975 is te zien dat er een regenpijp voor de gevelsteen uit 1873 is aangebracht. Op de rioleringstekening uit 1910 ligt de gootkoker (molgoot) op een andere locatie.

Op 23 januari 1974 is vergunning verleend voor "het veranderen van de woningen tot bistro-bar en kamerverhuurbedrijf". De gevel is hierbij niet aangetast. Zelfs de oude huisnummerbordjes zijn niet vervangen. Door het verwijderen van de regenpijp is ook de gevelsteen uit 1873 weer zichtbaar.

Hoewel er sinds 1974 sprake is van één pand staan er in de Basisregistraties adressen en gebouwen (BAG) drie panden vermeld, waarbij de twee verblijfsobjecten (Eerste Walstraat 16 en 18) aan pand ID 0268100000004267 zijn gekoppeld.

Op de plaats van de twee panden met de gevelsteen uit 1873 liggen volgens de BAG pand ID 0268100000004268 (geen verblijfsobjecten) en pand ID 0268100000004269 (twee verblijfsobjecten) waaraan de adressen Eerste Walstraat 14A en 14B zijn gekoppeld. Nummer 14 bestaat volgens de BAG niet.

In het monumentenregister van Nijmegen zijn Eerste Walstraat 14, 14A en 14B ingeschreven als gemeentelijk monument. De bouwhistorie maakt onderdeel uit van Molenstraat 140. De panden aan het begin van de Eerste Walstraat (even zijde) zijn allemaal een gemeentelijk monument of een beschermd stadsbeeldobject 19e eeuwse stadsuitleg, behalve Eerste Walstraat 16 en 18.

terug

Reactiepagina
Reactie 0:

Rob Essers, 10-08-2014: Gevelsteen Eerste Walstraat 16-18

REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: