Kappers25

© Herman Stal, Digitale bewerking: Henk Kersten/Stichting Noviomagus.nl

Kappers in Nijmegen 25

Dames en herensalon H. G. Stal 1932 tot 1963
Herensalon G. S. Stal 1944 tot 1994
Damessalon H. H. Stal 1960 tot 1974

Herman sr. is geboren aan de Brouwerstraat 8 Nijmegen. In 1902 heeft de familie gewoond in het eerste zijstraatje van de Weurtseweg. Toen de kinderen het huis uit waren begon moeder “Moeke Stal” een cafeetje met de naam ”Fortzicht“. Toen het zicht op het fort door bebouwing verdwenen was, werd de naam “Dijkzicht”, naar de haven.

In een periode waarin het moeilijk was om werk te vinden trokken veel inwoners van onze stad naar Kleve in Duitsland. Zo ook Herman Stal sr. die als dertien jarige werk vond als leerling herenkapper. Hij had gehoord via zijn broer, dat er mogelijkheden waren om in de leer te gaan. Zijn leerperiode kreeg hij in Kleve waar hij 4 jaar werkte om vervolgens in 1914 terug te keren naar Nijmegen als een 18 jarige tweede bediende.

Zijn eerste werkgever in Nijmegen was J. F. Hardeman die zijn salon had in de Hersteeg 13, later de Hertogstraat. Bij deze barbier/herenkapper was de rangorde zoals op de foto te zien is, de patroon, de eerste bediende, de tweede bediende en de leerjongen.

Links op de foto Herman sr. in 1917.

Hij bleef twee jaar bij Hardeman tot hij in 1916 voor zijn dienstplicht werd opgeroepen, zijn opleiding kreeg hij in Amsterdam. Zijn diensplicht was in 1919 afgelopen en begon als zelfstandig herenkapper in de Holendrechtstraat te Amsterdam.

11e Regiment op kampoefening compleet met barbier Herman Stal.

Maar ook dat duurde niet lang of hij vertrok naar Berlijn en werkte daar als eerste bediende. Hier leerde hij zijn vrouw kennen en in 1931 kregen ze gezelschap van hun eerste kindje Günter. Maar met de opkomst van het Nationaal-Socialisme voelde Herman sr. zich niet op zijn gemak en vertrok met vrouw en kind naar Nijmegen. Daar begon hij zijn herensalon in de van Peltlaan, aan het randje van de stad waar de Hatertse hei begon. In de verte waren een paar boerderijen te zien en daar moest een deel van de klanten vandaan komen. Na korte tijd kwam er een bediende bij en twee jaar later startte hij ook de damessalon.

1934 Herman sr. met zijn vrouw, zoon Günter en de bedienden. 

De inrichting van beide salons timmerde Herman zelf in elkaar en was daardoor betaalbaar, belangrijk als je net begonnen bent. ’s Avonds werd er gewerkt met modellen om nieuwe apparatuur te leren kennen zoals de permanent-machine (Durafon).

Het herenvak werd niet vergeten want het was belangrijk om het personeel op een lijn te krijgen om daardoor een goed stukje werk af te leveren. De eerste jaren heeft hij personeel uit Duitsland, maar na verloop van tijd komen de leerjongens uit Nijmegen en gaan we richting de Tweede Wereldoorlog.

Ondertussen werd het gezin alsmaar groter en in 1942 kwam de vijfde zoon en met de twee dochters was 7 een mooi getal vond pa Stal. Als hem gevraagd werd kan dat niet wat minder, had hij zijn antwoord klaar, ze zorgen voor mijn pensioen.

De oorlogsjaren waren, zoals bij de meeste inwoners van Nijmegen, niet gemakkelijk. Het was al moeilijk om alle monden te vullen, verder moest hij ook nog oppassen met wat men in de zaak tegen de klanten vertelde, zoals de berichten van Radio Oranje. Dat het een keer mis zou lopen zat er dus wel in en er kwam een arrestatiebevel. Gelukkig kon dit door een op het politie bureau aanwezige klant terug gedraaid worden maar voorzichtigheid bleef geboden.

In de oorlogs jaren zijn we verhuist naar de overkant. Op nummer 175 kregen we in de kapsalon meer ruimte.

Direct na de bevrijding, de scholen waren nog dicht, kwam Günter als 14 jarig jochie werken in de herensalon en hielp binnen korte tijd met inzepen en andere klusjes. Hij was de eerste van vier kinderen, die in de kapsalon zou komen werken.
Herman sr was naast het knippen en scheren ook actief in de wijk St. Anna. Om de wijk meer bekendheid te geven werd de winkeliersvereniging St. Anna opgericht. Daarvan was hij ook bestuurslid. Deze vereniging zou na verloop van jaren minder actief worden en uiteindelijk verdwijnen.
Nico Grijpink kwam de boel wakker schudden en niet lang daarna, in 1952, was hij mede oprichter van carnavals vereniging St. Anneke.

Jubileumbord voor Herman sr. en Günter, van de senatoren van carnavals vereniging St. Anneke..
25 jaar de kapperszaak
50 jaar kapper
Günter 12 ½ jaar herenkapper

De kapperszaak bleef doorgroeien en aan opvolgers had hij geen gebrek. Günter zou in de herensalon blijven werken en de andere drie, Herman jr, Annelies en Helga waren in de damessalon te vinden. De zaak was het beste te typeren als buurtzaak waar het contact met de klanten belangrijk was. Günter, een trouw lid van de Technische Club, was dan ook regelmatig te vinden als wedstrijdwerker. Hierdoor hield hij zijn vakkennis op pijl. Günter werkte op het laatst zonder personeel en alleen nog op afspraak, behalve op zaterdag, wat hem goed beviel. Na vijftig jaar stopte hij met de herensalon, het was 1996, met een afscheidsreceptie in “Valdin” voor zijn trouwe klanten. De twee zonen van Günter kozen een andere richting om de kost te verdienen. Zo kwam dus het einde van kapsalon “Stal” in Nijmegen, gestart in 1932 en gestopt in 1995.

Vanaf 1960 ging de damessalon over naar Herman jr. en hij zou daarin blijven werken tot 1974. In 1959 deed hij examen als leraar damesvak van de Stichting Kappers Vakopleiding. Vanaf 1960 gaf hij les in Unitas. In 1967 kreeg hij een aanstelling op de school voor B.B.O genaamd “Jong Leven”. Het aantal uren lesgeven werd alsmaar meer en dus werd besloten om in 1974 met de damessalon te stoppen en zo kon hij zich helemaal richten op het leerlingstelsel. Eerst in Unitas en vervolgens op “Jong Leven”.

Het gebouw UNITAS waarin de kapperschool was gevestigd.

Herman jr, gestopt met de damessalon in 1974, verloor zijn hart aan de kapperschool. Met het partieel onderwijs, een of twee dagen naar school voor het beroepsonderwijs en drie dagen in de praktijk, bleef hij toch de band met de werkgevers houden. Hij probeerde de sfeer van de kapsalon in zijn lessen een plaats te geven, als dat lukte was de combinatie van leerling, werkgever en leraar de basis voor perfect personeel. Aan het einde van het schooljaar werden de diploma’s uitgereikt met een gezellige avond en natuurlijk demonstraties van leerlingen en hun leerkrachten zoals in 1973 ook met Herman en zijn vrouw Anneke.

Toen al was geschiedenis onlosmakelijk verbonden met het kappersvak van Herman en liepen hij en zijn vrouw, Anneke, mee in de show tijdens de diploma uitreiking met een kapsel uit 1777 “à la Belle-Poule“ en waren daar beiden gekleed als in die tijd.

Met historische gegevens van A. Mallemont Parijs met zijn album “Historische Kapsels uitgegeven in 1912.

 

 

 

Dit was mijn voor-laatste verhaal in de serie “Kappers in Nijmegen” en wil ik graag het stokje doorgeven aan de volgende generatie.
Er zijn veel veranderingen geweest in de afgelopen jaren binnen het kappersvak. Een bedrijf zelfstandig runnen is niet meer alleen voor de kapper maar ook de kapster weggelegd.
Om dit te illustreren heb ik een kappersfamilie gevonden met veel variatie in bedrijfsvoering, zoals het houden van filialen, maar ook met een eenmansbedrijf. Kappers met meerdere filialen zijn geen uitzondering meer. Naast het dames of herenvak kwam het gemengd bedrijf, soms met een specialiteit.

Mocht ik nog iets van vroeger vinden wat de moeite waard is om door te geven, dan zult U me zeker op Noviomagus.nl tegenkomen.

© Herman Stal, Nijmegen, september 2009

terug

Reactiepagina
Reactie 1:

Wim Smit, 29-03-2015: in de jaren zestig werd het haar bij kapper Stal in de van Peltlaan net, snel en accuraat geknipt! Ik ben geboren in 1957 en woonde destijds in de Sint Jansvlinderstraat op nummer 5. Tot aan onze verhuizing naar Heerlen in 1967 bracht mijn moeder mij steevast naar Dhr. Stal voor het knippen van m'n haar. Een verhoginkje in de stoel en húp daar zat je, pál voor de enorme spiegel! Het was er altijd gezellig, de radio stond er altijd op Hilversum één of twee (Hilversum drie bestond nog niet, volgens H. van Veen). Ik herinner me nog de handbediende tondeuses met hun klak-klak-klak geluid en ik was iedere keer weer gefascineerd als het klepje in de vloer open ging en de afgeknipte haren dáárin verdwenen. Ik vroeg me altijd af waar ze bleven. Slechts één ding wierp altijd een smet op het verder zo plezierige bezoek aan de kapper: die kriebelende achtergebleven haartjes in je nek onder de rand van je hemd of trui, die bléven maar jeuken totdat je thuis eindelijk onder de douche mocht... Meneer Stal: 'n tikkie aan de late kant, maar alsnog bedankt voor de goeie zorgen!
Reactie 2:

Wil Struike, 21-07-2015: Ik dacht dat 1 van de zonen een juwelierszaak op de Augustijnenstraat heeft gehad. Ik heb op de St. Jacobslaan gewoond dus in deze buurt.
Reactie 3:

Frans Tromp, 21-07-2015: de foto is van het KAB gebouw, Anno 1907, in de Gerard Noodtstraat en is gemaakt na de verbouwing in 1970; heb ik ontwerp voor mogen maken.
Het logo "Unitas" is mijn ontwerp en stond ook op de suikerzakjes.
Kappersschool heeft daar les gegeven, werkenlozen-centrum is erin geweest en de kapel van de Koninklijke Luchtmacht heeft er gerepeteerd. Nu staat er een flatgebouw (naast de garageboxen).
Reactie 4:

Toon Peters, 22-07-2015: Beste Heer Tromp, niet vloeken! Het is géén flatgebouw maar Appartementencomplex "Hunnerstaete". Klinkt toch héél anders, niet?

REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: