HET STADSCENTRUM

WOLFSKUIL:

Molenweg:
De Molenweg begint tegenwoordig bij de Tweede Oude Heselaan en loopt tot het Daniëlsplein. De weg begon voor de Tweede Wereldoorlog echter pas bij de huidige kruising met de Wolfskuilseweg. Het stuk tot aan de kruising met de Ligusterstraat volgde de weg zijn huidige loop, maar vervolgens boog hij naar het zuiden af en eindigde aan de Dennenstraat, ter hoogte van de huidige kruising met de Kaaplandstraat. De Jasmijnstraat volgt nu nog de loop van een deel van de vroegere Molenweg. Aan deze straat staan nog enkele vooroorlogse huizen.
Het westelijke deel van de huidige Molenweg werd rond 1960 aangelegd, met de bouw van de wijk Heseveld.

Wolfskuilseweg:
Ook de Wolfskuilseweg had vroeger - tot in de jaren '60 - een andere loop. De weg begon, net als nu, van de Graafseweg naar de kruising met de Molenweg. Hier boog de weg echter af naar het noordoosten en volgde het de huidige loop van de Molenweg, tot aan de Dikkeboomweg. Rond de oorlog werd de weg doorgetrokken naar de Tweede Oude Heselaan.
Rond 1960 werd de Wolfskuilseweg vanaf de kruising met de Molenweg verlengd tot de Energieweg, die in diezelfde tijd werd aangelegd. De nieuwe Wolfskuilseweg werd langs het dorp Hees aangelegd.

Floraweg, Gladiolenstraat en Anjelierenweg:
Vroeger liep de Vuilkuilscheweg over het tracé van de huidige Floraweg, Gladiolenstraat en Anjelierenweg. Omstreeks 1900 werd het eerste deel, tussen de Wolfskuilse- en Nieuwe Nonnendaalseweg omgedoopt tot Floraweg. Het tweede deel werd de Anjelierenweg. In de jaren '90 van de afgelopen eeuw werd bij de bouw van een nieuw woonwijkje een knip gemaakt in laatstgenoemde straat. Het meest zuidelijke deel van de straat heet sindsdien de Gladiolenstraat.

Waalbandijk:
De Waalbandijk begon tot kort na de Tweede Wereldoorlog ten zuiden van de Nieuwe Haven als zijweg van de Voorstadslaan. De dijk liep parallel aan de huidige Havenweg en boog ten westen van de haven naar het noordwesten af, richting de Waal. Ongeveer 700 meter stroomafwaarts van de ingang van de Nieuwe Haven kwam de dijk bij de rivier. Hier lag sinds 1824 fort Kraaijenhoff. Nu staan er fabrieksgebouwen.
Aan de andere zijde van het fort, ongeveer 150 meter verderop, vervolgde de Waalbandijk zijn weg. De dijk volgde een deel van het tracé van de huidige Winselingseweg en liep in rechte lijn steeds verder van de rivieroever. Tot op de plaats waar tegenwoordig de Noordkanaalhaven ligt. Daar maakte de dijk een bocht langs de zuidzijde van een wiel*. Een klein deel van dit wiel, dat in de gemeente Beuningen ligt, bestaat nu nog.
Na de afbraak van fort Kraaijenhoff en de aanleg van het Maas-Waalkanaal veranderde er niet veel aan de Waalbandijk. In het laatste geval verdween alleen een stukje van de dijk. Na de oorlog verdween er wat meer door de aanleg van de Noordkanaalhaven. Daarbij werd het meest westelijke deel van de dijk wat naar het zuiden verlegd. Verder verdween het gedeelte tussen het vroegere fort en de Nieuwe Haven door de bouw van fabrieken. De dijk werd ook hier naar het zuiden verlegd, naar zijn huidige locatie.
Begin jaren '80 werd het westelijke deel van de Waalbandijk bij de Winselingseweg getrokken. Uiteindelijk is de dijk voor meer dan de helft ingekort.

(*) Een wiel is een waterplas, die is ontstaan bij een dijkdoorbraak. Als de dijk werd gerepareerd, kon het wiel binnendijks komen te liggen, maar ook buitendijks, zoals hier het geval is.

Winselingseweg:
De Winselingseweg verbond oorspronkelijk de Weurtseweg en de Waalbandijk met elkaar. Begin jaren '80 werd een deel van de oude Waalbandijk bij de Winselingseweg getrokken.
De Winselingseweg vormt nu de toegang tot een aantal fabrieksgebouwen, een containerterminal en een verkeerspost van Rijkswaterstaat.

Weurtseweg:
De Weurtseweg liep vroeger grotendeels anders dan nu. Tot aan de sloop van de vestingwerken begon de weg iets oostelijker dan de huidige Oude Weurtseweg. De weg volgde de loop van laatstgenoemde straat en boog vervolgens in noordelijke richting af. Nabij de huidige kruising Weurtseweg-Bronsgeeststraat boog hij weer af en volgde hij het huidige beloop. De weg was wel bochtiger dan nu.
Bij de huidige kruising met de Kreekweg boog de weg naar Weurt naar het noordwesten, richting het 'uiteinde' van de huidige Noordkanaalhaven. Na 250 meter boog de weg weer naar het westen en liep hij in een rechte lijn naar Weurt. Daar sloot de weg aan op de huidige Pastoor van de Marckstraat.
Na de sloop van de Nijmeegse wallen veranderde alleen het eerste deel van de Weurtseweg, tot aan de kruising met de Bronsgeeststraat. Dit deel kreeg toen zijn huidige tracé.
Na de aanleg van het Maas-Waalkanaal vonden ter plaatse enkele aanpassingen plaats. Vanaf de kruising met de huidige Kreekweg ging de Weurtseweg zijn huidige loop volgen. De weg liep via het huidige Sprengenpad en de Industrieweg naar de nieuwe sluizen van het kanaal. Hierna sloot de weg aan op een nieuw aangelegde weg - nu de Van Heemstraweg.
De oorspronkelijke weg tussen de Kreekweg en Weurt bleef trouwens deels bestaan onder de naam Kolkweg. In de jaren '60 verdween deze weg alsnog door de bouw van fabrieken.
Rond 1970 veranderde de situatie opnieuw. Toen werd de Industrieweg vanaf het nieuwe Industrieplein naar de sluizen geleid. De Weurtseweg werd onder deze weg doorgeleid en komt nu uit op de Scheepvaartweg.

Industrieweg:
De Industrieweg werd eind jaren '60 aangelegd tussen de Marialaan en de sluizen van het Maas-Waalkanaal. Het meest westelijke deel van de weg ligt op het vroegere tracé van de Weurtseweg.

Graafseweg, Sint Theunismolenweg en Teersdijk:
De weg van Nijmegen naar Grave en 's-Hertogenbosch liep vroeger heel anders dan nu. De Graafscheweg begon - net als nu - aan het Keizer Karelplein en liep over de spoorlijnen naar het zuidwesten. Vanaf de kruising met de Dennenstraat volgde hij een deel van de huidige Muldersweg. Het monumentale tankstation en een enkel oud woonhuis zijn hier nog aanwijzingen voor.
Waar de Muldersweg nu een scherpe bocht maakt, maakte de Graafseweg een flauwe bocht naar de spoorlijn. Net iets ten westen van het punt waar de Neerbosscheweg nu onder het spoor doorloopt, was toen een spoorwegovergang. Een rijtje bomen op het terrein van Philips geeft nog aan waar de weg liep.
Vervolgens volgde de weg naar Grave het tracé van de huidige Sint Theunismolenweg en daarna dat van de Teersdijk. In Zwanenveld staat aan deze dijk nog een oude boerderij en iets verderop, in Tolhuis, staat nog een huisje waar vroeger tol werd geheven.
In Tolhuis verdwijnt even het spoor van de vroegere weg naar Grave, maar ten westen van deze woonwijk is de oude weg weer te vinden. Hij loopt dood tegen het talud van de A73. Aan de andere kant, in de gemeente Wijchen, vervolgt de oude Teersdijk zijn weg weer.

In de jaren 1920-1927 werd het Maas-Waalkanaal aangelegd. De oude weg naar Grave werd doorsneden en er werd een nieuwe weg aangelegd. Vanaf de eerder genoemde spoorwegovergang bij de huidige Neerbosscheweg werd een weg parallel aan de spoorweg aangelegd - daar waar nu het fietspad van Dukenburg naar het stadscentrum ligt.
Auto- en spoorweg lagen direct naast elkaar, evenals de beide bruggen over het nieuwe Maas-Waalkanaal. Vlak voor de brug lag nog een spooroverweg, die de Graafseweg met de Oostkanaaldijk verbond.
Aan de andere kant van het kanaal lag de weg nog pal aan het spoor. Na een paar honderd meter maakte de weg een flauwe slingerbeweging en kwam er een spoorwegovergang. Dat was ongeveer waar nu de busbaan onder het spoor door gaat. Bedenk dat de spoordijk toen lang niet zo hoog was als nu.
Bij het nog bestaande tolhuisje sloot de weg weer aan op de oude Teersdijk. Enkele jaren later, rond 1934, werd echter een nieuwe weg aangelegd - de huidige Van Rosenburgweg - waardoor deze aansluiting niet meer nodig was en verdween.

Rond 1975 werd de Graafseweg ingrijpend veranderd. Ter hoogte van de kruising met de Cavaljéweg werd de weg gesplitst. Verkeer dat de stad inging kwam niet meer langs het oude benzinestation, maar werd er onderlangs geleid en verkeer dat de stad uitging reed - zoals nu nog - met een bocht om een huizenblok uit de jaren '30.
Iets verderop, bij de nieuwe wijk Neerbosch-Oost, werd een groot kruispunt aangelegd en kwamen beide rijbanen weer bij elkaar. Er werd een nieuwe brug aangelegd en een kilometer verderop lag het eveneens nieuwe Takenhofplein, dat dezelfde vorm had als het nog immer naamloze plein bij Neerbosch-Oost.
Op het Takenhofplein kon men kiezen: rechtdoor de snelweg naar 's-Hertogenbosch of linksaf naar Grave en Dukenburg. Aan de andere kant van het spoor werd een soortgelijk plein (het Spijkerhofplein) aangelegd, dat aansluiting geeft op de oudere Van Rosenburgweg naar Alverna en Grave.
In 1990 werd het Takenhofplein omgevormd tot een rotonde. Ook het weggedeelte tussen het kanaal en het Takenhofplein onderging begin jaren '90 een gedaanteverwisseling: de twee gescheiden rijbanen - waarover in de jaren '80 nog een houten voetgangersbrug liep om Dukenburg en Lindenholt met elkaar te verbinden - werden samengevoegd en het groen eromheen verdween. Het Spijkerhofplein werd tenslotte ook aangepast.

Oude Graafseweg en Graafse Ringweg:
De Oude Graafseweg volgt nog steeds zijn vroegere tracé. De straat begint op de kruising met de Wolfskuilseweg en loopt na ongeveer 800 meter dood tegen de Graafseweg. Oorspronkelijk liep de straat in dezelfde richting door naar de Dennenstraat. Dit laatste stukje is nog te herkennen in de Graafse Ringweg. Het tracé wordt sinds de reconstructie van de Graafseweg - rond 1975 - doorsneden. Het kleine witte huisje, dat nu staat ingeklemd tussen Graafseweg, Dennenstraat en Graafse Ringpad lag dus tot in de jaren '70 op de hoek van de Dennenstraat en Oude Graafseweg.
Ook de Graafse Ringweg werd in 1975 aangelegd. De huizen aan deze nieuwe straat bestonden echter al vanaf het eind van de jaren '30 en stonden oorspronkelijk aan de Graafse- en Oude Graafseweg.

Muntweg en Hatertseveldweg:
De Muntweg loopt vanaf de Groenestraat in westelijke richting en buigt bij het spoor af naar het zuidwesten. Precies aan de andere kant van de spoorlijn doet de Hatertseveldweg hetzelfde: die loopt vanaf de Graafseweg naar het zuidwesten, loopt vervolgens een stukje parallel aan de spoorlijn en buigt dan af naar het westen. Aan het einde komt de weg weer uit bij de Graafseweg.
Vóór de aanleg van de spoorlijn Nijmegen-Tilburg, in 1881, kruisten de Muntweg en de Hatertseveldweg elkaar. De Hatertseveldweg begon toen, net als nu, bij de Graafseweg en liep naar het zuidwesten, helemaal tot aan de huidige kruising van de Muntweg met de Muntmeesterlaan. De Muntweg begon bij de Groenestraat en liep in een rechte lijn naar het westen, tot aan de Graafseweg.
Na de aanleg van de spoorlijn veranderde er in principe niets, behalve dat de vroegere kruising plaats maakte voor een spoorwegovergang. Na de Tweede Wereldoorlog veranderde de situatie: het westelijk deel van de Hatertseveldweg werd de Muntweg en het westelijke deel van de Muntweg werd de Hatertseveldweg. In de jaren '70 verdween de spoorwegovergang bij de vroegere kruising van beide straten en werd er een voetgangersbrug aangelegd.

Weg door Jonkerbos:
De Weg door Jonkerbos volgt in het algemeen nog zijn vroegere beloop, al zijn er her en der wat hoekige bochten afgerond. Zo onder andere nabij de ingang van begraafplaats Vredehof, waar de weg vroeger iets oostelijker lag. Ook is de gehele weg in de jaren '80 verbreed.
Een belangrijker verschil met vroeger is dat de weg is ingekort. Nu begint de weg bij het Jonkerbosplein, maar tot ongeveer 1975 begon hij aan de Graafseweg. Om precies te zijn: daar waar nu de Dennenstraat en de Graafseweg (de rijbaan richting het centrum) elkaar kruisen. Vanaf deze kruising liep de Weg door Jonkerbos naar het zuiden en volgde het huidige tracé van de Muntmeesterlaan. Vervolgens liep de straat in rechte lijn door naar het nog bestaande deel van de Weg door Jonkerbos.
In 1975 werd het Jonkerbosplein aangelegd. Het noordelijk deel van de weg werd toen Muntmeesterlaan genoemd.

Oude Mollenhutseweg:
De Oude Mollenhutseweg maakte vroeger deel uit van de Mollenhutseweg. Ook de Nieuwe Mollenhutseweg en een deel van de Malderburchtstraat heetten toen zo.
Evenals de Weg door Jonkerbos werd de Oude Mollenhutseweg rond 1975 een stuk ingekort. Nu buigt hij, komend vanaf de Hatertseweg, af naar de Weg door Jonkerbos, maar vroeger liep hij in een vrijwel rechte lijn door naar de Sint Teunismolenweg, vlak voor het punt waar deze laatste weg het spoor kruiste.

Nieuwe Dukenburgseweg:
De Nieuwe Dukenburgseweg is grotendeels aangelegd op de plaats van het Pieperslaantje, die begon op de huidige kruising Muntmeesterlaan-Muntweg en in rechte lijn naar het Maas-Waalkanaal liep. Vlak voor het kanaal kwam het laantje uit op de Winkelsteegseweg.
Eind jaren '50 werd het Pieperslaantje omgedoopt tot de Nieuwe Dukenburgseweg. Ten westen van de kruising met de Tarweweg - tot in de jaren '50 nog Lijkweg geheten - werd de weg iets naar het noorden verlegd. Vlak voor het kanaal boog de nieuwe weg iets naar het westen af, zodat deze haaks op de Oostkanaaldijk uitkwam.
Halverwege de jaren '70 werd de Nieuwe Dukenburgseweg ingrijpend veranderd. Aan het begin van de weg werd het Jonkerbosplein aangelegd, waarop ook de nieuwe Neerbosscheweg en de vernieuwde Weg door Jonkerbos werden aangesloten. De Nieuwe Dukenburgseweg werd verbreed en er werd een brug over het kanaal aangelegd, de Dukenburgsebrug. Daarna werd de weg doorgetrokken naar het Valkenaerplein - nu het Steve Bikoplein geheten - in het in aanbouw zijnde stadsdeel Dukenburg.

terug naar titelpagina

Reactiepagina

REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: