Zuuk t mar uut - Wim Janssen

Uit het Nimweegs verleden 105

06-07-1983

De Nijmeegse politie (9)

De zaak Ederveen

Nu vindt er een samenloop van noodlottige toevalligheden plaats. Het lijkt wel of een boosaardige geest de kaarten geschud heeft en deze nu gaat uitdelen. Wel met dien verstande dat de Nijmeegse verzetsgroep van politiefunctionarissen en burgers de slechtste kaarten toebedeeld krijgen die door de vijand steeds afgetroefd kunnen worden. De inzet van het spel" is leven of dood!

Wat is namelijk het geval? Van Dam - de chef van Ederveen - komt in zijn Groningse tijd toevallig in contact met een zekere Gerben H. die bakker is en in een dorp in Friesland woont. Deze Gerben vertelt aan Van Dam dat hij een zwager in Nijmegen heeft die volgens hem in het verzet zit. Op verzoek van Van Dam schrijft Gerben een brief naar zijn zwager in onze stad waarin hij de komst van een Engelse agent aankondigt. In die brief sluit hij een papiertje in met de helft van het cijfer elf. Degene die met de andere helft van het papiertje aankomt is dan de bewuste Engelse agent. Van Dam stuurt Ederveen met de andere helft van het papiertje naar Nijmegen. Bij de betreffende zwager aangekomen wordt Ederveen hartelijk ontvangen, wanneer hij nog een revolver laat zien is het vertrouwen honderd procent. Ederveen begint meteen over de levering van wapens te praten. Maar wat is nu weer het geval? De betreffende Nijmegenaar zit helemaal niet in het verzet! Na wat heen en weer gepraat belooft de Nijmegenaar dat hij er wel eens naar zal informeren. Hij doet dat bij slager Vermeulen die bij hem aan de deur komt. En wat een toeval nu weer. Slager Vermeulen heeft een broer die wl in het verzet zit en k over een revolver beschikt. Ederveen wordt met de broer van de slager in contact gebracht die op zijn beurt Ederveen introduceert bij de fam. De Jong op de Hazenkampseweg. Het is haast niet te geloven maar de fam. De Jong is weer bevriend met de politiefotograaf Wim Beerman, ook een verzetsman. U kunt wel nagaan dat de vuigaards van de S.D. bij voorbaat al in hun vuistje lachen en vergenoegd wachten op de ontknoping van het spel". Van Dam, de leermeester van de verrader Ederveen, wordt ook nog even ingeschakeld maar later weer terug getrokken. Regelmatig komt Ederveen nu bij de fam. De Jong op visite om hun vertrouwen te winnen. Wanneer dat vertrouwen voldoende aanwezig is worden er verder contacten gelegd met andere politiemensen die daarvoor in aanmerking komen. Ook het contact met Vermeulen wordt verstevigd die toevallig ook bevriend is met rechercheur A. H. Marcusse. Door Vermeulen komt Ederveen ook in contact met de drogist Dolf Poelen van de Daalseweg. Begin september vindt er een bespreking plaats in het huis van Dolf Poelen. Buiten Ederveen, pater Doormaal alias Holleman en inspecteur mr. Frans Perrick - die later hoofdcommissaris van Nijmegen zal worden - zijn er nog enkele andere verzetsmensen. 

Bij deze bespreking krijgt mr. Perrick al meteen achterdocht ten aanzien van Ederveen. Met een smoesje weet hij de bespreking voortijdig te verlaten. Meteen schakelt hij rechercheur Wim de Jonge in om Ederveen te volgen als hij door pater Doormaal naar de trein wordt gebracht. Omdat Ederveen De Jonge niet kent kan deze vrij dicht in de buurt van de verrader blijven. Ederveen gedraagt zich nogal vreemd. Hij heeft gezegd dat hij naar Amsterdam zal gaan, maar in Utrecht stapt hij niet over in de trein naar Amsterdam doch blijft in de trein naar Den Haag zitten. Dat komt rechercheur De Jonge natuurlijk vreemd voor. In Voorburg doet hij weer iets eigenaardigs. Hij stapt de trein uit maar direct daarop stapt hij in een andere coup weer de trein in. Wim de Jonge raakt hem hierdoor haast kwijt. Ook hij is uitgestapt maar kan in de overvolle trein geen plaats meer krijgen. Door zich bij de conducteur als politieman te legitimeren en te zeggen dat hij een inbreker op het spoor is ruimt de conducteur alsnog een plaatsje voor hem in. In Den Haag springt Ederveen als eerste uit de trein, De Jonge is nummer twee. Ederveen gaat direct een telefooncel binnen maar telefoneert niet,
wat de Jonge nog achterdochtiger maakt. Wanneer Ederveen de telefooncel uit komt loopt hij eerst enkele straten ver om dan terug te keren naar het punt van de uitgang. Het is hem natuurlijk te doen om eventuele achtervolgers af te schudden, maar zonder dat hij het weet heeft hij aan Wim de Jonge een kwade, want deze blijft hem ongezien volgen. Dan stapt Ederveen in de tram en rijdt naar de hoek Javaplein/Zeestraat waar hij het gebouw van de S.D. binnengaat. Hiermede is het wantrouwen van mr. Perrick gerechtvaardigd. Het is op de avond van dertien september 1943. Wim de Jonge brengt meteen telefonisch verslag uit aan rechercheur Schouten die op zijn beurt weer de betreffende personen inlicht. Meteen duiken er enkelen van hen onder om de kat uit de boom te kijken. Omdat mr. Perrick chef van de recherche-afdeling is kan dat ook nogal gemakkelijk. 

Naar aanleiding van het gebeuren in Den Haag wordt er een bespreking belegd waarbij onder anderen aanwezig zijn: pater Doormaal, mr. Perrick, Theo Dobben (commandant van de knokploeg) en nog enkele andere personen. Gezamenlijk besluit men om Ederveen uit de weg te ruimen. Dat moet wel gebeuren want anders zijn de gevolgen niet te overzien.

Klik hier en reageer daarmee per email als u uw reactie hieronder wilt laten plaatsen

Bron () 1983 Wim Janssen - Nieuwsblad De Brug Nijmegen

terug

Reactie 1:

M.Reitsma Roelofs, 20-04-10: Kan iemand mij vertellen wat er geworden is van Mevrouw Annie van Velzen uit Nijmegen. Zij heeft tot het einde van de oorlog in vrouwenkamp Ravensbrucken gevangen gezeten en is daar door de Zweden bevrijd.
Zij werd gevangen genomen omdat zij niet de verblijfplaats van hoofdcommissaris Perrick bekend wilde maken.

Reactiepagina
Reactie 2:

Wim van Almen, 01-09-2014: ik ben een neef van Wim Beerman,
Uit documentatie 40-45 het lot van de verraders is Ederveen alias van den Burch veroordeeld tot 20 jaar met aftrek.
Weet iemand hoe lang deze boef werkelijk heeft gezeten, was hij gehuwd, had hij kinderen en waar heeft hij gewoond en hoe oud is hij geworden?
Het is belangrijk te weten hoe deze persoon met zijn geweten is omgegaan??????

REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: