Hypolite Joseph Kronig

© Arjen W. Kuiken; digitale bewerking 10-01-2021 Mark van Loon/Stichting Noviomagus.nl

Hypolite Joseph Kronig
1893 - 1986

door Arjen W. Kuiken

Inleiding

In de periode 1934 - 1935 kwamen het echtpaar Kronig en mijn ouders ongeveer gelijktijdig in de Dorpsstraat1 te Hees wonen. Zij op nummer 18 (het oude Rijkspostkantoor, in 1931 verbouwd tot twee woningen) en mijn ouders op nummer 17 (een toen nieuw gebouwde woning). De woningen lagen schuin tegenover elkaar, op een afstand van ongeveer 70 meter. Men kende elkaar van naam, zeiden vriendelijk gedag, maar verder was er eigenlijk geen contact. Kronig was een militair en zoals mijn moeder later wel eens zei: “Hij was nooit thuis . . .”.

Ikzelf heb uit mijn jeugd slechts vage herinneringen aan Kronig. Het moet zo ongeveer tussen 1949 en 1954 geweest zijn. Ik was bevriend met de buurjongens van Kronig. We zagen hem wel eens thuiskomen of weggaan. In burgerkleding. In mijn herinneringen was hij klein van postuur. Dat bleek later tijdens mijn onderzoek ook inderdaad te kloppen.

In 1954 verliet ons gezin de Dorpsstraat en verhuisde naar elders binnen Nijmegen. Langzaam vervaagden de herinneringen aan de Dorpsstraat en zijn bewoners. Ook Kronig verdween in de vergetelheid.

De lezer zal zich afvragen: waarom dit verhaal? Wel, de reden is eenvoudig. Enthousiast geworden door de discussie op Noviomagus Prikbord (25-06-2020 - Dorpsstraat 16/18 Hees) betreffende het voormalige Post- en Telegraafkantoor, heb ik de woningkaart van het pand er nogmaals bij genomen. Als derde bewoner stond in keurig handschrift; Kronig H.J. en gezin. Met een aantekening in potlood: O (overleden) wedr. (weduwnaar).

Mijn herinneringen van ruim 70 jaar geleden kwamen weer boven. Kronig, de militair. Ik hoor het mijn moeder nog zeggen: “. . . hij was nooit thuis . . . “ Wie was deze Kronig? Hoe was zijn leven, zijn militaire loopbaan? Wat is er van hem geworden?

Mijn zoektocht op internet heeft geresulteerd in onderstaand verhaal. Het moet gezien worden als een korte levensloop. Echte details ontbreken. Het raadplegen van de militaire archieven werd helaas ernstig beperkt.

Arjen W. Kuiken


Woningkaart Dorpsstraat 18 Hees

Hypolite Joseph Kronig

H.J. Kronig staat voor Hypolite Joseph Kronig. Hij werd geboren op 29 mei 1893 te ‘s Gravenhage. Zijn ouders waren Carl Otto Gregorius Kronig (1843 - 1909), geboren te Steine (Bezirk Breslau - Preussen), van beroep “kapelmeester der veldartillerie” en Flora Wolff (1851 - 1926), geboren te Arnhem, zonder beroep. Hypolite Joseph had meerdere broers en zusters.

Overlijden van zijn vader

Op 27 september 1909 overleed de vader van Hypolite Joseph te ’s Gravenhage. Carl Otto Gregorius Kronig werd 66 jaar oud. De jonge Hypolite was toen pas 16 jaar oud.

In militaire dienst

In 1911, net 18 jaar oud, trad Hypolite Kronig als vrijwillig soldaat toe tot de Koninklijke Landmacht en wel bij het Instructie Bataljon2 te Kampen. In die tijd moest er hard gewerkt worden om bevorderd te worden. Dat deed de soldaat Kronig en na een jaar werd hij bevorderd tot korporaal titulair. In september 1912 volgde de bevordering tot korporaal en vervolgens in 1913 tot sergeant.


Kazerne van het Instructie-Bataljon te Kampen.

In 1917 voltooide sergeant Kronig de 2-jarige Hoofdcursus Kader met goed gevolg. Het resultaat was zijn bevordering bij Koninklijk Besluit tot 2e Luitenant. Hij werd ingedeeld bij het 7e Regiment Infanterie te Amsterdam. In juli 1921 werd de 2e Lt. Kronig bij K.B. gedetacheerd bij het leger in IndiŽ en “à la suite” bij de Koloniale Reserve. Deze detachering zou voor 5 jaar gelden. Maar eerst had de 2e Lt. Kronig andere plannen.

Huwelijk

Op 7 september 1921 trouwde 2e Lt. Hypolite Joseph Kronig, oud 28 jaar, te ’s Gravenhage met Theresia Hendrika Rietveld, oud 30 jaar. Theresia was geboren op 3 oktober 1891 te Gouda en eveneens woonachtig te ‘s Gravenhage. Haar ouders waren Andries Rietveld en Theresia Pape.

Nog in dezelfde maand volgde zijn bevordering tot 1e Luitenant.

Naar IndiŽ

Uiteindelijk vertrok de 1e Lt. Kronig op 10 december 1921, samen met zijn vrouw Theresia, per SS “Oranje”3 van de SMN (Stoomvaart Maatschappij Nederland), naar Oost-IndiŽ. Met hen reisde een detachement suppletietroepen van het 15e Regiment Infanterie, sterk 5 onderofficieren en 40 manschappen onder bevel van de 1e Lt. der Inf. L.W. Russer. De bestemming was Semarang op midden-Java.

Terug naar Nederland

De detachering duurde geen 5 jaar, want al in december 1924 keerden de 1e Lt. Kronig en zijn vrouw terug naar Nederland. Daar werd hij, gelijk vele andere officieren der K.L., enige tijd op “non actief” gesteld.

Overlijden van zijn moeder

Op 22 maart 1926 overleed de moeder van 1e Lt. Kronig. Flora Wolff werd 75 jaar oud. De “Haagse Courant” schreef:

Heden overleed na een langdurig en smartelijk lijden onze geliefde moeder, behuwd-, groot- en overgrootmoeder,
Mevrouw de Wed. C.O.G. KRONIG,
geb. F. WOLFF.
Uit aller naam: J. KRONIG.

Weer in actieve dienst

In januari 1927 werd het “non-actief” opgeheven en keerde 1e Lt. Kronig terug in actieve dienst. Hij werd ingedeeld bij de 1e Compagnie van het 15e Regiment Infanterie. Zijn nieuwe standplaats werd de Prins Hendrikkazerne te Nijmegen. De “Nieuwe Rotterdamsche Courant” schreef op 12 mei 1927:

Op 1 Juli komen met het 15e reg. inf. te Nijmegen in garnizoen; Luitenant-kolonel C. Koning, commandant; majoors G. le Poole, J.J. Quadekke en L.J. Baerends; Kapitein-adjudant E. Boomsma; Kapiteins W.A.L.C. van Waerden en J.W. van Overveen; 1e Luitenants L.W. Russer, J.J. Koopmans, H.J. Kronig, G.P. Janssen, A.F. Laucker, P.A. van Akerlaken; 2e luit. W.A. Schuerman en 1e luit. mil.- adm. G.D. Frylink.


Prins Hendrik kazerne ca. 1930

Het echtpaar Kronig ging wonen op het adres Breedestraat 5 te Hees bij Nijmegen.

Vierdaagse

Kronig was een verwoed Vierdaagseloper. Tussen 1928 en 1938 liep hij tien maal de 40 km samen met een detachement van het 15e Regiment Infanterie. Hij behaalde daarbij het Gouden Kruis.

In “de Gelderlander” van 22 juli 1932 stond:

Aan de te houden Afstandsmarschen wordt door het 15e Regt. Inf. alhier deelgenomen door twee detachementen:
1e detachement: 1e Luit. W.A. Scheuermann, Sergt. Saakes en 18 minderen.
2e detachement: 1e Luits. H.J. Kronig, N. Hogerland en 21 minderen.


Doortocht in Wijchen 1935. Geheel rechts 1e Lt. Kronig.

Officierskruis4

In 1932 ontving 1e Lt. Kronig het Onderscheidingsteken voor Eervolle Langdurige Dienst als officier.5 Doorgaans het Officierskruis genoemd. Deze militaire onderscheiding werd hem uitgereikt voor 15 jaar actieve dienst als officier in de Nederlandse krijgsmacht.

Bevorderd

In 1936 werd Kronig bevorderd tot Kapitein. Hij was 43 jaar oud en het was dat jaar precies 25 jaar geleden dat hij als vrijwillig soldaat toe trad tot de Koninklijke Landmacht. Het echtpaar Kronig woonde nu op het adres Dorpsstraat 18 Hees bij Nijmegen.

Huwelijk Juliana en Bernhard

Op 7 januari 1937 vond te ’s Gravenhage het huwelijk plaats tussen prinses Juliana en Zijne Doorluchtige Hoogheid Prins Bernhard zur Lippe-Biesterfeld. De “Gelderlander” meldde:

Ter gelegenheid van dit vorstelijke huwelijk vond een militair eerbetoon plaats. Het 15e Regiment Infanterie uit Nijmegen deed ook mee en stuurde een 300 man groot erebataljon. De troepen vertrokken om 2 uur ’s nachts vanaf het station Nijmegen richting ’s Gravenhage. Het geheel stond onder bevel van Majoor P. Spruyt. De Compagniescommandanten waren de Kapiteins van Rhijn, de Ruijter van Steveninck en Kronig. Het bataljon werd opgesteld in de Elandstraat te ‘s Gravenhage.

Officierskruis

Vijf jaren waren verstreken sinds Kapt. Kronig zijn Officierskruis kreeg uitgereikt. In de PGNC van 18 november 1937 stond:

GARNIZOEN NIJMEGEN
Eereteeken langdurigen dienst als officier

Aan de Kapiteins J.D.S. Paters en H.J. Kronig van het 15e regiment infanterie is bij ministeriŽle beschikking machtiging verleed om ingevolge betreffende Koninklijke Besluiten, in het hun reeds eerder uitgereikte onderscheidingsteekens wegens langdurigen dienst als officier het cijfer XV te doen verwisselen voor dat van XX.

Mei 1940

Op 10 mei 1940 was Kapt. Kronig ingedeeld bij de “Positie Hoek van Holland”.67 Zijn functie was Chef-staf voor Landmachtaangelegenheden in de staf van de Positiecommandant de Kapt-luit. ter Zee J. van Leeuwen. Hij had als toegevoegd officier de reserve 2e Lt. M. Hertzdahl8 [van II-39.RI]. Deze beide landmachtofficieren waren de enigen in hun branche in de staf van de Positiecommandant.

Illegaal werk

Gedurende de bezetting werd Kapt. Kronig door de Duitsers gearresteerd wegens illegaal werk en ca. 1 jaar in het “Oranje Hotel” te Scheveningen opgesloten. Bij ontslag uit de gevangenis op 1 april 1943 werd hem medegedeeld dat hij zich in juni moest melden voor krijgsgevangenschap in Duitsland. Deze Duitse “1 april opdracht” heeft hij niet opgevolgd. Door veel buitenshuis te “logeren”, zoals hij zei, heeft hij zich aan een nieuwe arrestatie en gevangenschap kunnen onttrekken. Kapt. Kronig had niets geleerd. Opnieuw stortte hij zich op het illegale werk.

Binnenlandse Strijdkrachten (BS)

H.M. Koningin Wilhelmina benoemde Prins Bernhard tot bevelhebber van de Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten, de NBS of BS. Op 5 september 1944 werd de BS opgericht die bestond uit drie voormalige verzetsgroeperingen: de Raad van Verzet (RVV), de Ordedienst (OD) en de Landelijke Knokploegen (LKP).9

Regiment Stoottroepen10

In september 1944 gaf Prins Bernard de opdracht voor het vormen van een militair verband, bestaand uit personen die actief betrokken waren (geweest) bij het gewapend verzet. Dat was de start van het regiment Stoottroepen. Kapitein Kronig was ťťn van de oprichters en bezielende leiders van dit nieuwe regiment.11

Zuid-Limburg bevrijd

Op 12 september 1944 trokken de Amerikanen Zuid-Limburg binnen en werden de eerste Nederlandse gemeenten bevrijd.

September 1944

Kort na 17 september 1944 keerde Kapt. Kronig terug van zijn “logeerpartijen” op zijn oude vertrouwde adres: Dorpsstraat 18 te Hees.

Opdeling

In oktober 1944, toen grote delen van het zuiden bevrijd waren, maakte prins Bernhard zijn 'Algemeene Instructie voor de Binnenlandsche Strijdkrachten' bekend. Hierin werden de BS opgedeeld in Stoottroepen en Bewakingstroepen.

Granatentijd

Op zaterdag 7 oktober 1944 schreef Anny Beukers-Terwindt,12 een buurvrouw (Dorpsstraat 26) van de Kronigs, in haar dagboek:

Twee vliegtuigen zagen wij neervallen. In de stad vielen weer bommen.
Kronig (Dorpsstraat 18) vond in zijn tuin een scherf van meer dan een ½ meter lang.

Inwoning

Ook in november 1944 kwam de familie Kronig voor in Anny’s dagboek. Kapt. Kronig zelf was weer vaak uit “logeren”. Zijn vrouw Theresia Kronig-Rietveld, toch al geplaagd door een zwakke gezondheid, moest zich alleen zien te redden met de problematiek van die tijd; inwoning. In huize Kronig woonde tijdelijk een zekere familie De Groot.13 Op dinsdag 7 november 1944 schreef Anny in haar dagboek:

Mevr. Kronig verzocht ons een oud-Berg en Daller van 86 j. als evacuť op te nemen (de vader van de fam. De Groot14). Dit gaat niet door want de fam. Kuijpers was voor geweest met het verzoek . . . . .

Op zondag 12 november 1944 schreef Anny in haar dagboek:

Vandaag veel bezoek gehad. Mevr. Kronig kwam met klaagliederen over haar evacuťs, de fam. De Groot.

Overlijden echtgenote

Op 4 januari 1945 overleed, na een kortstondige ziekte, de echtgenote van Kapitein Kronig. Zij werd slechts 53 jaar.

Heden riep God plotseling na een kortstondige ziekte, nog voorzien van de H.H. Sacramenten der Stervenden, tot Zich, mijn lieve Echtgenote

Mevrouwe Thťrèse Hendrika Kronig-Rietveld

Allen die haar goedheid van harte kenden, beseffen hoe zwaar haar heengaan ons valt. Liever geen bezoek

De plechtige uitvaartdienst vond plaats op maandag 8 januari in de parochiekerk v.d. Heilige Antonius Abt te Neerbosch, gevolgd door de begrafenis op het R.K. kerkhof aldaar. De overlijdensadvertentie in De Gelderlander was ondertekend met een “uit aller naam” door H.J. Kronig Kapt. Adjt. Infanterie.

Enige dagen daarna volgde de Dankbetuiging.

De zeer velen, die mij hunne betuiging van deelneming bij het overlijden van mijn echtgenote deden toekomen, in het bijzonder zij, die de elementen trotserend, tegenwoordig waren bij hare uitvaart, vergunnen mij, langs dezen weg, hun mijn groten dank te betuigen. Hees, 15 januari 1945.

Staf van Prins Bernhard

Kapt. Kronig werd opgenomen in de staf van Z.K.H. Prins Bernhard. In september 1945 werd de Kapitein Kronig bevorderd tot Majoor en een maand later tot Luitenant-kolonel. Zijn functie was hoofdinstructeur en waarnemend regimentscommandant van de Stoottroepen. Kronig moest van Prins Bernhard de fouten binnen de Stoottroepen opsporen en het officierskader doorlichten. Hij bepaalde wie na de reorganisatie kon aanblijven en wie niet.


Leden van de staf van de B.S.. In het midden met lichte broek, Z.K.H. Prins Bernhard.


Inspectie Stoottroepen door Minister Meijnen15
Aan zijn rechter zijde: Luitenant-kolonel Kronig.
Links van hem: Majoor Bep van Kooten, commandant Regiment Stoottroepen.

Opnieuw naar IndiŽ

In mei 1946, 53 jaar oud, vertrok de Luitenant-kolonel Kronig voor de tweede keer naar IndiŽ. Hij werd aangesteld als plaatsvervangend commandant van de “T-brigade”.16 Bij het opheffen van deze functie werd de overste benoemd tot chef-staf van de “X-brigade”.17

De Luitenant-kolonel Kronig was op dat moment de oudste O.V.W.-er (oorlogsvrijwilliger) van de X-Brigade en waarschijnlijk wel van het hele leger in IndiŽ.

Overlijden schoonmoeder

Op 25 maart 1948 overleed op 83-jarige leeftijd de schoonmoeder van Luitenant-kolonel Kronig.

Voorzien van de Genademiddelen der H. kerk, overleed Witte Donderdag onze lieve Moeder, Behuwd-Moeder, Grootmoeder en Over-Grootmoeder. Mevrouw de Wed. Theresia Rietveld-Pape in de leeftijd van bijna 83 jaar.

De plechtige uitvaartdienst zal plaats vinden op Paas-Zaterdag 4 mei in de parochiekerk v.d. Heilige Antonius Abt te Neerbosch, gevolgd door de begrafenis op het R.K. kerkhof aldaar.

Malang : Lt. kol. H.J. Kronig
Hees : Wiecy Rietveld
Hees : Fietje Rietveld
En 8 andere (Rietveld) familieleden

Hees, 25 maart 1948, Dorpsstraat 1818

Commando overdracht

Op zaterdag 26 februari 1949 droeg de Kolonel der Inf. KNIL J.R. Kraan het commando over de X-Brigade over aan zijn chef-staf, de Luitenant-kolonel der Inf. KL H.J. Kronig. Ter ere van deze commando-overdracht werd een uitgebreide receptie gehouden. Het volgende bericht verscheen in een locale krant:

Zaterdagavond recipieerde in het SociŽteitsgebouw te Malang Luitenant-kolonel H. Kronig die kort geleden werd benoemd tot commandant van de X-Brigade. Het spreekt wel vanzelf dat heel Malang op deze receptie aanwezig was. Er heerste een zeer prettige stemming en er waren veel bloemen. Na afloop bleven velen nog geruime tijd bijeen. Onze correspondent in Malang gaf telefonisch door dat dit niet ťťn van de betere recepties was, maar ťťn van de beste.

Nieuwe troepen voor de X-Brigade

Een locale krant meldde:

Vanochtend waren wij getuigen van de aankomst van nieuwe troepen, die overde Kajoetangan defileerden voor de Commandant der X-Brigade, de Luitenant-kolonel H.J. Kronig. Het boven-genoemde contingent bestond uit volledig bemande tanks, die in een keurige formatie voorbijreden en een imposante indruk maakten. Uit de gevechtskoepels rezen de figuren van de commandanten met hun zwarte baretten op, die stram in de houding stonden.In een lange rij denderden de tanks voorbij, gevolgd door wagens met infanterie . . . .

. . . . van bevoegde zijde mochten wij vernemen dat de troepen die hedenochtend defileerden behoorden tot de Zwarte Panters.19 Zij zijn bestemd voor de beveiliging van de stad Malang en haar directe omgeving. Wij zijn ervan overtuigd, dat zij er het hare toe zal bijdragen om op korte termijn de volledige rust en orde in onze contreien te herstellen.

Bevorderd tot Kolonel

Een Brigade commandant dient de rang van Kolonel te hebben, dientengevolge werd op 1 mei 1949 de Luitenant-kolonel H.J. Kronig bevorderd tot Kolonel der Infanterie Koninklijke Landmacht (tijdelijk). Dit was voor de soldaat Kronig van 1911 het “moment suprême” van zijn militaire loopbaan.

Opheffing X-Brigade

Op 20 juli 1949 werd de X-Brigade officieel opgeheven. De krant “De Vrije Pers” meldt:

In verband met de reorganisatie van de A-Divisie, waarbij de brigades als zodanig zijn opgeheven, is Kolonel H.J. Kronig van zijn functie als commandant van de X-Brigade ontheven. Kolonel Kronig zal thans te Soerabaja een nieuwe functie bij de Divisie gaan bekleden.

Als laatste commandant heeft Kolonel Kronig slechts gedurende 5 maanden het bevel over de Brigade mogen voeren. Ter gelegenheid van de opheffing van de Brigade hield hij een vlammende toespraak.


Uitreiking van een onderscheiding voor “moedig gedrag te velde”. 1e Bataljon - Regiment Stoottroepen. Maart 1947. Rechts met zonnebril Lt. Kol Kronig.


Kol. Kronig (rechts) bij de opening van een door de Landmacht herstelde brug. 1947.


Kol. Kronig met een KNIL Majoor.


Kol. Kronig 1949.

Terug naar Nederland

Op zaterdag 15 oktober 1949 vertrok Kolonel H.J. Kronig met de SS “Plancius” van de KPN20 vanuit Soerabaja richting Nederland. De vroegere commandant van de X-Brigade te Malang reisde samen met Generaal-majoor Baay. Hiermee verlieten de beide oudste officieren van de Koninklijke Landmacht in IndonesiŽ dit land. Beiden waren 32 jaar geleden officier geworden en vertrokken nu op dezelfde datum. De krant “De Vrije Pers” van 10 oktober wenste kolonel Kronig:

Een goed verblijf in het moederland en we hopen hem terug te zien in IndonesiŽ.

Eervol ontslag

Op 1 november 1951 verliet Luitenant-kolonel H.J. Kronig op eigen verzoek de Militaire Dienst. Hij had inmiddels de leeftijd van ruim 58 jaar bereikt en gedurende 40 jaar dienst gedaan (waarvan 34 als officier). In de Nieuwe Leidsche Courant stond een artikel met de kop “Eervol ontslag van hogere officieren”. Hierin werd aangekondigd dat de in het artikel genoemde officieren op hun verzoek eervol ontslag werd verleend uit Militaire Dienst. Dit wegens langdurige dienst. Onder hen bevond zich Kolonel H.J. Kronig (inf).

Een nieuwe relatie

Hypolite Kronig was met zijn 60 jaar nog relatief jong. Na zijn militaire loopbaan en acht jaar weduwnaarschap was de tijd gekomen om aan zijn toekomst te denken. Hierin paste ook een nieuwe relatie. In mevrouw H. van Baal vond hij zijn toekomstige wederhelft.

Rond 1953 verliet Kronig zijn huis aan de Dorpsstraat 18 in Hees. Hij had er 17 jaar gewoond, of liever gezegd; het was 17 jaar zijn woonadres geweest. Zijn nieuwe adres werd Driehuizerweg 502 in Brakkenstein. Het huis van zijn nieuwe echtgenote.

Brakkenstein

Van zijn bezigheden in Brakkenstein zijn slechts enkele dingen bekend. Zo blijkt uit een kort bericht in de Gelderlander dat hij zich actief inzette voor de belangen van zijn nieuwe Brakkensteinse buurtgenoten.

In 1954 werd het Actiecomitť “Brakkenstein ook achter het gordijn” opgericht. Dit comitť stelde zich ten doel de vaste rechtstreekse busdienst “Brakkenstein - Stad” te behouden. De gemeentelijke vervoersdienst had hier in die tijd andere ideeŽn over. Voorzitter van het comitť was H.J. Kronig.

Verder blijkt dat hij lezingen hield over het wel en wee van zijn tweede vaderland; IndonesiŽ. Op een vergadering van het K.V.P. in Brakkenstein, hield Luitenant-kolonel b.d. H.J. Kronig een pikante lezing met als onderwerp “In IndiŽ was het niet, zoals U meende”.

Zijn overlijden

Op 2 maart 1986 overleed Hypolite Joseph Kronig onverwacht op zijn huisadres aan de Driehuizerweg. Hij bereikte de respectabele leeftijd van 92 jaar. Volgens zijn uitdrukkelijke wens vond de crematie op Jonkerbos in stilte plaats. De overlijdensadvertentie vermeldde slechts ťťn link met zijn lange militaire verleden: Laatste commandant van de X-Brigade te Malang N.O.I. Uit aller naam tekende zijn vrouw H. Kronig-van Baal.

Nawoord

Met het overlijden van Hypolite Joseph Kronig eindigt ook de korte beschrijving van het leven van deze stadgenoot. Zoals eerder gezegd, echte details ontbreken. Daarvoor moet men dieper graven in alle beschikbare documentatie. Zijn leven was gewijd aan het Nederlandse leger, de Koninklijke Landmacht. Een militaire loopbaan van 40 jaar, waarvan 34 als officier. Opgeklommen van soldaat tot Kolonel. Een loopbaan21 die voldeed aan het gezegde van Napoleon Bonaparte:

Iedere soldaat draagt een maarschalksstaf in zijn ransel22

Een dergelijke carrière ontstond natuurlijk niet vanzelf. Het was een combinatie van de tijd waarin zich alles afspeelde met alle gebeurtenissen en omstandigheden van toen en het karakter en persoonlijke competenties van de persoon Kronig zelf.

Kronig zal een uitstekend officier zijn geweest. Een goed organisator en leidinggevende. Hard voor zichzelf en hard voor anderen. Hoogstwaarschijnlijk geliefd bij zijn superieuren. Maar was hij dat ook bij zijn manschappen? Wie zal het zeggen.

Er zat ook een minder prettige en zelfs donkere kant aan de militair Kronig. Uit verslagen blijkt dat hij zich bij tijd en wijle buitengewoon arrogant, weerbarstig en ontactisch kon opstellen. De mei periode van 1940 en de oprichting, organisatie en inzet van de Stoottroepen in 1944/45 zijn hier voorbeelden van. Echter, zijn meest donkere zijde kwam boven tijdens de Indonesische onafhankelijksoorlog van 1945 - 1949.23


1 Thans Schependomlaan.
3 SS Oranje (1903-1922). Het schip werd vernoemd naar het Huis van Oranje. van 1917 tot en met 1919 werd het schip opgenomen in de Java-Pacific-Mail-Service de lijn van San Francisco-Honolulu-Yokohama-Nagasaki-Hongkong-Singapore-Batavia. Hierbij werd ook nog Semarang aan de noordkust van Java en Soerabaja aangedaan. Op 12 Juni 1922 werd ze verkocht voor f.350.000,- naar Frankrijk, aan de Compagnie de Navigation Paguet te Marseille.
5 De onderscheiding werd op 19 november 1844 ingesteld door koning Willem II en wordt sindsdien uitgereikt op zijn verjaardag, 6 december. Omdat tijdens deze uitreikingen in het officiersverblijf traditioneel een glaasje jenever werd genuttigd, wordt ze ook wel het Jeneverkruis genoemd.
De koning bepaalt in het Koninklijk Besluit dat het onderscheidingsteken bepaaldelijk bestemd (is) tot “het beloonen van eenen eervollen langdurigen Nederlandschen effectieven diensttijd van officieren en daarmee gelijkgestelde personen behoorende tot het leger”. Op de onderscheiding is het aantal dienstjaren in Romeinse cijfers vermeld, dat elke vijf jaar dient te worden vervangen: XV, XX, XXV, XXX, XXXV en XL. (Het opmaken van de batons geschiedt op eigen kosten).
8 De reserve 2e Luitenant M. Hertzdahl is na mei 1940 naar Engeland uitgeweken. Hij bekleedde daar een functie in de staf van de Prinses Irene Brigade. Op 18 juni 1942 werd hem de Britse onderscheiding MBE (Member of the British Empire) verleend. Op 1 september 1942 werd de inmiddels 1e Luitenant Hertzdahl gedetacheerd bij het Nederlandse Ministerie van Oorlog in Londen.
9 Het doel van deze samensmelting was om ťťn aanspreekpunt te creŽren, waarmee de geallieerden afspraken konden maken naarmate de bevrijding van Nederland steeds dichterbij kwam. Bij de Stoottroepen konden vrijwilligers worden ingedeeld die bereid en geschikt waren gewapend aan de strijd tegen de bezetter deel te nemen. In de praktijk betekende dit dat vooral leden van de LKP hiervoor in aanmerking kwamen.
12 “Anny’s oorlogsdagboek over Hees 1944-1945”. Geschreven door Anny Beukers-Terwindt (1909-2005). Zij was gehuwd met Arnold Beukers (1897-1979), van beroep kweker. Het echtpaar woonde op het adres Dorpsstraat 26 Hees.
13 Het gaat hier om het echtpaar H. de Grooth en H. de Grooth-Dorp en de grootvader J. de Grooth. Allen uit Berg en Dal.
14 Het gaat hier om de weduwnaar Jan de Grooth. Hij overleed op 5 maart 1945 op 85-jarige leeftijd op het evacuatieadres Dorpsstraat 18 te Hees. De Grooth was de oprichter en oud-directeur van de Nederl. Hotelhoudervakbond. J. de Grooth ligt begraven op Rustoord.
15 Johannes (Jo) Meynen (1901-1980) was een Nederlands politicus en verzetsman. Hij bracht in de Tweede Wereldoorlog neergestorte geallieerde piloten in veiligheid. Meynen was eerst staatssecretaris in het kabinet Schermerhorn-Drees, later minister van Oorlog. Hij was verantwoordelijk voor de uitzending van Nederlandse militairen naar Nederlands-IndiŽ. Hij maakte carrière bij de Algemene Kunstzijde Unie, waarvan hij later president-directeur werd. De zeer invloedrijke Meynen was commissaris bij de Amrobank en De Nederlandse Bank. Meynen was een vriend van Prins Bernhard der Nederlanden, voorzitter van een Bilderbergconferentie en ridder in de charitatieve Orde van Sint-Johannes van Jeruzalem. Meynen was Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw en Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau.
18 Volgens het adresboek van 1948 woonden H.J. Kronig, S.A.A. Rietveld, Wed. A. Rietveld en L.M.M. Rietveld allen op het adres Dorpsstraat 18 Hees.
20 De SS Plancius (1924-1958) was een schip van de Koninklijke Pakketvaart Maatschappij.
21 Kronig was 1 jaar soldaat, 1 jaar korporaal, 6 jaar sergeant, 2 jaar 2e luitenant, 14 jaar 1e luitenant, 8 jaar kapitein, 1 jaar majoor, 4 jaar luitenant-kolonel, 2 jaar kolonel en 1 jaar luitenant-kolonel.
22 De overlevering zegt: "dat Napoleon Bonaparte zijn soldaten had gemotiveerd met een rede, dat een ieder een maarschalkstaf in zijn patroontas ("giberne “) kon dragen. Hij wilde daarmee zeggen dat elke gewone soldaat de gelegenheid had om een commandant te worden."
23 Lezen vanaf pagina 416. De naam Kronig is foutief weergegeven als Krönig.
https://www.militairespectator.nl/sites/default/files/bestanden/uitgaven/Militaire%20Spectator%2010-2016.pdf

terug naar Gastredactie-overzicht

> Reactiepagina
Reactie 0:

Arjen W. Kuiken, 13-01-2021: Hypolite Joseph Kronig 1893 - 1986
Reactie 1:

Henk La Croix, 14-01-2021: Een prachtig verhaal.
Reactie 2:

Gerard Centen, 18-01-2021: Inderdaad een mooi verhaal.
In mijn diensttijd 1954-1956 bij het korps mariniers met 16 maanden in Nieuw-Guinea heb ik vaak training gehad van kader dat al bij de mariniersbrigade had gediend, met hun opleiding in Amerika om samen met de Amerikaanse marines de Japanners van onze koloniŽn te verdrijven, maar door de atoombom op Japan pakte het allemaal anders uit. Soekarno had van IndiŽ een republiek gemaakt, dus het werd toch oorlog voor de mariniersbrigade, later gesteund door de X brigade.
Wat ik altijd heb gehoord in de opleiding: wij mariniers hadden een betere bewapening en uitrusting dan die X brigade van kolonel Kronig, dus met andere woorden: een marinier was beter dan een landmachtsoldaat. Als je dat als jongen van 19 jaar maar vaak genoeg hoort dan ga je het nog geloven ook die onzin, en onze vriend Amerika besliste dat Nederland weg moest uit IndiŽ en ook uit Nieuw-Guinea. Trouwens onze koning heeft vorig jaar nog excuus gemaakt bij zijn bezoek in IndiŽ. Een hele groep veteranen vonden dat weer, wat Maxima zoo mooi zegt "een beetje dom".

REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: