Welkom op Noviomagus.nl een rijk aan historie. Nijmegen, de oudste stad van Nederland.

Dominicanenstraat 6

Eerste steen

(onder voorbehoud)

PRIMARIUM LAPIDEM POSUIT

ABP. VAN DEN ELZEN

ERICK CONY NOOM

DÍË 12 APRILIS 1914

PAX HUIC DOMUI

ETAMNIBUS HABITANTIHUS IN EA

Een helaas vrijwel onleesbare gevelsteen prijkt aan de zogenaamde "vrouwenschool" aan de Dominicanenstraat 6. We nodigen Latinisten uit deze tekst te herstellen! Op de website van de gemeente vinden we de volgende indormatie over dit monument:

Voormalig kloostergebouw bij schoolgebouw
Langgerekt bakstenen bouwblok over twee bouwlagen met een abis-achtige uitbouw aan de achterzijde links. De zeven-assige a-symmetrische gevel aan Dominicanenstraat beschikt ter hoogte van de derde as over een ingangsrisaliet met puntgevel over drie bouwlagen met zadeldak; voorts een bordes, deur onder luifel en een bovenlicht onder gemetselde rondboog, waarvan het boogveld beschikt voer een geometrisch patroon van gekleurde baksteen. 
Daarboven is een venster; tegen het uitkragende bovendeel van de gevel is op een sokkel en onder een rijk bewerkte overhuiving een gebeeldhouwde St. Vincentius, uitgevoerd in hardsteen en voorzien van een boek als attribuut. 
Een hardstenen kruis met flankerende torentjes bekroont de topgevel. 
Aan weerzijden van deze risaliet, ter hoogte van beide eerste en ter hoogte van de vierde t/m de zesde as, bestaat de gevel uit twee bouwlagen met een goot op gemetselde klossen, waartussen wig-vormige profielen zijn aangebracht, opgenomen in een wit gepleisterde band. Het gebouw wordt gedekt door een plat dak met steile schilden. Uiterst rechts , op de zevende en tevens laatste vensteras, is opnieuw een uitspringend bouwdeel, in de vorm van een uitkragende topgevel over drie bouwlagen, gedekt door een zadeldak met overstek. De schuifvensters beschikken alle aan weerszijden van het bovenlicht over halfcirkelvormige, bakstenen profielen met boeven en onder hardstenen, ingemetselde blokstukken. Verspreid over de gevel is een viertal verticale banden, uitgevoerd in geglazuurde bakstenen en aangebracht volgens een geometrisch patroon. 
aan de zijde Roothaanstraat bestaat de bakstenen gevel uit twee bouwlagen en ze strekt zich uit over 5 vensterassen; de twee laatste hiervan beschikken over een extra (souterrain-) verdieping. Aan de achterzijde toegevoegd is een gehoekte, driezijdige absis-achtige uitbouw over twee verdiepingen; steunberen met uitkragingen onder hardstenen dekplaten scheiden de muurdelen. op de eerste bouwlaag zijn in de drie gevels hiervan grote venters geplaatst; daarboven bevindt zich de huiskapel, voorzien van spitsboogvormige venters, samengesteld uit dubbele lancetvensters onder een gemetselde spitsboogvormige strek, deels voorzien van gekleurd glas-in-lood. In de zijgevel zijn vier van zulke venster en in de tweede bouwlaag van elk van de drie abiswanden. 
Bouwjaar: 1895
Architect: W. van Aalst (waarschijnlijk)
Bescheiden maar zorgvuldig gedetailleerd voorbeeld van een stedelijk kloostergebouw met huiskapel. 

terug

Reactiepagina
Reactie 1:

Mark van Loon, 26-03-2014: Bij nader beschouwing blijkt de tekst op de steen te luiden:
Primarium lapidem posuit
A.B.P.A. VAN DEN ELZEN
            Prior Conv. Neom.
Die 12 Aprilis 1904
Pax huic domui
et omnibus habitantibus in ea.
De eerste steen heeft gelegd
A.B.P.A. van den Elzen
Overste van het Nijmeegse klooster
Op 12 april 1904
Vrede kome over dit huis
en over allen die er wonen.

Reactie 2:

Redactie, 26-03-2014: Gérard Knipping hield in 1994 een lezing over de Geschiedenis van het Vincentiusklooster aan de Dominicanenstraat.
Reactie 3:

Rob Essers, 27-03-2014: Bij de afkorting A.B.P.A. heb ik mijn twijfels... In het adresboek 1905 staat: "Elzen (Th v d) prior v/h st. dominicusklooster, kerkegas 8a". De steen is blijkbaar gelegd door pater Thomas van den Elzen (Gemert 18 oktober 1846 - Nijmegen 3 april 1924), die in de periode 1899-1905 prior in Nijmegen is. Zijn kloosternaam is Ambrosius (afgekort: Ambr.).

De vergunning voor het BOUWEN KLOOSTER EN VERGROTEN SCHOOL (22-12-1903, B12.000380) is aangevraagd door de overste van de Zusters Dominicanessen, J.M. Huijsmans. Bij een volgende aanvraag voor de BOUW OVERDEKTE SPEELPLAATS (12-07-1907, B12.000781) is zij nog steeds overste (priorin).
Reactie 4:

Andre Kersten, 28-12-2014: Hoog boven de voordeur prijkt een Vincentius-beeld. Wie is de beeldhouwer?

Reactie 5:

Erik de Nie, 07-01-2015: Interessant is dat in beide jaspanden een kogelgat zit, ontstaan bij de stormloop vanaf de Daalseweg door de Dominicanerstraat naar het Mariaplein door de Amerikanen in sept 1944. Kennelijk lag er een Duitse sluipschutter op het dakje van het beeld.
Zie hier opnames gemaakt op de steigers onlangs. Met dank aan Karin Helmer, een van de "vrouwen". Dat er een sluipschutter gelegen heeft is mijn eigen analyse. Misschien is er iemand, die het naadje van de kous weet.

Reactie 6:

Rob Essers, 08-01-2015: Op de bouwtekening van 12 september 1903 heeft bouwkundige Wijnandus Johannes Hermanus van der Waarden (1860-1930) een beeld met een staf getekend. De vergunning om een klooster te bouwen aan de Dominicanenstraat en de bestaande school te vergroten is op 22 december 1903 verleend.

De H. Vincentius Ferrerius († 1419) houdt in zijn linkerhand een bazuin die verwijst naar de bazuin van het Laatste Oordeel. Mogelijk is dit een beeld in 1904 in Utrecht vervaardigd door of in het atelier van Friedrich Wilhelm Mengelberg (1837-1919) die vanaf 1872 aan de Maliebaan woonde. Gezien het aantal personeelsleden moet dat bedrijf een niet onaanzienlijk marktaandeel gehad hebben.

"In 1876 had hij vier medewerkers, in 1885 waren het er al 21, terwijl in 1890 32 mensen in zijn dienst stonden. (...) Van enigen van hen zijn de namen bekend. Een belangrijk medewerker was de beeldhouwer Hubert Ludwig Jungblut (1852-1929), die reeds in Aken bij Mengelberg werkte. Een aanzienlijk gedeelte van het uit Mengelbergs atelier afkomstige beeldhouwwerk moet aan deze kunstenaar worden toegeschreven. (...)
Drie van Mengelbergs zonen werden ook in het atelier opgenomen; de oudste, Otto (1868-1934), stichtte later een eigen atelier voor glasschilderkunst. Twee andere zonen, Joseph (1874-1940) en Hans (1885-1945), bleven aan het atelier verbonden en zetten dit na de dood van hun vader voort. Een andere zoon, Willem (1871-1951), zou beroemd worden als dirigent van het Concertgebouw-orkest." (bron: resources.huygens.knaw.nl)

kogelgaten
Dat er op of omstreeks 19 september 1944 een Duitse sluipschutter op het dakje van het beeld lag, lijkt mij niet erg waarschijnlijk. Waren de geallieerde militairen zulke slechte schutters, of is de beschadiging van de H. Vincentius Ferrerius het werk van vandalen?

REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: