Boerderij van de maand april 2003

Boerderij van de maand juli 2003: 

De Driehuizen:



Aan de Driehuizerweg in Brakkenstein ligt het landgoed De Driehuizen, waarop een monumentale boerderij uit 1868 staat. De boerderij bestaat uit een voorhuis (het woongedeelte) en een achterhuis (de vroegere schuur), maar is als het ware met de rug naar de weg gekeerd. Het voorhuis bevindt zich daardoor - vanaf de weg gezien - juist aan de achterzijde van het gebouw. Het voorhuis is gebouwd in chaletstijl en heeft een grote houten serre, van waaruit men een weids uitzicht heeft op het heuvelachtige gebied rondom de Heilig Landstichting. Het twee verdiepingen tellende achterhuis met een hoog, licht geknikt zadeldak staat dwars op het woongedeelte. Vier grote bogen in de zijmuren geven aan waar de ingangen tot de stallen zich bevonden. De muren van het hele gebouw zijn bepleisterd en lichtgeel geschilderd.
Naast de boerderij staat een witgepleisterd bakhuis, waar de boer vroeger zijn eigen brood bakte. Aan de andere kant van de boerderij, waar nu de straat Parkzoom ligt, stond vroeger nog een grote witte schuur. In oktober 1988, kort nadat het gehele complex tot gemeentelijk monument was benoemd, stortte het dak van deze schuur in. De schade bleek niet meer te herstellen en de restanten van de schuur werden enige tijd later afgebroken.

De historie van landgoed De Driehuizen gaat verder terug in de tijd dan het jaartal 1868. De oudste vermelding komt uit 1708. In die tijd was het waarschijnlijk een boerenbedrijf met bouw- en grasland, dat helemaal werd omringd door heide. Op het terrein stonden drie 'bouwhuizen' (boerderijen), die lange tijd de enige bebouwing aan de weg vormden: vandaar komt de Driehuizerweg dan ook aan zijn naam.
In 1868 werd het landgoed gekocht door Bernhard Bahlmann, een succesvol koopman van Duitse afkomst. Hij bewoonde sinds 1855 de in zijn opdracht gebouwde villa Geldersch Hof aan de Postweg en wilde op zijn nieuw verworven landgoed een modelboerderij naar Duits voorbeeld bouwen. Daarvoor moesten de drie oude boerenhoeven worden afgebroken.
Nog in hetzelfde jaar werd met de bouw van boerderij De Driehuizen begonnen. De symbolische eerste steen werd door twee van zijn kleinzoons gelegd. Op de steen, die in de hoofdgevel van het woongedeelte is ingemetseld, staat de volgende tekst:


CARL. STRńTER
OUD 7 JAAR
JAMES BARGE
OUD 4 JAAR
HEBBEN OP DEN 10 SEPT-1868
DE EERSTE STEEN GELEGD.


Het landgoed werd door de familie Bahlmann zodanig uitgebreid dat het zich in het begin van de 20ste eeuw uitstrekte van de Driehuizerweg in het westen tot de Nijmeegse Baan in het oosten en van de d'Almarasweg in het noorden tot de Sionsweg in het zuiden. Al met al had het een grondoppervlakte van zo'n 100 hectare.
In 1901 kwam het goed in handen van de rijke steenfabrikant A.P.A. Terwindt, die een groot deel van de grond verkocht en de schuren van de boerderij aan boeren verpachtte. Het buitenhuis werd bestemd als ruime woning voor zijn kinderen. In 1922 werd de inrichting van het voorhuis gemoderniseerd en tegelijkertijd liet Terwindt het achterhuis verbouwen tot kleine woningen, die hij ging verhuren.

Tegen het eind van de vorige eeuw raakte De Driehuizen steeds verder in verval, met de instorting van een van de schuren in 1988 als tragisch dieptepunt. Om verder verval te voorkomen werden de overgebleven gebouwen in 1994 opgekocht door de gemeente. Deze wilde goedkope huurwoningen in het hoofdgebouw realiseren, maar dit plan vond geen doorgang. De gemeente ging daarop op zoek naar een geschikte koper van het complex en in 1996 vond zij die in de persoon van Hank Nooteboom uit Winssen.
Nooteboom was van plan de boerderij grondig te restaureren. In de schuur zouden kantoorruimten worden gecreŽerd, terwijl er in het voorhuis twee woningen moesten komen. Architect M. Heerkens werkte Nootebooms ideeŽn uit en de plannen konden worden gerealiseerd.
De ingrijpende restauratie zou uiteindelijk ruim vier jaar in beslag nemen en circa anderhalf miljoen euro kosten. Maar het resultaat mag er zijn: het hele gebouw is in zijn oorspronkelijke, laat 19de-eeuwse stijl teruggebracht. Eigenaar Nooteboom heeft zelf veel werk verricht om dit te bereiken: ornamenten voor in plafonds en muren kopieerde hij uit oude herenhuizen, vloertegeltjes voor in de keuken wist hij van de sloop van een Belgisch klooster te redden en de houten latten van het plafond in de schuur komen van de oude perronoverkapping van het station in 's-Hertogenbosch. Na de oplevering van het complex heeft Nooteboom zijn intrek genomen in een van de woningen.
De grond rondom de boerderij is nog altijd eigendom van de erfgenamen van Terwindt. Eind jaren '90 hebben zij in eigen beheer een woonwijkje ontwikkeld, dat direct naast De Driehuizen ligt. 

De geschiedenis van landgoed De Driehuizen is onlosmakelijk verbonden met de geschiedenis van de nabijgelegen woonwijk Brakkenstein. In het begin van de 20ste eeuw kwamen er steeds meer huizen aan het zuidelijke deel van de Driehuizerweg te staan en het zo ontstane buurtschap droeg de naam 'De Drie Huizen'.
In 1908 verrees aan de nabijgelegen Heyendaalseweg een groot klooster, in 1914 volgde een kerk en in 1924 een lagere school. De Buurmansweg en Gerardsweg, verbindingswegen tussen de Driehuizer- en Heyendaalseweg, werden ondertussen steeds verder met woningen bebouwd. Zo ontwikkelde zich ten westen van het landgoed geleidelijk aan een dorpskern, die vanaf de jaren '20 Driehuizen werd genoemd.
In de jaren '50 werd het dorp door het uitdijende Nijmegen opgeslokt en ging de oude naam verloren. Het in een buitenwijk van Nijmegen veranderde dorp werd vernoemd naar landgoed Brakkesteyn, een buur van De Driehuizen.

Met dank aan mevrouw Nooteboom.

NB: klik hier voor twee interessante boedelinventarissen welke ons werden toegestuurd door Robert Spanings.

Reactiepagina

REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: