Villa Geldersch Hof:

012005_0424Nijm0072.JPG 022005_0424Nijm0071.JPG 032005_0424Nijm0063.JPG 042005_0424Nijm0064.JPG 052005_0424Nijm0065.JPG
062005_0424Nijm0066.JPG 072005_0424Nijm0067.JPG 082005_0424Nijm0070.JPG 092005_0424Nijm0073.JPG 102005_0424Nijm0062.JPG
De van oorsprong Duitse zakenman Bernhard Bahlmann is onlosmakelijk verbonden met de geschiedenis van Villa Geldersch Hof aan de Postweg. Bahlmann was in 1821 in Amsterdam een manufactuurhandel begonnen met een nieuwe formule die erg succesvol bleek: producten werden tegen vooraf vastgestelde prijzen verkocht. Het succes smaakte naar meer en in 1830 richtte hij met zijn zwager de firma Bahlmann & Co op. In de daaropvolgende jaren opende het bedrijf dependances in tientallen steden, waaronder in Nijmegen in 1838. Aan de Nieuwe Haven in Nijmegen verrees een katoenfabriek en in Groesbeek nam het bedrijf een weverij in gebruik.
Omdat Nijmegen een belangrijke plaats innam in zijn imperium, huurde Bernhard Bahlmann vanaf 1841 het kleine buiten Het Geldersch Hof aan de Postweg, niet ver van de stad. Dit landhuisje, dat al zeker uit 1724 dateerde, bewoonden hij en zijn familie in de zomermaanden. De bosrijke omgeving viel zozeer in de smaak dat Bahlmann besloot om ter plaatse van het landhuisje een nieuwe villa te laten bouwen.
Geïnspireerd door de Romeinse architectuur die hij op zijn reizen naar Italië had bewonderd, gaf Bahlmann de Kleefse architect Bernhard Fritzen de opdracht om een villa te ontwerpen, die een weerspiegeling moest zijn van de klassieke bouwkunst.
De villa verrees in de jaren 1854-1855 in neoclassicistische stijl. Alle gepleisterde gevels werden strak symmetrisch van opzet, de voor- en achtergevel kregen identieke vormen, evenals de zijgevels. Typische neoclassicistische details zijn de driehoekige frontons en de zogenoemde serliana’s in de zijgevels – een serliana is een driedelig venster, waarvan het middelste gedeelte hoger is en een rondboog heeft. Bijzonder zijn de levensgrote terracottabeelden van Romeinse goden, die in de muurnissen in de voor- en achtergevel werden geplaatst. Bahlmann liet ze in Italië maken. In de muurnissen in de voorgevel prijken Mercurius (god van de handel) en Diana (godin van de jacht), in de nissen aan de achterzijde staan Vesta (godin van familieleven en huiselijk geluk) en Venus (godin van de liefde).
Als liefhebber van de sterrenkunde vroeg Bahlmann aan architect Fritzen of hij twee torentjes op het dak van zijn landhuis wilde bouwen. Hierin plaatste hij zijn telescopen, waarmee hij ‘s nachts de sterren kon bekijken.
Tegelijk met de villa verrees direct aan de Postweg een koetshuis, dat soberder van vorm was. 
Villa Geldersch Hof bleef tot 1941 in het bezit van de familie Bahlmann. In april van dat jaar werd het huis ontruimd op last van de Duitse Wehrmacht, die er zijn intrek nam. Na de bevrijding bood het korte tijd onderdak aan Britse en Canadese troepen. Van 1952 tot en met 1995 was de gehavende en grotendeels leeggeroofde villa in gebruik voor verschillende defensiedoeleinden. Daarna werd het pand zoveel mogelijk in zijn oorspronkelijke staat hersteld. Tegenwoordig is Villa Geldersch Hof het kantoor van een bedrijf dat, zoals de koe in de tuin al doet vermoeden, in zuivelproducten handelt.

Klik hier voor een boedelinventaris van het pand, ons opgestuurd door Robert Spanings.

Klik hier voor het E-boek De zilveren bruiloft van den wel-edelen heer Bern. Joh. Jos. Franc. Bahlmann en mevrouw Maria Agnes Elisabeth Biederlack, 8 julij 1855

Reactie 1:

Rob Boumans, 24-10-08: Hierbij doe ik je een foto toekomen, gemaakt voor de villa van de familie Bahlmann aan de Postweg.

De exacte datum van deze foto is 16 juli 1908.

Hierop staan afgebeeld:

· Mejuffrouw Straetter 
· Een onbekend jongetje 
· Koetsier Gerardus Boumans op de bok

Leuk zou zijn, wanneer meer bekend zou worden van mejuffrouw Straetter op de foto, alsook van het jongetje hierop afgebeeld.

Gerardus Boumans is mijn overgrootvader, die woonde in een klein boerderijtje schuin tegenover Villa Geldersch Hof, hoek Postweg-Gelderselaan. Dit boerderijtje, Groenewoud geheten, heeft hij volgens familieoverlevering van de familie Bahlmann cadeau gekregen. Helaas hebben wij hiervan geen foto, enkel van mijn overgrootouders gezeten bij de voordeur. Eind 1936 zijn zij verhuisd naar Gelderselaan 74, gebouwd in hun achtertuin. Hierna is het boerderijtje gesloopt en is de hoek Postweg - Gelderselaan volgebouwd.
Mijn vader wist mij te vertellen dat mejuffrouw Straetter een nicht van de familie was. Zij zou volgens hem later bewoonster van de villa zijn geweest. 

Mijn familieband met Gerardus Boumans ziet er als volgt uit:

· Gerardus Boumans 
Geboren: Beugen, 13 december 1845
Overleden: Nijmegen, 19 maart 1937
Beroep: koetsier bij de familie Bahlmann

· Matthijs Petrus, Boumans 
Geboren: Groesbeek, 10 oktober 1884
Overleden: Nijmegen, 28 januari 1973
Beroep: slager aan De Ruyterstraat 2 te Nijmegen

· Matthijs Hubertus Maria, Boumans
Geboren: Nijmegen, 16 januari 1915
Overleden: Nijmegen, 8 mei 2007
Beroep: slager aan De Ruyterstraat 2, later Archipelstraat 19 te Nijmegen

· Robertus Andreas Maria, Boumans
Geboren: Nijmegen, 9 juni 1947

Onderstaande foto's zijn afkomstig zijn uit het archief van de familie Boumans.

Reactie 2:

Rob Essers, 26-10-08: Villa Geldersch Hof lag tot 1 januari 1915 in de burgerlijke en kadastrale
gemeente Groesbeek. De Postweg was tot 1915 de gemeentegrens. Door een grenswijziging (Wet van 13 juli 1914, Stb. 303) "verhuisden" 244 personen van Groesbeek naar de gemeente Nijmegen en kwam Villa Geldersch Hof in de kadastrale gemeente Hatert te liggen.

Reactie 3:

Rob Boumans, 29-10-08: Graag wil ik reageren op wat Rob Essers te vermelden heeft over de gemeentegrens Groesbeek en Nijmegen. Volgens hem liep deze over de Postweg. In 1884 woonden mijn overgrootouders als vermeld op het boerderijtje meergenaamd “het Groenewoud”. Dit was gelegen op de  hoek van de Postweg met de Gelderselaan, gemeente Nijmegen dus. In 1884 is mijn overgrootmoeder van Matthijs Petrus Boumans bevallen op de eerste verdieping van uitspanning Groenewoud. Tegenwoordig café restaurant Groenewoud, gelegen op hoek van de Postweg met de Groesbeekseweg. Dit was grensoverschrijdende arbeid. Terecht werd daarom voor hem als geboorteplaats “Groesbeek” genoteerd. Het was op het kantje.

Reactie 4:

Rob Boumans, 31-10-08: Ode Groenewoud bij het afscheid van de laatste bewoners van boerderijtje Groenewoud in 1936, Gelderschelaan No. 134. Daarna volgde de slopershamer.

.

Werk van onbekende schilder, volgens familieoverlevering Groenewoud voorstellend.
( Afm: 37 x 27 cm )

Het raam, de begroeiing ernaast en de daklijn komen duidelijk overeen. Zelfs de schaduw linksboven van de boom is hetzelfde.

(De Gelderlander, 28 nov. 1931)
Kennelijk had het boerderijtje Groenewoud als officieel adres “Gelderschelaan”. Vermoedelijk zal daar het begin van de oprijlaan aan gelegen hebben.

Detail uit: Nijmegen wandelkaart 1913, in het bezit van Rob Essers.

Boven de “G” van uitspanning Groenewoud op de kaart staat het boerderijtje aangegeven.
Het droeg dezelfde naam. 

Detail uit: Vogelperspectief Nijmegen (1916 ), in het bezit van Mark van Loon.

Wat opvalt is, dat in het midden van de kaart een rijtje huizen op de Gelderselaan staat aangegeven.
Is dit historisch juist en kan aangegeven worden welke huisnummers dit betreffen?
Het boerderijtje Groenewoud is juist wel/niet zichtbaar, rechts daarvan achter de bomen.

 

terug