Zr Reekers - Oorlogservaren
  Oorlogservaren in Nijmegen
Van Zr Rita Reekers
zo 17 sep Om ongeveer 11 uur ging het luchtalarm. ZE Moeder had er 's morgens zeker al een voorgevoel van want er mocht niemand n/d kerk.

Niemand mocht na de Hoogmis de straat op en tegen 1 uur heeft de ortscommandant opgebeld, dat ieder op eigen ricico naar huis mocht. Onze ingekw[artierde] soldaten hadden zich ook al niet veilig gevoeld want die nacht ervoor zijn ze met de ortscom[mandant] naar de Oranjesingel verhuist! Alleen 5 hoge Pieten bleven, die hadden voor 14 dagen de kamer van Mevr Innemans bezet maar zijn die Zondagmorgen hals over kop vertrokken.

De hele dag bleef het erg onrustig en vielen er bommen en granaten, ons huis schudde ervan. Ik had de zorg voor Mevr. Koedijk op me genomen en ben een paar keer met het oude mens de trap op en af gegaan omdat de lift niet ging, de electriciteit was afgesloten! Dus alles naar de kelder om te slapen! We mochten Mevr. I. bij de congerge onderbrengen, want als er 's nachts wat gebeurde was er geen kijk op dat we haar in 't donker naar beneden kregen.

We gingen 's avonds wel naar bed, maar midden in de nacht werd het schieten zo hevig dat we allemaal in de gang van het sausterain stonden en maar bidden! We hadden al een poos gestaan toen ook prof. Sassen beneden kwam en zei dat het nog wel lang kon duren, we zouden niet blijven staan maar een stoel nemen!
 
ma 18 sep 's Maandags morgens was er nog geen verandering! De H. Mis kon niet gelezen worden en de Prof. durfde ook niet naar boven om de H. Comm[unie] te halen dus maar vroeg een boterham en zien of we tussen het ergste schieten even naar de keuken konden om wat klaar te maken! Het kanongebulder was niet van de lucht. Voor eventueel vluchten werden de koffers klaar gemaakt en [we] hadden geen idee dat het al zo gauw voor de deur stond!

Tegen 12 uur werd het nieuws door de dames Thompson hier gebracht, dat Nijmegen vrij was! Dat de Engesen en paratucsten in grote troepen rondom de stad gedaald waren en nu waren binnengerukt. Alleen nog wat Duitse nesten moesten worden opgeruimd. De brug was niet gesprongen. Daar had de ondergrondse het kruid onderweg gehaald! Wij blij! We begonnen te eten maar toen we er half mee klaar waren stonden we weer, met bord en al, in het sauterain vanwege het geweldige schieten. Toen het weer even rustiger werd en we even naar boven gingen om te verduisteren gingen we meteen even naar de kapel en daar zaten zowaar allemaal kogelgaten door het dak en de comm[unie]bank lag vol gruis.

Alle bedden hadden we naar beneden gehaald, boven kon niet meer. Alle matrassen en bedden op de grond en zo gingen we van Maandag op Dinsdag de nacht tegemoet! We werden 's middags weer van de Electra afgesloten, juist toen Juffr Sassen de lift wilde gebruiken. Niemand mocht de lift gebruiken maar zij dacht dat ze voorrang had en er mee bleef steken en toen een geweldig kabaal maakte! Je kon die lift ook wel opdraaien maar moest daarvoor naar het dak en dat was heel gevaarlijk want de vorige avond was er ook nog een buurjongen op het dak doodgeschoten! De congerge en ik zijn toen naar het dak geweest om haar met de hand naar beneden te draaien. Ze maakte zoo'n kabaal en zat in doodsangst!

In die nacht weer bijna geen oog dichtgedaan! Het kanongebulder hield maar aan en wij maar bidden:
Onder Uwe bescherming staat dit huis.
Behoed het voor gevaar en Kruis J.M.J.
Behoed dit huis voor storm en brand J.M.J.
Voor onheil smetting en voor schand J.M.J.
Behoed dit huis voor stormgevaar J.M.J.
Laat ons in vrede bij elkaar J.M.J.
 
di 19 sep 's Morgens heeft de Prof. ons de H. Communie uitgereikt en zaten [we] op een stoel in de gang. Dit was een ontroerend ogenblik en we waren allemaal onder de indruk! Dat het wel eens de laatste keer kon zijn, dat we Ons Heer konden ontvangen! 's Morgens dachten we dat het ergste voorbij was! Wel zei Moeder Bernadina: wie weet waar OL Heer het voor toelaat dat we even rust hebben en alles kunnen regelen! Als het nodig is dat het ergste zal gebeuren en we moeten vluchten. Ieder kreeg iemand aangewesen om voor te zorgen. Zr Magdalina en ik zouden Mevr Koedijk helpen, Zr Petronella en Z Lydia Juffr Delen, en Zr. Bernadette en Z Rosalinde Mevr Rijkevossel.

's Morgens was het tamelijk rustig tot 's middags. Juist zouden we eten toen de bombardementen opnieuw begonnen en we weer de kelder inmoesten. Wat ongelooflijk lijkt gebeurde: tegen half 5 werd er hevig gebeld. Zr Chrisostimo en de congerge naar de voordeur en daar stond de fam. Broekman van het Keizer Karelplein en vroegen onderdak daar hun huis in brand stond zodat ze naar ons vluchtten. Vooral Mevr was zo ontdaan dat ze haar met audecologne moesten bij brengen! Aan de overkant staken ze alle huizen in brand en spoedig stond de hele rij huizen in lichte laaje. We kregen aanwijzingen door de achterdeur te vluchtten als ook ons huis ging branden, dus maar afwachtten en bidden! Onderhand ons reisvaardig maken als het zo ver zou komen en vluchten! Waarheen???

Tegen 6 uur kwamen de andere mensen van de overkant vragen of ze bij ons mochten zijn! De gang zat al vol dus de rest maar in de tuinkamer! Opeens bemerkte ik bij de E.R.K. witte rookwolken uit het raam komen en vroeg of de anderen dat ook zagen? Hun zagen niets dus dacht ik dat het verbeelding was! Na een half uur brak er opeens een grote steekvlam door het raam en wisten toen dat ze met brandsteken door waren gegaan in de Spoorstraat! Met het oog richting v.d. wind werd dat voor ons erg gevaarlijk en het duurde dan ook niet lang of een vonkenregen kwam naast en op ons huis terecht. Proffesor Sassen zou opletten waar de branden waren en toen zei hij dat hij de tijd gekomen achtte om op te breken! Dat was een ware paniekstemming! Zouden we Stella Maris nog terugzien?? Al de mensen die bij ons binnen gevlucht waren, verdrongen zich voor de deur en wij moesten met onze Dames wachtten tot de grote massa eruit was! Mevr Koedijk moest de stoep opgehesen worden, wij met een zware koffer, en onder een regen van vonken en onder geweldig schieten en kanongebulder gingen we op weg. We gingen de kant van het Keizer Karelplein op en dan verder de stad intrekken!

Toen we bij het Keizer Karelplein waren, hadden we Moeder Bernadina al uit het oog verloren. Het ging bij ons voetje voor voetje met Mevr Koedijk, maar ze liep toch nog! Toen we achter ons keken zagen we dat onze Zusters ons wenkten. Ze waren met mevr Rijkevossel. Deze was 90 jaar en lag anders altijd op bed! Ze was er bij neergevallen en zei: laat me hier maar sterven Zusters en loop door! Toen hebben we haar 'hoekske gedragen' maar terwijl ze nog geen 100 pond woog, werd ze nu zo zwaar als lood! We probeerden bij het eerste het beste huis binnen te komen.

Zr Petronella en Zr Lydia stonden al bij de schuilkelder op straat om daar in te gaan maar hebben het gelukkig toch niet gedaan en Juffr Delen zo goed als het ging ook naar dat huis meegenomen! Er was ook nog een oude zieke dame binnengebracht met een verpleegster maar toen wilde die Mevrouw er ook geen meer bij in hebben! Nu moest Mevr Koedijk et Zr Magdalini en ik maar naar 'Corona'. Dat was een bloemenmagezijn ernaast! De deur was open maar de bel ging niet want het Electrice was afgesloten. Toen maar roepen of er iemand thuis was! En ja daar kwam Mijnheer aan en wij mochten in zijn keukentje komen! Ook de bovenburen waren daar met hun beiden! De zoon van Mijnheer was 's middags weggegaan naar zijn broer en was nog niet terug!

Toen we een tijd gezeten hadden zei hij dat Mevr Koedijk wel op de divan in de kamer mocht gaan liggen om te proberen te slapen! Er stonden voor ons wel een paar makkelijke stoelen! Nadat hij alles aan de kant had geschoven (want het was daar niet verduisterd) onze schuilplaats betrokken en Mevr koedijk op de divan gedeponeerd en wij proberen in de stoelen om de beurt te slapen, want we moesten nog wel opletten of ons huis vlam vatte, want we waren nog dichtbij de perselen die in lichte laaje stonden! Van voor en achter kon je het rondom ons zien branden! Die Mijnheer zei dat we gerust konden gaan slapen, hij zou voor en achter wel gaan kijken of het voor ons geen gevaar kon! Maar van slapen kwam niet veel hoewel het schieten wel minder was!
 
wo 20 sep Tegen de morgen ging Mijnh. naar de winkel en wilden wij ook even poolshoogte nemen, maar meteen viel er een schot! De kogel ging langs ons heen en bleef in de muur steken! De winkelruit had een gat. Doordat we bukten werden we niet geraakt! Aan de overkant liep een man en wilde het KKplein oversteken maar meteen werd er geschoten vanuit de loopgraven die ze daar gemaakt hadden! We konden dat door de gordijnen van de kamer zien. Zo kwamen we tot de ontdekking dat het schieten op ons bedoeld was. Later zagen we een man aan de overkant lopen en toen hij bij Smarius geschuild had en het plein wou oversteken werd er ook op hem geschoten! en er zijn er op straat verschillenden doodgeschoten die buiten kwamen.

Onze Mijnheer heeft toen veel spulletjes ingepakt en in de tuin begraven! Het was een schieten van geweld en granaatvuur! Tegen 10 uur werd het zo erg dat de luchtkogels op ons afkwamen! We hadden daar geen kelder en zijn toen maar onder de tafel gaan liggen. Na een poos kwam Mijnh. bij ons en zei dat we in de gang zouden gaan zitten en deden dat. Na een uur bedaarde de schieterij wat en hebben we een paar biskietjes en een peer gegeten. Daar de waterleiding overal was afgesloten durfden we ook niet om drinken vragen. Ze hadden geen kolen om theewater aan de kook te maken! Toch heeft hij met karton en papier het water aan de kook gekregen en thee gezet! Dat was een weldaad en zijn ook even naar de Zusters bij ons naast gegaan om hun thee te brengen! Ze kregen daar niets, maar toen de Jonge Mevr Atema (een Mevr uit Almelo bij ons uit de straat) thuis was kregen ze van alles want ze had van het Hotel ernaast kip aardappelen en appelmoes gekregen want gasten kwamen er niet! Wij kregen ook een bordje vol mee en werd met ons 3en verdeeld! Mevr Koedijk wilde weer naar Stella Maris. Ze zegt: Daar zijn ze niet gewend dat we te laat aan tafel komen! Ze begreep er maar niets van! We moesten wel blijven. De zoon van onze Mijnheer kwam ook terug toen het schieten over was op gevaar af geschoten te worden.

's Middags begon het opnieuw. Vreselijk kanongebulder en granaatvuur. Wij allemaal bidden in de gang waar we het oog hadden op alles wat op straat gebeurde! Op een gegeven moment zagen we een stuk uit onze voormuur op straat terecht komen en de bovenverdieping was ingestort. Het was een vreeselijke middag! Tegen de avond begon het wat af te zakken en tegen 7 uur werd er gezegd dat we officieel vrij waren! Radio. Nu wij weer vlug naar de Zusters bij ons naast om te vragen of we maar eens zouden kijken of 'Stella Maris' er nog stond! Wel hadden we zo ongeveer zekerheid van wel want een schipper die bij ons langs kwam en ons wat brood had meegegeven zou kijken en recht zwaaien als het er nog stond en dwars als het afgebrand was! Teunissen zou op de grond buiten gaan liggen en hij zwaaide recht! De Zrs van ons naast vonden als we er toch door durfden gaan, we dan eerst naar v.d. Wacht toe zouden gaan of daar onze E Moeder soms kon zijn! Zr Magdalini en ik samen op zoek en Mevr Koedijk in de hoede van Mevr boven overlatende want zij was ook naar beneden gekomen nu het boven in puin lag. We waren een eind de Welderastr in toen enkele leden van de ondergrondse ons vroegen wie wij zochten! Wij zeiden onze overste en Zrs. Nu dat wisten zij ons wel te vertellen en moesten zoeken op Wilhelminasingel 28 in de schuilkelder!

Op de Oranjesingel kwamen ons de 1ste tanks al voorbij waarvan de Tommys naar ons zwaaiden en wij, om kleur te bekennen, zwaaiden maar terug! Bij de Oranjesingel hoek Wilh[elmina]singel kwamen we de Prof en Juffr Sassen tegen! Op dat moment waren we erg blij elkaar levend weer te zien! Zij gingen naar 'Stella Maris' kijken en wij No 28 opzoeken! Vooraan lag een Duitse soldaat in een plas bloed! Hij had er al 3 dagen gelegen want toen onze Moeder en Zusters er heengegaan waren lag hij er ook al. We dachten dat No 28 de Fam. Tielens was, maar het was ernaast! Wat waren ze blij ons levend en wel weer te zien en vonden het erg fijn dat we hun konden vertellen waar de andere Zusters en mensen en de Prof en onze Dames terecht waren gekomen. Alleen Zr Chrisostimo misten we nog. Die was niet bij hun nog bij ons! Toen moesten wij weer terug! Moeder Bernadina zag er erg tegen op dat wij er weer door moesten maar het liep gelukkig goed af! Verslag gebracht bij de Zrs van ons naast en afgesproken de volgende dag als het rustig was met hun erheen te gaan! Na een boterham gegeten te hebben, dachten we Mevr Koedijk op de divan te laten slapen, maar na een uur begon het schieten weer. Toen haar maar in een grote stoel gedeponeerd en die dame van boven even op de divan, zij had ook al die dagen nog niet geslapen!

De keukenramen waren allemaal stuk en [we] moesten toen wel met z'n allen in de kamer zijn! Het was erg onrustig en [we] waren in het laatst zo stijf dat we maar voor de stoel geknield zijn gaan bidden!
 
do 21 sep 's Morgens al de geestelijke oefeningen vroeg klaar en zijn we weer naar onze Eerw Moeder gegaan! Zr Bernadetti ging mee en Mevr Atema want die wilden vragen of de dames Haverkamp met hun verpleegster in Stella Maris bij ons mochten komen als we weer terug gingen. Onderweg kwamen we Zr Chrisostimo tegen met de congerge en z'n vrouw. Dus die waren ook weer boven water, en hadden we het er allen tot zover levend afgebracht! Toen zijn we met ons allen naar Stella Maris gegaan, wat brood en eetwaar meegenomen voor Moeder en Zusters in hun schuilverblijf. Zij durfden de straat nog niet op. Nu in Stella was het nog ongeveer hetzelfde als toen we het verlieten. Alleen op de kapel was een bom terecht gekomen. Het kussen van de Communibank lag in het middenpad en overal gruis en glas!

Toen weer terug naar Corona! Intussen was Moeder thuisgekomen en liet vragen of Zr Lydia wilde komen om wat te koken! Ze hadden bij Atema weer kip en comport van het Hotel ernaast gekregen (Germania heet dat), dus weer warme maaltijd! Bij Corona was nog steeds geen vuur maar daar bij Atema wel dus ik daar verder afgemaakt en zaten we om 12 uur voor 't eerst weer aan de warme maaltijd! Na het eten weer naar Stella Maris toch maar echt door naar het souterein want het was nog erg onrustig. De hele middag zaten we beneden.
 
vr 22 sep 's Morgens kwamen we tot de ontdekking dat bij het huis naast ons bij Kooiman alles overhoop lag en hun waren gevlucht. We hadden daar op zolder verschillende dingen op mogen bergen en er was een granaat door die kast gegaan! Die weg konden moesten er heen gaan of er nog wat van die spullen te redden was, want onderhand kwamen er ook al dieven op af om de getroffen huizen leeg te plunderen!

Alles lag door elkaar op zolder: kapotte bloemvaasjes, potjes zalf, matjes, kleedjes in de grootste ruine broederlijk verenigd. De kast van Juffr Delen met porselein en kristal was er nog het beste van af gekomen. Wat kon hebben we meegenomen hoewel het wel gevaarlijk was als ze je zouden zien! De kelder stond daar ook helemaal onder water! Daar hadden we onze weck staan die we daar in veiligheid hadden gebracht bij de komst van die Duitsers in ons huis, en als we er zelf soms uit moesten.

's Morgens was ik nog even naar vd Wacht geweest om glas of carton voor al onze stukke ramen. De dochter van v.d. Wacht kwam net thuis met een kleine doos, waar een heel diner van de Engelsen in zat, dat had ze van de Tommie's gekregen, met een lapje zijde! Het was een geweldige troepentransport die morgen. Ze waren heel vriendelijk. Telkens hoorde je "Good morning Sister".
 
za 23 sep Naar de 'Melkerij Lent' geweest. Truus en Rudi waren er goed afgekomen en bij hun in de buurt was er weinig stuk. Ik kreeg er 4 flessen melk mee! Toen ik terug kwam stond Mijnh. Teunissen voor de deur! Hij (de jonge) was thuis maar zijn Vader was met zijn zus meegegaan. Hij vond het daar te zenuwachtig!

Ook Mevr Tibak van daarnaast nog gesproken en toen ik thuis kwam had Zr Rozelinde een ongeluk gehad en met een kast van de trap gevallen en hersensschudding opgelopen! en een gat in haar hoofd.
 
wo 27 sep Van Dinsdag op Woensdag weer verschillende bommen gevallen en hier weer de ruiten en de verduistering stuk! De keukenverduistering lag midden in de keuken en we konden niet meer naar boven om souper te wassen! We hebben afgesproken dat ik en Zr Bernaddet Mevr Rijkevossel zouden helpen en Zr Helena Mevr Koedijk als er weer wat gebeurde!

Tegen half 2 weer luchtgevechten en er brak een hevege brand uit in de omtrek dus alles weer in gereedheid om te vluchtten. Ik zou Mevr Rijkvossel nu maar in de kruiwagen meenemen als 't nodig was en Zr Atenasio zou de koffers nemen, maar die nacht ging het nog niet door!

Wel zijn de fam. Brouwer en Juffr Hesselveld vertrokken!

's Middags kregen we inkwartiering van een Engelse officier die hier voor de deur een kanon moet commanderen!
 
do 28 sep Van Woensdag op Donderdag was de nacht vrij rustig maar tegen de morgen begon het schieten weer, zodat Prof. Sassen beneden de H Com uitreikte.

Donderdagmorgen weer vrij rustig. Er is een brief gekomen v.d. Fam Brouwer maar die zijn de stad niet uitgekomen!
 
vr 29 sep Vrijdag vrij rustig maar tegen het souper weer allemaal in de gang van de kelder.

Vrijdagmorgen komt ook Pater Bonifantura bij ons in wonen!

Nog weer naar 'Melkerij Lent' geweest, en Truus en Rudi gesproken! Hun huis was nu ook getroffen door een granaat en aardig beschadigd maar ze konden er toch nog in wonen. Ik kreeg nog roomboter mee.
 
za 30 sep Zaterdagmorgen! 2 H. Missen vrij rustig tot 's middags, toen begon het schieten weer. Na het souper weer in de gang. Consternatie met een onzer ingekwartierde Dames die een dokter moest hebben! Door middel van de Tommie's (die nu in het 'ortscommantour' naast ons zitten hebben we een auto gekregen, waar mee ze naar de dokter!

We hebben in de kamer in 't souterain van Mevrouw Rijkevossel geslapen oftewel op een matras gelegen! Opeens zag ik een muisje bij Mevr op bed lopen, dat was griezelig hoor. Vangen konden we hem niet!

's Morgens wilden ze weer vluchtten maar er was geen vervoermiddel te krijgen. Die dag was het aardig rustig maar net toen we aan 't souper zouden beginnen weer allen naar de gang en al maar schieten hoorde je!

Zaterdags morgens in de kelder de H. Mis gehad en 's morgens aardig rustig, later begon de schietpartij weer!
 
zo 1 okt Zondagsmorgen H. Mis in de Hal, we hoorden wel veel vliegtuigen maar zijn toch boven gebleven! 's Middags tussen de schietpartijen nog even proberen wat slaap in te halen maar daar kwam niet veel van terecht!

's Avonds bad Pater Boneventura met ons het rozenhoedje en zouden we vroeg onder de wol.
 
ma 2 okt 's Morgens om half 6 kwam Zr Magdalini ons roepen dat de Engelsen van ons naast er geweest waren om te waarschuwen dat er een grote brand was uitgebroken en we ons gereed moesten houden om eventueel te vertrekken! Alles weer op orde gebracht. De brancar gereed gemaakt met onze dekens enz. Tegen 7u was het gevaar voor ons huis weer geweken. De Pater is naar de kapel gegaan en [heeft] ons de H Comm[unie] uitgereikt; dan naar beneden voor de zieken en ZE was nog niet terug of er kwam een granaat door het dak v.d. kapel en alles stuk! De sibori werd mee naar beneden genomen, in de refter! Alles gebeurt toch zoals Hij het voor ons bestemd heeft!

Na de dankzegging hoorden we een hevege knal en voor we het wisten kwam er een wolk van stof en glas de kamer in! Het was in een ogenblik een reusachtige lawine! Zogauw we konden Mevr R. uit bed gehaald en mee naar de gang genomen. Toen het weer stil was eens op verkenning uitgegaan en het was erg zoveel er stuk was!

Op de dortoir waren met die eerste klap van 's morgens, scherven door de ramen gekomen waarvan 1 door het bedgordijn van Zr Clementia! De ramen stuk van onze kamer en ernaast ook van de evacuees en bij de congerge. In de kamer van de Prof. waar nu de Familie Boers zat op 2 na alle ramen gesneuveld. In de keuken het raam bij de vleeschmachine en aan die kant verschillende meer!

Van de weckflessen waren ook verschillende doorkogelt! Alles wat van waarde of eetbaar was hebben we toen in de wijnkelder gezet omdat bij eventuele brand die nog het beste intackt zal blijven en het misschien nog kunnen redden!

Eerst wilden nog wat Zusters dat we naar de schuilkelder aan de overkant gingen maar daar was weinig animo voor en Zuster Theresite en Zr Clementia wilden er ook niet alleen heen! Het rommelde nog wat door tot een uur of 9 en toen zijn we maar begonnen het stof en puin bij elkaar te vegen. Tegen 10 uur naar de keuken en zien dat we nog een beetje eten klaar konden krijgen! De hele dag bleef het erg onrustig en na het souper toen we het Rozenhoedje zouden bidden begon 'het lieve leventje' opnieuw. Dus alleen wat rusten! 's Nachts erg onrustig.
 
di 3 okt? De volgende morgen weer schieten en garnaten. Weer in de hal 'Eucharistieviering'! Toen het weer rustig was van de gelegenheid gebruik gemaakt om wat boodschappen in huis te halen op de fiets van Mevr. Boers maar dan ook aardig wat voorraad in huis kunnen halen.

's Avonds weer granaten regen en de hele nacht haast door, ook bij ons nog een, en [we] bleven in de kelder voor de Eucharistiviering.
 
wo 4 okt? 's Middags nog even op de fiets naar de oude verblijfplaats van Zr Chisostimo om achtergebleven tas kleren enz op te halen! Even bij de melkfabriek aangeweest en Truus was nog steeds bij Rudi op 't kantoor want ze durfde niet alleen in hun huis te slapen! Daar kreeg ik melk en boter mee. Toen ik terug kwam begon het weer met 't schieten en vond Moeder Bernadina het niet goed dat ik die dag nog verder boodschappen deed! 's Avonds tegen half 11 kwam er weer een granaat terecht voor onze tuinkamer, sloeg een groot gat in de grond en scheurde het muurtje en de trap! Nu zijn we in de houtkelder gaan wonen, wat nu onze refter en tevens voor wat Zrs de slaapkamer is.
 
do 5 okt Verder de hele Donderdag aardig rustig. Er kwamen met veel lawaai Engelse bommenwerpers over en terug! 's Avonds begon het schieten opnieuw! We hebben Mevr Rijkevossel nu in de oude broodkamer gelegd en slapen met ons beiden daar ook!
 
vr 6 okt De nacht was vrij rustig, maar vrijdagmorgen was het weer zoo'n leven dat we in de gang 'ter Communie gingen'. Later werd het weer wat minder en heeft de Pater toch in de hal het H. Misoffer opgedragen! Verder kwam erbij dat een onzer evacuees 's morgens om 1/2 6 overleden is! Zr Bernadetti en de Nachtzuster hebben haar afgelegd en was de stumper uit haar lijden en naar een beter leven overgegaan! Die hele dag wel geschoten en gevlogen, maar we beginnen er zowaar al aan te wennen.
 
za 7 okt 's Middags kwamen er drommen bommenwerpers overheen en doordat er schijnbaar een vliegtuig defeckt raakte en de bommen kwijt moest, kwamen deze in de binnenstad terecht en werden zeker 20 mensen gedood. De avond was kalm en ook die nacht vrij rustig gebleven!
[red. deze dag werd Kleef gebombardeerd.]
 
zo 8 okt Deze Zondagmorgen 8 Oct zou de Pater naar de noodkerk gaan om voor zijn parochianen de H. Mis te lezen maar het grootste deel van de stad is nu afgezet voor het gevaar van tijdbommen.
Nu hebben wij hier 2 H. Missen gehad in onze noodkapel want we zijn nog steeds in de hal. Ook waren er mensen uit de stad tegenwoordig zodat het haast te klein wordt! Een Engelse Tommie van hiernaast komt ook elke morgen in de H. Mis. Het is een kapper en is getrouwd. Als het onveilig is of er is gevaar dan komt hij ons waarschuwen. Miep een padvindster die hier in huis bij de Fam. Boers is, kan er mee praten en 's avonds gaan ze er nog wel eens even heen voor nieuwsberichten te horen. Zondagavond zijn Haalde en Tongeren gevallen. Arnhem laten ze nu liggen. Ze hebben het omsingeld en de Duitsers ingesloten.

Vanmiddag is onze Moeder Bernardina voor het eerst weer even buiten geweest en [heeft] het huis rondom bekeken!

Na het gouter kwam Juffr Sassen zeggen dat Prins Bernard vanuit Antwerpen hier is geweest met de auto! Met zijn vrouw en de kinderen en de koningin was het heel goed.
 
ma 9 okt Van Zondag op Maandagnacht was het tamelijk rustig. VOor het eerst weer goed geslapen zonder luchtalarm! 's Morgens bleef het nog rustig, maar de hele middag weer in de gang gezeten bidden en tegen de avond werd het rustig, toen hebben we voor het eerst weer recreatie gehouden en zjn op tijd naar bed gegaan en tegen half 12 weer sjels [?], maar ons huis heeft deze nacht geen schade gehad. Ze waren nu [op] de Christus Koningkerk gevallen en [hebben] grote schade aangericht. Ook bij Vliervoet onze melkboer was nu veel stuk geslagen. Daarna is het vrij rustig gebleven tot Zaterdagmiddag 28 Oct.
 
za 28 okt Toen is hier in de tuin een bom gevallen tussen de koepel [?] en ons huis! Vreselijke ruines! Alle keukenramen weer stuk en verschillende granaatscherven in plafond muren en deuren, en door de radiatoren van de verwarming gingen ze dwars doorheen! De sere van de grote kamer stuk, lek in de waterleiding, bij de kapel een slagveld!
 
di 7 nov Juffr Gerrits is hier geweest! De verloofde van Miep was door een granaatscherf getroffen en overleden!
 
wo 8 nov Juffr Tompson is hier geweest! Berg en Dal moet evacueren.
 
vr 10 nov Mevr Filips door een granaat getroffen.
 
ma 20 nov Mevr Tummers en Miep vertrokken.
 
di 21 nov 's Nachts hebben ze ons het kalf gebracht wat ik in Weurt bij een boer kon kopen. De slager die het bracht hoorde aan mijn praten dat ik niet uit Nijmegen kwam. Hij vroeg me waar woont U? Ik zei in Almelo! O zei hij daar heb ik nog een goede vriend aan slager Reekers! Ik zeg: Dat is mijn Vader!! Nu daar hebben we een goeie aan gehad! Hij heeft ook nog voor glas voor 1 raam in de keuken gezorgd en later heb ik een geslachte geit kunnen kopen en spek en zo iets!

Op 21 Nov Toch nog Congregatiedag kunnen vieren. Door de fam. v Dintel een heerlijk maal klaar kunnen maken en witte bloemen voor de kapel gekregen (in de hal wat kapel was)
 
zo 26 nov is Mevr Koedijk voor het eerst in de H Mis geweest.
 
wo 29 nov H. Mis van dankbaarheid voor v. Dintel. De meisjes weer terug gebracht! Op de Graafse brug knapte het touw van de bagage en lagen we met alle groenten op straat! Alles in een zak en [we] kwamen er toch mee over!
 
wo 20 dec Verder steeds luchtalarm en in de verte sjels horen vallen maar bij ons ging het aardig goed totdat het op 20 Dec de hele nacht onrustig bleef, met onze olielampjes redden we het met iets licht maar de petrolieum raakt op! Toen in Weurt naar de Tommys en in het 'steenkolen'Engels vroeg ik: Hef jou vor us een bottle parafine olie?? En ja hoor ik kreeg het. In de grote zakken die we om hadden ging van alles in soms had ik 2 paar om en in elke zak een fles melk die ik bij de boeren kreeg. Moeilijk fietsen maar het ging mee! Ik was de enege die kon fietsen de andere zusters waren het verleerd. Bij mijn terugkomst was het weer opruimen geblazen. Er waren sjels gevallen en voor de bordes van de grote kamer terecht gekomen. Een achter het huis en 1 aan de voorkant waardoor nu ook de kamer van de Proffesor de ruiten stuk heeft.
 
do 28 dec weer een granaat en in de grote kamer nu de spiegel tafel kastjes enz aan gruis. Ook de keuken weer overhoop!
 
do 11 jan over Hees naar Weurt gefietst. Bij de brug wilde ik vragen of ik er even over mocht! Ja zei de soldaat, tot 5 uur, dan komen ze mij aflossen. Ik probeerde bij de eerste de beste boer om aardappelen te krijgen en dat lukte maar hoe kreeg ik ze in huis! Er lag een flinke laag sneeuw en met een vrachtje kon je niet fietsen en lopen???
Bij Cornellissen gevraagd of ze nog met paard en wagen naar de stad gingen en konden ze meteen appels meebrengen!
 
ma 15 jan Bij de Canadezen kreeg ik ook weer peteroli - suiker - koffie en thee - rijst en erwten en ze brachten het me thuis. Zo zorgt OLHeer toch telkens weer dat we niet verhongeren en later brachten de Tommys geregeld wat.
 
vr 4 mei Zo gingen we door tot 4 Mei en hoorden we dat ons hele land bevrijd was! Wat een vreugde!
De Z.E. Moeder Theofila belde ons op de eerste keer dat we weer wat van onze Zusters hoorden!
H.E. kwam de volgende dag bij ons en ging meteen door naar de H. Landstichting daar was haar moeder.

index

Reactiepagina

REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: