Kappers05

© Herman Stal & Sjaak Rutten, Digitale bewerking: Henk Kersten/Stichting Noviomagus.nl

Kappers in Nijmegen 5

Het kappersgeslacht Spoek in Nijmegen 

(van 1874 tot 1993!)

Gradus Spoek, geboren in Groningen, vertrekt na het overlijden van zijn vader, samen met zijn moeder, broers en zusjes naar Nijmegen. Dat ze zich hier weer vestigen is bijna vanzelfsprekend omdat zijn vader en moeder uit Nijmegen kwamen.
Gradus gaat op zoek naar een barbier die een leerjongen kan gebruiken en we zien hem terug bij barbier Neijboer in de Houtstraat waar hij het scheren leert.
Na enkele jaren daar gewerkt te hebben, hij is dan 24 jaar, komt hij Hanna tegen en in 1874 gaan ze trouwen. Hij is al een tijdje op zoek naar een pand om een eigen barbierszaak te beginnen en vindt dat in de Bloemerstraat nummer 112, een ruimte die betaalbaar is en zo wordt Gradus zelfstandig ondernemer.

De enige gevonden advertentie van barbier Gradus Spoek (1898).

Onderstaand verhaal over hoe Gradus daar zijn kost verdiende heb ik te danken aan zijn kleinzoon Flip Spoek. Ook onderstaande foto kreeg ik van hem.

Gradus had alleen een leerjongen in dienst. Maar “alleen” betekende in die tijd ook dat hij werd bijgestaan door zijn vrouw Hanna. Het afrekenen werd hoofdzakelijk door haar gedaan, ze had aan het einde van de week een tafeltje bij de uitgang staan met de kassa. Zij zorgde ook dat de klanten tijdens het wachten een borreltje konden kopen en op de pof was er niet bij.
Gewerkt werd er bij het raam omdat daar het beste daglicht binnenviel, altijd beter dan de olielampjes die binnen voor de verlichting zorgden. Er was toen immers nog geen elektriciteit. Ook het inzepen van de scheerklanten ging nog met de hand, pas later kwam de scheerkwast in de mode.

Was de klant geschoren dan werden de overtollige zeepresten met een doekje afgeveegd en dat kostte dan 2˝ cent. Geknipt werd er voor 3 cent. Door de week werd meestal tot laat gewerkt, 11 uur was geen uitzondering, zondags vaak tot 3/4 uur in de middag.

 

Barbier Gradus en zijn vrouw Hanna.

De originele bekkens die bij barbier Spoek buiten aan de gevel hingen.

In het gezin werden 7 kinderen geboren en de oudste, Martinus gaat ook het vak in. De beginselen leert hij bij zijn vader maar dan vertrekt hij naar Breda, Den Haag en Arnhem voordat hij zich voorgoed gaat vestigen in Nijmegen als M. Spoek, Coiffeur in de Hertogstraat op nummer 50. Zijn opleiding buiten Nijmegen was de oorzaak dat hij zich coiffeur noemde.

Rechts: Advertentie uit 1905

Scheermessen gebruikt door Martinus Spoek.

 

 

 

 

 

In 1908 vinden we Martinus terug in de Broerstraat 14.

Advertentie uit 1908

Hier blijft hij niet lang want hij heeft pech, zijn inrichting en etalage krijgen bezoek van een op hol geslagen paard (van Van Gend en Loos), maar hij blijft niet bij de pakken neerzitten en we zien hem terug met zijn dames- en herensalon in de Van Welderenstraat.

Uit een reclamefolder blijkt dat “voor iedere dame een schitterende haargolf “ te verkrijgen is bij: M. Spoek, Van Welderenstraat 105. Het hiernaast afgebeelde permanenttoestel werkt op stoom en is van het merk Royal.

Als derde in de rij krijgen we Flip Spoek, die in 1939 de zaak van zijn vader overneemt. We vinden hem terug ook in de Van Welderenstraat maar dan aan de overkant, met alleen een herensalon.
In de jaren 50 maakte hij naam als be-bob specialist en hij was ook de eerste kapper in Nijmegen die zijn leraardiploma zou behalen. Hij zou vervolgens enkele jaren les geven in herenkappen op de kappersschool.
Hij stopt met zijn kapsalon in september 1993 en daarmee is het verhaal van drie kappersgeneraties aan zijn eind gekomen.

Flip hield er van te werken tussen de spullen die hij overhield als herinnering aan zijn opa en vader. Deze foto is genomen in 1992.

© Herman Stal i.s.m. Sjaak Rutten, Nijmegen, april 2007

terug

Reactiepagina

REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: