kerkwaskaarsenfabriek 1920

<- Back | Index | Next ->

kerkwaskaarsenfabriek 1920.jpg

Sjaak Rutten: Deze fabriek was oorspronkelijk gevestigd aan de Graafseweg 59a. De fabrieksschoorsteen is gebouwd in 1919 (vergunning verleend in 1918) in opdracht van Christoffel Wilhelmus Kokke ten behoeve van zijn op te richten bedrijf tot bereiding van kerkwaskaarsen, linoleum-, meubel- en schoenwas en witreiniger aan de Graafseweg 59 en 59a. In het oprichtingsplan wordt gesproken van Kaarsenfabriek 'St.-Antonius' en Chemische fabriek 'De Bijenraat'. In 1924 vertrekt Kokke naar Hatertseweg 124. In het fabriekje wordt dan de Gelderse Kolenhandel gevestigd. Na de oorlog wordt het fabriekje bij de meubelzaak van Wals getrokken. Het doet dienst als showroom. In 2003 is het fabriekje gesloopt ten behoeve van een nieuw appartementengebouw. De fabrieksschoorsteen is blijven staan, maar de schoorsteentop is verwijderd. De fabrieksschoorsteen is gelegen op het achterterrein van het nieuwe appartementengebouw Graafseweg 47 en staat op de gemeentelijke monumentenlijst.
Kokke heeft in de loop van de 20-er jaren zijn bedrijf aan de Hatertseweg kennelijk overgedaan aan J. de Kuijper. Op de scan is immers te zien dat de naam van oprichter Kokke is doorgestreept. En er is een nieuw telefoonnummer bijgekomen.

Christoffel Willem Kokke blijkt al in 1915 een kaarsenfabriek te hebben gehad in de Vondelstraat 24 (bron: telefoonboek Nijmegen 1915)

De kerkwaskaarsenfabriek Sint Antonius blijkt nog veel ouder dan 1915. Blijkens een nieuwjaarsadvertentie in De Gelderlander van 11 januari 1905 was de fabriek toen gevestigd in de Vondelstraat 22-26. En in 1911 vraagt deze zelfde fabriek, Vondelstraat 26 "een nette R.K. jongen, niet ouder dan 16 jaar. Aanmelding persoonlijk tusschen 5 en 6 uur n.m., behalve zondag" (De Gelderlander 10 september 1911). Nijmegen heeft decennia later overigens nog een andere kerkwaskaarsenfabriek gekend, "St. Ignatius", Weezenlaan 189, eigenaars J.M. Hoogboom & Zn. (advertentie in De Gelderlander van 11 december 1945). Interessante negoties uit de vervlogen tijd van het Rijke Roomsche Leven.

meer info op Noviomagus

REAGEER

Reactie 1:

Sjaak Rutten, 10-09-2012: van Peter Kokke, kleinzoon van de oprichter Chr. W. Kokke, kreeg ik een fotokopie van een soort jaarverslagje van deze fabriek, uit 1921. Ik heb daar een scan van gemaakt

Reactie 2:

Peter Kokke, 12-09-2012: Helaas heb ik van de kerkwaskaarsenfabriek niet meer dan het ene velletje uit de nalatenschap van de oudste zoon van Chris Kokke. Al zijn kinderen zijn inmiddels gestorven en alle informatie over de fabriek is met ze meegegaan. Ikzelf heb als 2,5 jarige slechts eenmaal mijn opa (in zijn ziekbed) gezien. Van een andere oom heb ik gehoord dat de fabriek in de jaren dertig failliet is gegaan, of dat mijn opa 'eruit is gewerkt' (dat waren zijn woorden). Alle kinderen werden toen van school gehaald en moesten gaan werken voor het gezinsinkomen. Ik ga bij neven en nichten nog eens na of zij materiaal hebben.
Groet, Peter Kokke

REAGEER

Reactiepagina
Reactie 3:

Mel van Beek, 11-05-2014: Zonder Sjaak Rutten te kort te doen hierbij wat aanvulling en correctie op zijn verhaal.
Sjaak Rutten heeft de tekst overgenomen die op de website van de Gemeente Nijmegen onder Rijksmonument staat vermeld.
Die tekst is weer afkomstig uit de bijlage ‘Redengevende omschrijving van het monument’ bij het Raadsvoorstel van 22 februari 2006.
De onjuistheden die daar in staan wil ik met mijn verhaal recht zetten.

Kaarsenfabriek St. Antonius bestond al veel eerder, Chris Kokke is al ruim vóór 1900 met de productie van kaarsen gestart, zijn specialiteit was het produceren van rijk versierde paaskaarsen.
Hij woonde toen nog bij de winkel van zijn ouders aan de Molenstraat nr. 14.
In 1897 of 1898 is hij verhuisd naar de Bottendaal nr. 13 en heeft daar al personeel gehad.
In juni 1900 is Chris Kokke gehuwd met Heintje Koster de oudste dochter van Andreas Koster uit de Ziekerstraat.
Heintje Koster is na hun huwelijk ingetrokken bij Chris Kokke op de Bottendaal nr. 13.
In 1902 zijn ze gaan wonen en werken in de Vondelstraat 22, 24 en 26.
Nummer 22 was een klein fabriekspand gelegen achter de boven en benedenwoning genummerd 24 en 26.
Met regelmaat werd personeel gevraagd, de zaak floreerde.
De Chemische Fabriek "De Bijenraat" is door Chris Kokke opgericht in juli 1914 en was op het zelfde adres gevestigd als Kerkwaskaarsenfabriek St. Antonius aan de Vondelstraat 22.
Later is voor De Bijenraat ook het woonhuis Vondelstraat 24 in gebruik genomen, de familie Kokke zelf woonde toen op Vondelstraat 26, het bovenhuis.

In 1918 of begin 1919 is de productie van Chemische Fabriek "De Bijenraat" zowel als Kerkwaskaarsenfabriek St. Antonius verhuisd naar de Graafseweg 59.
Chris Kokke en zijn gezin zijn in die periode verhuisd naar de Wolfkuilseweg 160, bekend als Huize Somerchem, waar voordien de weduwe E.A. Hiemink-van Baak woonde.

Eind 1920 zijn beide bedrijven ondergebracht in een Naamloze Vennootschap onder de zelfde naam, Kerkwaskaarsenfabriek St. Antonius en Chemische Fabriek "De Bijenraat".
In 1922 heeft Chris Kokke zich terug getrokken uit de Naamloze Vennootschap, waarom is niet duidelijk.

In het voorjaar van 1923 is hij (opnieuw) gestart met een kaarsenfabriek aan de Hatertseweg 122 onder de naam Firma M. Kokke, dus niet zoals vermeld in 1924.
Met zijn gezin is hij toen op Hatertseweg nummer 124 gaan wonen.

De Naamloze Vennootschap Kerkwaskaarsenfabriek St. Antonius en Chemische Fabriek “De Bijenraat" is eind 1923, ruim een jaar nadat Chris Kokke is uitgetreden, verplaatst naar Oosterbeek Laag vlak bij het gelijknamige spoorwegstation.
Na die verplaatsing eind 1923 wordt in het fabriekspand aan de Graafseweg de Gelderse kolenhandel gevestigd.

In 1930 bestond de Chemische fabriek De Bijenraat nog steeds, wat er na die tijd met de fabriek is gebeurd is mij (nog) niet bekend.

De aanname dat het bedrijf is overgedaan aan Jhr. J. de Kuijper is niet correct.
Jhr. J. de Kuijper was mede-directeur van de eind 1920 opgerichte Naamloze Vennootschap en is in 1923 uit de Naamloze Vennootschap getreden.
Het briefpapier van 1920 waarop oorspronkelijk de naam van Chris Kokke en zijn telefoonnummer stonden vermeld is toen ingedrukt met doorhalingen en voorzien van het telefoonnummer van Jhr. J. de Kuijper.

De Kaarsenfabriek St. Ignatius van J.M. Hoogboom & Zn heeft ook mijn aandacht getrokken.
Een van de medewerkers van Chris Kokke in 1915 heette Jan Hoogboom, of dit de man is die later de kaarsenfabriek St. Ignatius is gestart weet ik (nog) niet.

Chris Kokke is uiteindelijk eind 1930 door de Rechtbank in Arnhem failliet verklaard, mijn neef Peter Kokke refereert hier in zijn reactie ook aan.
Reactie 4:

Mel van Beek, 23-11-2014: Op de website van Klein Lourdes kwam ik een tijdje geleden de naam tegen van Chr.W. Kokke als leverancier van kaarsen.
De kapel in Tienray is bekend van zijn replica van de grot van O.L. Vrouw van Lourdes en werd zeker in de periode begin jaren 1900 druk bezocht.
Uit verder onderzoek bleek dat het parochiearchief uit die tijd compleet bewaard is gebleven.
Ook een aantal nota's en kwitanties van Kerkwaskaarsenfabriek 'St. Antonius' van Chr.W. Kokke heb ik daar terug gevonden.
Naast de kaarsen die in de kapel bij het beeld van O.L. Vrouw van Lourdes werden opgestoken heeft hij ook andere zaken geleverd o.a. rijk versierde processiekaarsen de specialiteit van Chris Kokke.
Bijgaand een 3-tal verschillende briefhoofden van 1912, 1914 en 1915 uit de Vondelstraat periode en een exemplaar uit 1927, de periode dat hij een fabriek had aan de Hatertseweg.
Op de nota’s van de kaarsenfabriek uit de Vondelstraat periode werd na 1915 de volgende tekst ingedrukt: 'Vraag prijsopgave van Schoen-, Linoleum-, Meubelwas, Marmerpolijst etc. etc.', ongetwijfeld een verwijzing naar de producten van de door Chris Kokke opgerichte Chemische fabriek 'De Bijenraat'.

REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: