Zuuk t mar uut - Wim Janssen

Uit het Nimweegs verleden 99

25-05-1983

De Nijmeegse politie (3)

Wanneer commissaris Allard met vervroegd pensioen gaat blijven zijn naaste medewerkers zijn taak waarnemen zoals zij dat ook tijdens zijn ziekte gedaan hebben. Verder wachten zij rustig op de beslissing van de minister die een nieuwe commissaris moet benoemen. Eindelijk komt in maart 1934 - ruim vier maanden na het aftreden van Allard - de benoeming van de nieuwe commissaris af. Het is:

S.W.J.v.d.Marck 1934-1936

Van der Marck is een geboren Hagenaar en op dat moment Hoofdinspecteur in die stad. Het zal gauw genoeg blijken dat het een man is die niet van halve maatregelen houdt. Hij vindt dat het korps te lang zonder een eenhoofdige leiding heeft moeten doen. Op zijn manier pakt hij de zaak streng aan en begint een grote Ązuiveringsactie" van het politieapparaat dat hem door de manschappen niet in dank wordt afgenomen. Iedereen die in zijn ogen niet geschikt is, of niet over de vereiste diploma's beschikt, kan zijn politiepet voorgoed aan de kapstok hangen. Vooral veel rechercheurs worden van deze maatregel de dupe.
De mensen worden niet brodeloos gemaakt want hij weet hen als steuncontroleurs in dienst van het maatschappelijk hulpbetoon te plaatsen. Het is voor velen een hard gelag om van de een op de andere dag politieman af te zijn. Zij krijgen als het ware een diploma van onbekwaamheid uitgereikt.
De nieuwe commissaris wil van het Nijmeegse korps een eliteapparaat maken en gaat daarvoor dan ook voortvarend te werk. Omdat hij het korps ook tegenover de burgerij een ander en beter gezicht wil geven laat hij zijn manschappen een nieuw uniform aanmeten. Op zijn verlangen en advies worden er verschillende brandmelders in de stad geplaatst om de politie makkelijker bereikbaar te maken voor de burgers.
Voor het bewaken van de bosrijke Nijmeegse omgeving laat hij een speciale hondenbrigade oprichten. Ook deinst hij er niet voor terug om goede krachten in zijn korps, die over een uitstekende praktijkervaring beschikken tot adjunct-inspecteur te benoemen. Dat doet hij omdat hij praktijkervaring hoger aanslaat dan theoretische kennis. De meeste belangstelling van hem gaat uit naar de afdeling verkeer. Omdat in 1936 de Waalbrug geopend zal worden verwacht Van der Marck een snelle toename van het verkeer. Een groot gedeelte van zijn tijd besteedt hij dan ook om maatregelen uit te werken die het verkeer over de brug in goede banen moet leiden. Hij dringt er bij de gemeenteraad op aan om diverse verkeersvoorzieningen te treffen die nog jarenlang toereikend zijn voor het steeds drukker wordende verkeer. Deze afdeling wordt uitgerust met zijspanmotoren terwijl de manschappen in degelijke leren pakken gestoken worden. In die tijd wordt ook de eerste auto aangeschaft. Wanneer in 1936 de Waalbrug feestelijk geopend wordt kan het politiekorps zich in zijn nieuwe gedaante aan de burgers presenteren. Bij de feestelijkheden die georganiseerd worden voor deze opening, wordt de commissaris op de achtergrond gehouden. 

Hij wordt namelijk verdacht van duistere financiŽle handelingen met aan hem toevertrouwde gelden. Hij wordt geschorst en later gearresteerd wegens verduistering. Wanneer zijn faillissement aangevraagd wordt en de rechter hem schuldig verklaart aan het hem ten laste gelegde feit, is het einde van zijn loopbaan als commissaris van de Nijmeegse politie. Een carriŤre die zo glansrijk begon eindigt in een doffe ellende voor hem.

Veltman 1937-1941

Hoofdinspecteur Veltman - die al reeds vanaf 1918 in dienst van het korps is - wordt belast met de waarneming van het commissariaat De minister heeft veel tijd nodig om tot een vaste benoeming te komen. Pas in juni 1937 wordt Veltman aangezocht om deze post te vervullen. Een maand later - op acht juli van dat jaar - treedt hij in functie. Alhoewel zijn voormalige chef hem een goed georganiseerd korps achter gelaten heeft moet commissaris Veltman in een zeer moeilijke tijd het roer daarvan in handen nemen. Niet alleen in Nederland maar ook buiten onze grenzen is de toestand weinig rooskleurig. In Nijmegen is de ontevredenheid groot, terwijl het werkloosheidscijfer een ongekende hoogte bereikt heeft. Door de vele voorkomende relletjes en betogingen is de politie vaak verplicht om hardhandig op te treden. Wanneer op 10 mei 1940 de Duitsers ons land binnenvallen breken er moeilijke en donkere tijden voor het korps aan. Menig politieman wordt voor afschuwelijke problemen geplaatst als door de bezetters hun medewerking wordt bevolen bij acties tegen medeburgers, waarvan de gevolgen niet te overzien zijn. Vaderlandsliefde en medemenselijkheid worden zwaar op de proef gesteld. Ondanks alle moeite die commissaris Veltman zich getroost om zijn korps van vreemde smetten vrij te houden, kan hij niet voorkomen dat bepaalde verkeerde elementen het korps binnendringen. Hierdoor ontstaan er abnormale spanningen tussen de korpsleden onderling en de trawanten van de bezetter. Het beleid van commissaris Veltman en de houding van vele leden van het korps zullen in de komende jaren menig Nijmeegs politieman inspireren een daadwerkelijk aandeel te nemen in het verzet tegen de bezetter. Enkelen van hen zullen hun moedig gedrag met de dood moeten bekopen; zij worden op last van de bezetter gearresteerd en later gefusilleerd. Een herdenkingsplaquette met hun namen heeft een ereplaats gekregen in het nieuwe hoofdbureau van politie aan het MariŽnburg.

Klik hier en reageer daarmee per email als u uw reactie hieronder wilt laten plaatsen

Bron (©) 1983 Wim Janssen - Nieuwsblad De Brug Nijmegen

terug

Reactiepagina

REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: