Burchtstraat 20, Het stadhuis:

In 1382 is er voor het eerst sprake van een stadhuis op de hoek van de (Korte) Burchtstraat en de Lange Nieuwstraat. Het bestond toen uit een lang, smal pand aan de Burchtstraat. In de loop der jaren werd dit stadhuis uitgebreid met een viertal ernaast gelegen panden. In 1553-1554 werden de drie panden op de hoek grotendeels afgebroken - er zijn nog wel sporen van de kelders van deze huizen - en verrees hier een nieuw, monumentaal gebouw van de hand van Meester Herman van Herengrave, die tien jaar eerder al de Latijnse School had gebouwd.
Kort na het einde van de middeleeuwen gebouwd, vertoont het stadhuis nog enkele laat-gotische kenmerken, waaronder de trapgevels. De beeldhouwwerken aan de voorgevel, oorspronkelijk van de Utrechtse beeldhouwer Cornelis Sass, zijn daarentegen kenmerkend voor de vroege renaissance.
Het westelijke deel van het stadhuis, dat nog niet was verbouwd, kreeg verschillende bestemmingen. In 1663 werd daar de Gedeputeerdenpoort gebouwd, die toegang gaf tot de kamers van de gedeputeerden en tot de Gedeputeerdenplaats. Op deze binnenplaats is aan het einde van de 19de eeuw een aantal gevelstenen uit de vroegere stadspoorten in de muren ingemetseld. De binnenplaats en de stenen zijn bijna iedere dag te bezichtigen.
In de afgelopen eeuwen is er veel verbouwd en gebouwd in, aan en om het stadhuis. Tussen 1880 en 1882 werd het gebouw ingrijpend gerestaureerd door architect dr. P.J.H. Cuypers. De gehele voorgevel kreeg eenzelfde vorm: dezelfde ramen, dezelfde natuurstenen medaillons in de kroonlijst. In 1892 werd het stadhuis aan de zijde Lange Nieuwstraat flink uitgebreid, maar deze vleugel werd in de jaren '30 van de vorige eeuw afgebroken om plaats te maken voor de nieuwe 'secretarievleugel'. Hiervoor werd in augustus 1940 de eerste steen gelegd.
In september 1944, werd het oudste deel van het stadhuis door de wegvluchtende Duitsers in brand gestoken: alleen de buitenmuren bleven nog overeind staan. Rond 1950 begon ingenieur J.G. Deur met de restauratie, waarbij onder andere veel aangetaste beelden en ook het toegangspoortje tot het stadhuis werden vervangen door replica's. Het westelijke deel van het gebouw, rondom de Gedeputeerdenpoort, kwam wat naar achteren te liggen, zoals het was vr de restauratie van Cuypers. Ook kreeg het nieuwe stadhuis een achthoekig torentje, als compensatie voor de vele kerktorens die de stad in de Tweede Wereldoorlog verloor. Ook het interieur veranderde grondig. In 1953 werd de restauratie voltooid.

klik op de tekening voor een grote weergave


De langgerekte vleugel aan de Lange Nieuwstraat werd in 1978 geheel gesloopt. Twee wapendragende leeuwen, die de topgevels van de raadzaal bekroonden, zijn na de sloop terechtgekomen langs de Veerpoorttrappen nabij het Valkhof. In 1982 kwam de nieuwste vleugel van het stadhuis gereed.

In het oude deel van het stadhuis hangt een unieke collectie wandtapijten uit de zeventiende eeuw. Toen het stadhuis uitbrandde lagen deze ter restauratie buiten de stad opgeslagen, waardoor ze gespaard zijn gebleven. Sinds maart 2005 hangen ze permanent in museum Het Valkhof.

 

01-DSC02925.jpg 02-DSC02962.jpg 03-DSC02941.jpg 04-DSC02942.jpg 05-DSC02933.jpg
06-DSC02967.jpg 07-DSC02943.jpg 08-DSC02949.jpg 09-DSC02965.jpg 10-DSC02936.jpg
11-DSC02944.jpg 12-DSC02950.jpg 13-DSC02951.jpg 14-DSC02934.jpg 15-DSC02953.jpg
16-DSC02948.jpg 17-DSC02968.jpg 18-DSC02972.jpg 19-DSC02957.jpg 20-DSC02956.jpg
21-DSC02971.jpg 22-DSC02937.jpg 23-DSC02958.jpg 24-DSC02959.jpg 25-DSC02960.jpg
26-DSC02961.jpg 27-DSC02973.jpg 28-DSC02947.jpg 29-DSC03020.jpg 30-DSC02946.jpg
31-DSC02952.jpg 32-DSC03023.jpg 33-DSC03026.jpg 34-DSC03029.jpg

terug naar Gebouwen terug naar Rijksmonumenten

Reactiepagina

REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: