|
Voor het overzicht zijn de plattegronden van Jo van Son hier ingepast in een ANWB-kaart van 1930. Klikken op een gekleurd vakje opent de oorspronkelijke schetskaart. |
|---|
|
| Jo van Son was in 1947 gestationeerd in Nederlands Indië. Uit heimwee naar Nijmegen tekende hij -uit zijn geheugen- enkele plattegronden van de vooroorlogse binnenstad die door het bombardement van 22 februari 1944 voorgoed veranderd was. In 1999 vond de maker ze terug en drukte weekblad De Brug ze verkleind af. We zijn blij deze unieke kaarten nu op Noviomagus.nl te mogen publiceren. |
| digitalisatie en bewerking: Mark van Loon, Stichting Noviomagus.nl |
|
Op 24 februari 1999 meldde weekblad De Brug: |
Het tweede deel volgde op 3 maart 1999: | ||
|---|---|---|---|
Getekend uit heimweeJo van Son maakte plattegronden van Nijmegen van voor het bombardement |
Kaarten Jo van Son roepen talloze herinneringen op |
||
|
NIJMEGEN - Hoe zag de Nijmeegse binnenstad eruit voor op 22 februari 1944 de bommen vielen? Oudere Nijmegenaren kunnen het zich nog haarfijn voor de geest halen. Jongeren moeten het hebben van foto's en verhalen. Feit is dat er nogal wat veranderd is sinds die zwarte dag.
Nijmegenaar Jo van Son bevond zich in Kleef op het moment dat geallieerde vliegtuigen per abuis hun verwoestende lading boven de binnenstad uitwierpen. Hi spoedde zich naar huis. Wat hij daar aantrof maakte een onuitwisbare indruk op hem. Hij zag hoe de Zeigelbaan en Oude Varkensmarkt in lichterlaaie stonden. Slachtoffers lagen her en der op straat. Zijn ouderlijk huis aan de Piersonstraat bleef wonder boven wonder gespaard. Zijn vrouw woonde aan de Parkdwarsstraat en verloor veel gezins- en familieleden. Afgelopen zondag kwam alles weer boven, tijdens de herdenking van het bombardement in de St. Stevenskerk. Jo van Son was gevraagd om bij de aansluitende kranslegging aan de voet van de Stevenstoren de vlag te hijsen. "Bij die gelegenheid herinnerde ik me ook de tekeningen weer die ik in 1947 van de binnenstad gemaakt had. Ik heb ze al die tijd bewaard.". |
Hij maakte ze toen hij als 20-jarige tijdens de politionele acties in augustus 1947 in Poerwokerto op Java gelegerd was. "Ik zat daar aan een bureau en had niets te doen. Toen ben ik plattegronden gaan tekenen van de Nijmeegse binnenstad van voor het bombardement. Uit heimwee, uit herinnering aan Nijmegen. In een week heb ik alles op papier gezet".
Het lijkt monnikkenwerk maar dat was het niet voor Van Son. Hij kon zich iedere winkel, ieder café en ieder woonhuis herinneren. "Ik voelde me erg betrokken bij Nijmegen. Ik liep iedere dag van de Piersonstraat naar onze school op het Kelfkensbos. We speelden in de gasjes. Ik wist alles te vinden. Ik kan me de binnenstad van die tijd nog steeds voor de geest halen. Soms droom ik wel eens dat ik door de oude stad loop, over de Zeigelbaan bijvoorbeeld of de Varkensmarkt". De Nijmegenaar maakte plattegronden van de omgeving Kroonstraat/Achter Valburg, Mariënburg, Broerstraat/Burchtstraat, Grote Markt/Augustijnen-straat en Zeigelbaan/Oude Varkensmarkt. (© Wim Mulder, Weekblad De Brug) |
NIJMEGEN - Jo van Son heeft het geweten. Hij stelde Nieuwsblad De Brug een aantal plattegrondjes ter beschikking van de Nijmeegse binnenstad van vlak voor het het bombardement. Hij tekende de kaartjes toen hij in 1947 gelegerd was op Java. In Poerwokerto om precies te zijn.
Vorige week werden drie verschillende kaartjes afgedrukt in De Brug. "De telefoon heeft daarna roodgloeiend gestaan", vertelt de Nijmegenaar. Hij kreeg tientallen reacties, vooral van mensen die tijdens het bombardement in de binnenstad woonden of die familie verloren bij de dramatische gebeurtenis op 22 februari 1944. Verder mocht hij zijn verhaal nog eens voor de lokale omroep vertellen en er kwamen reacties van ondermeer de Universiteit en de gemeente. Van Son tekende als 20-jarige zeer gedetailleerde plattegronden van die gedeelten van de binnenstad die door het bombardement werden weggevaagd. Ieder pand wist hij te benoemen. Een enkele beller kwam met aanvullingen of correcties. "Ik heb overal notities van gemaakt. De wijzigingen leg ik straks allemaal vast", aldus de maker. |
De meest gestelde vraag was waarom Van Son nu pas, vijfenvijftig jaar na dato, met de kaartjes op de proppen kwam. Soortgelijke overzichten waren immers nooit eerder gepubliceerd, ook niet door de gemeente.
Het antwoord is te vinden in de laatste herdenking. "Ik stond vorige week zondag bij de officiële herdenking op het Stevenskerkhof met de vlag in de hand en toen herinnerde ik me de kaartjes ineens." Een dag later leverde hij ze af op de redactie van De Brug. Vorige week drukten we plattegronden af van de omgeving Broerstraat/Burchtstraat, Grote Markt/Augustijnenstraat en Zeigelbaan/Oude Varkensmarkt. Deze week ter completering de laatste twee: Kroonstraat/Achter Valburg en Mariënburg. (© Wim Mulder, Weekblad De Brug) |