var304

Kynos

Een prachtig vloeiblad van NV Dierenasyl "Kynos".

Collectie Sjaak Rutten (toegevoegd 23-06-2009)

Weet u meer over dit asiel? Laat het ons weten, wij zijn benieuwd naar uw verhaal.

Dierenasiel, tevens (honden)broodfabriek 'Kynos' ontstond in 1919 bij de opheffing van de toenmalige Nijmeegsche Vereeniging 'Verblijfplaats voor Dieren'. In een buitengewone aandeel­houders­vergadering van die club op 19 juni 1918 werden de eigendommen van de vereniging per 1 januari 1919 overgedaan aan 'de heeren M.K. Westendorp en nu wijlen dr. Jos. G. Th. Arntz'. 
Zij beoogden het asiel over te nemen en zij verzekerden contractueel het bestaan tot 21 december 1928. In De Gelderlander van 9 december 1918 staat hierover te lezen:

Nader wordt nog bericht dat de verblijfplaats voor dieren door de N.V. Kynos op gelijken voet zal worden voortgezet; dat het terrein en hokken met badkamer een geheele vernieuwings- en verjongingskuur hebben ondergaan, zoodat deze inrichting thans, zoo niet de eerste in Nederland, toch een der eerste is, en aan de strengste eischen voldoet. Deze nieuwe inrichting verdient dan ook in den steun van de Nijmegenaars - ook financieel - aanbevolen te worden.

Het asiel had het financieel moeilijk. In 1923 werd daarom een bazar gehouden, een in die tijd gebruikelijke manier om gelden in te zamelen. De Gelderlander van 5 november 1923 bericht als volgt:
Kynos? Ook een asyl voor daklooze, verarmoede zwervers; voor dwalende honden, zonder meester. Kynos: hond heet hun verblijf - gelegen aan de Nieuwen Nonnendaalsche weg. 't Onderhoud van dit asyl met zijn blaffende en miauwende vierpooters kost ook geld, veel geld, dat niet steeds in even ruime mate in penningmeesterlijke handen is.
Kynos is ook noodlijdend en haar bestuur organiseerde bijgevolg ook een liefdadigheids­avond - zelfs twee avonden, Zaterdag en Zondag in De Vereeniging, waar de kleine Concertzaal in gebruik was. Het was er beide dagen druk op de Vereenigings-bovenzaal.
Jonge dames en heeren verkochten er van alles voor het doel: steun aan Kynos. Men kon er draaien, dobbelen, raden, loten en koopen voor Kynos, die veel vrienden en nog meer vriendinnen bleek te bezitten
[..]
Van 1919 af zijn in Kynos 343 zwervende honden en katten opgenomen. Van de 343 dieren zijn er thans nog slechts 25 in Kynos aanwezig. En voor die 25 is er door hen, die het konden missen, Zaterdag en Zondag aardig geofferd.

Op het bedrijfsterrein, Nieuwe Nonnendaalscheweg 2-8, stond ook de N.V. Elektrische Broodfabriek 'Kynos'. Daar werd behalve hondenbrood en puppyfood ook kippenvoer, meel en zelfs vers vlees verkocht. In een advertentie uit 1920 staat te lezen: 'Alle Kynosproducten staan onder voortdurende contrôle van Dr. H.L. Visser's Scheikundig Laboratorium en worden bereid volgens adviezen van den Heer A. van Heusden, Rijksveearts alhier, en vele ervaren fokkers, jagers en deskundigen.'

Kynos-directeur M.K. Westendorp was tevens 'Voorzitter Gelderland der Koninklijke Nederlandsche Politiehond-Vereeniging', bevorderaar van de kynologie (hondenkunde) en vooraanstaand lid van de Nijmeegse Dierenbescherming. Hij overleed in 1941 in Nijmegen op 77-jarige leeftijd.

Reactie 1:

Rob Essers, 05-01-2014:

Is EMMA'S HONDENBROOD genoemd naar koningin Emma (1858-1954)? De Vereeniging 'Verblijfplaats voor Dieren' die in 1910 werd opgericht, kocht in datzelfde jaar Villa Alpha, Nieuwe Nonnendaalscheweg 2. Het terrein strekte zich uit van de Graafscheweg tot de Koninginnelaan. In 1912 besloot de vereniging om de villa te slopen en het omliggende terrein te verkopen.

Villa Alpha
In Het Schependom van Nijmegen in woord en beeld (1912) staat op pagina 132: "Door den N. Nonnendaalschen weg gaande ligt aan den rechter kant op een zandhoogte villa Alpha, destijds gebouwd door den heer van Harencarspel."

Bij onderstaande foto van Wilhem Ivens uit de collectie van het Regionaal Archief Nijmegen (zie F65262) staat de beschrijving: "Een villa; op de achtergrond de Looimolen". Vermoedelijk is de foto niet in 1890, maar omstreeks 1880 gemaakt. Aanwijzingen hiervoor zijn de jonge aanplant rondom het pand en het ontbreken van de aanduidingen 'Hofphotograaf' en 'Telephoon No. 107'.


Deze villa is NIET Villa Alpha, zie Reactie 2

Villa Alpha is in 1878 gebouwd in opdracht van mr. Reinier van Harencarspel (1832-...), dijkgraaf van het polderdistrict Rijk van Nijmegen. In het bevolkingsregister 1880-1890 is het adres Wijk E, nr. 1. Mogelijk houdt de naam van de villa verband met dit adres. Villa Alpha wordt voor het eerst genoemd in de Provinciale Geldersche en Nijmeegsche Courant van 22 december 1881 in het kader van de nieuwe grensregeling van drie Hervomde Gemeenten. De grens met de Hervormde Gemeente Neerbosch, Hees c.a. loopt vanaf 1 januari 1882 midden over de Koninginnelaan. Villa Alpha behoort tot de Hervormde Gemeente van Nijmegen.

Op 14 en 28 augustus 1883 onderneemt notaris W.C. Böhtlingk "De Villa Alpha, gelegen onder Hees, aan de Koninginnelaan en den Nonnendaalschen Weg en aan het terrein van het Station Nijmegen, bestaande uit HEERENHUIS met STALLING voor 2 paarden, en KOETSHUIS, grooten TUIN en fraai aangelegd PARK met WANDELDREVEN, groot 1.38.30 H.A." te veilen en verkopen. Uit niets blijkt dat de villa in 1883 in andere handen overgegaan is. Van Harencarspel verhuist op 10 oktober 1887 naar De Elshof in Malden. Op 18 oktober 1887 wordt een gedeelte van de inboedel 'wegens vertrek' verkocht.

Op 2 mei 1889 neemt de weduwe Marie Louise Charlotte van der Meer van Kuffeler-van Delen (1831-1921) vanuit Tiel haar intrek in de villa, Wijk E, nr. 1. (vanaf 1890: Graafsche weg 3), vanaf 19 mei 1891 Pieter de Grauw (1860-1893), boterfabrikant, vanuit Blitar (Nederlandsch Oost-Indië) en vanaf 26 februari 1892 David Adriaan Gardenier (1861-1894), zonder beroep, vanuit Ubbergen.

De Provinciale Geldersche en Nijmeegsche Courant van 4 augustus 1894 meldt dat notaris W.C. Böhtlingk heeft verkocht: "De villa Alpha, aan den heer Jac. de Koning, Civiel-Ingenieur te Nijmegen. Koopprijs ƒ 13.400." Jacobus de Koning (1855-1906) was in 1881 een van de oprichters van het Ingenieursbureau J. van Hasselt en De Koning dat in de twintigste eeuw zou uitgroeien tot Royal Haskoning.

Hoewel de gemeenteraad op 6 juni 1891 de straatnaam naam Nieuwe Nonnendaalsche weg vastgesteld heeft, woont ingenieur J. de Koning volgens het adresboek 1895 op het adres Graafsche weg 3. (vanaf 1898: Nieuwe Nonnendaalsche weg 2). Op 30 augustus 1899 verhuist hij naar Hilversum.

Wie de villa in de periode 1900-1910 heeeft bewoond, heb ik (nog) niet kunnen achterhalen. Op 14 augustus 1906 is de villa en 25 percelen bouwterrein geveild. De aankoop door de Vereeniging 'Verblijfplaats voor Dieren' in 1910 is het begin van het einde van Villa Alpha. Uit een advertentie in De Gelderlander van 10 november 1912 blijkt dat "de slooperij van de Villa 'Alpha' a/d N. Nonnendaalschenweg bij de brug a/d/ Graafschenweg te Nijmegen" in volle gang is.

REAGEER

terug

Reactiepagina
Reactie 2:

Rob Essers, 30-05-2016: Op archieffoto F65262 staat op de achtergrond niet de nog bestaande Witte Molen / Looimolen in Nijmegen, maar de verdwenen Noordermolen / Witte Molen in Groesbeek. Deze is op 9 februari 1945 door de Amerikanen opgeblazen. Het pand staat er nog steeds. Het adres is Molenweg 15 Groesbeek; zie Street View (voorgevel). Bij het inzoomen op de linker zijgevel is hetzelfde metselwerk te zien als op de archieffoto van Wilhem Ivens.

Reactie 3:

Henk Jordan, 24-10-2017: Ik ben in het bezit van een enveloppe van Kynos Dierenasyl en hondenbrood alsmede een foto van de eigenaar M.K. Westendorp getrouwd met de zus van mijn overgrootmoeder.

Reactie 4:

Henk Jordan, 27-10-2017: Bijgaand een foto van een in mijn bezit zijnde pasteltekening van Fiefke, de hond van M.K. Westendorp.
Deze hond verbleef overdag in zijn woonhuis aan de Fransestraat en werd 's avonds door de koetsier naar het hondenasiel Kynos gebracht, 's ochtends het omgekeerde.
Tekening is in 1922 gemaakt door Willy Sluiter en volgens overlevering aangeboden als dank door dierenartsen omdat ze de operatie/onderzoeksruimte in het asiel Kynos mochten gebruiken.


REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: