sproeiwagen

terug

Stadsreiniging te Amsterdam

Ingezonden door Richard Keijzer (toegevoegd 21-02-2014)

Op de meest verrassende plaatsen kun je een stukje Nijmeegse geschiedenis tegenkomen, zoals in het archief van de Stadsreiniging van Amsterdam. De dienst had aan het begin van de voieg eeuw behoefte aan gemotoriseerde voertuigen voor het ophalen van huisvuil en het schoonmaken van de vele straten.

Handwerk was in feite niet meer voldoende om de rommel en het vuilnis op te halen en weg te brengen naar de vuilnisbelt. De handkarren van de vuilnisophaaldienst maakten geleidelijk plaats voor vrachtwagen en dat gebeurde ook bij de straatvegers. De bezems werden vervangen door rollende borstels en watersproeiers.

De stadsreiniging vroeg offertes aan voor gespecialiseerde wagens. De firma Hentschel uit Berlijn werd benaderd voor een veegwagen met elektromotor. In een begeleidende brief schreef de firma, dat de Automobiel Exploitatie Maatschappij (gevestigd op de Overtoom) als handelsagent fungeerde.


brochure Hentschel

eerste brief Moll

vervolgbrief Moll

Niet alleen veegwagens waren nodig, de Stadsreiniging wilde ook sproeiwagens hebben. Deze konden worden gebruikt om het vuil van de straat te spoelen. Hiervoor kwam op 8 april 1920 een offerte binnen van garage L.A. MOLL Atim, waarin de wagens van het Franse fabricaat De Dion Bouton werden aangeprezen.

Kennelijk viel die brief in goede aarde, want iets minder dan een maand later reageerde LA MOLL Atim met een tweede brief, vergezeld van een blauwdruk van een sproeiwagen van De Dion Bouton. Deze brief was verstuurd op 3 mei en op 6 mei werd het voorstel al doorgestuurd naar de directeur van de Stadsreiniging.

De sproeiwagen had een watertank met een inhoud van 3600 liter en dit water kon, zo blijkt uit de tekening over een afstand van 7 meter worden weggespoten. Dat is voldoende om een weg met een breedte van ruim 16 meter schoon te spuiten, wat meer dan voldoende was voor een stad als Amsterdam in die tijd.

In het jaarverslag van de Stadsreiniging over 1920 staat "De oppervlakte aan wegen met keien en klinkers bedroeg 4.258.416 vierkante meter. Asfaltwegen waren goed voor 111.184 vierkante meter. Voor het reinhouden der openbare wegen werd plusminus 193.900 kubieke meter leidingwater gebruikt. Besproeiing wegens de zomerdroogte was nodig op 99 dagen, verbruikt werden 120.000 kubieke meter leidingwater."

De blauwdruk die MOLL opstuurde was iets gedateerd, te oordelen naar de voorkant van de wagen. Daarop prijkt nog het oude embleem van De Dion Bouton, een driepuntige ster, die rond die tijd exclusief was geclaimd door Mercedes.


de sproeiwagen in actie, bron: beeldbank Amsterdam

Reactiepagina
Reactie 1:

Leo van Andel, 11-01-2018: Geachte heer, het drie hoekig embleem zoals u schrijft, is een ventilator die extra op de wagens gemonteerd werden voor koeling. Kijk naar de bussen in Parijs die Renault zijn en ook daar zijn ze op te zien. Zelf heb ik ook een vergelijkbare correspondentie van een sproeiwagen uit 1929.
Reactie 2:

Dick Jacobs, 12-01-2018: Leo van Andel leverde gisteren een tekst over een sproeiwagen.
Ik herinnerde me ineens een in mijn bezit zijnde schildering van mijn vader (L.J.W. Jacobs 1912-1997), een echte zondagsschilder.
Hij schilderde ooit een plaatje over een sproeiwagen, zoals die er uitzag in de eerste helft van de vorige eeuw. Ik wil jullie het plaatje niet onthouden omdat het kinder-plezier er vanaf spat!

Reactie 3:

Wim van Dinteren, 12-01-2018: De dorpsstraat Neerbosch was in de jaren 40-50 ook een zandweg die bij droog weer gesproeid werd tot hilariteit van de jeugd, mooie tijd.

REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: