Schependomlaan 23-25, Woonhuis "Jannetje" en "Johanna" (1895)

Schependomlaan 23-25: Woonhuis "Jannetje" en "Johanna":

Dit dubbele woonhuis aan de Schependomlaan werd omstreeks 1895 gebouwd. Het is ontworpen in chaletstijl, waarvoor de ver overstekende daklijst en de houten consoles kenmerkend zijn. Alleen de rechthoekige bouwdelen aan weerszijden van het gebouw detoneren enigszins.
Oorspronkelijk droegen de huizen de namen 'Emma' en 'Wilhelmina', naar regentes Emma en haar dochter, de in 1898 tot koningin gekroonde Wilhelmina. Later werd het linker huis vernoemd naar Jannetje, de vrouw van de huiseigenaar. Het rechter huis draagt sinds ongeveer 2002 de naam 'Johanna', bedacht door de huidige bewoners, Johan en Johanna.

Met dank aan de bewoners!

 

 

terug naar Rijksmonumenten terug naar Noviomagus.nl

Reactiepagina
Reactie 1:

Rob Essers, 30-08-2017: In de beschrijving van de rijksmonumenten ontbreekt de naam Rosalie Marie Elisabeth Knuttel (Batavia 30 oktober 1860, – Soest 7 juli 1935), de oudste dochter van Pieter Knuttel en Rosalie Freijss, die in 1862 naar Nederland kwam. Mejuffrouw Knuttel vestigde zich op 6 november 1893 vanuit Ede in de villa Bloemendaal in Hees (Wijk E, nr. 81). In 1903 vertrok zij naar Zuid-Afrika in verband met de stichting van een weeshuis in Potchefstroom.

In het overzicht Verleende bouw- en hinderwetvergunningen tussen 1850 - 1900 te Nijmegen van Hans Giesbertz komt haar naam een aantal malen voor:

-In 1894 wordt aan J.R.M. Knuttel vergunning verleend tot het bouwen van 1 huis aan de Wolfkuilseweg.
-In 1895 wordt aan mejuffouw Knuttel vergunning verleend tot het bouwen van 1 bewaarschool en vergaderlokaal aan de Oude Heseweg.
-In 1898 wordt aan mejuffrouw Knuttel vergunning verleend tot het bouwen van 1 aanbouw aan een huis in Hees.
-In 1898 wordt aan mejuffouw R.M.E. Knuttel vergunning verleend tot het bouwen van 1 huis aan de Heselaan.
-In 1898 wordt aan mejuffrouw R.M.E. Knuttel vergunning verleend tot het bouwen van 1 huis bij "Bloemendaal" te Hees.
-Op 29 augustus 1899 wordt aan R.M.E. Knuttel vergunning verleend voor gaskrachtwerktuigen ten behoeve van een toestel voor het oppompen van water, in het perceel aan de Heselaan, genaamd Bloemendaal.

Waarschijnlijk zijn de verschillende panden van dezelfde aannemer en architect Hendrik Jan Wijers (Arnhem 26 april 1866 – Nijmegen 28 november 1941). De villa uit 1894 staat als Dikkeboomweg 12 en 14 op de gemeentelijke monumentenlijst. Ook het complex Tweede Oude Heselaan 167-171 (bouwjaar 1895) is aangewezen als gemeentelijk monument. De aanbouw uit 1898 betrof villa Adytum (bouwjaar 1894) of villa Bloemdaal (afgebroken in 1931). De twee huizen waarvoor bouwvergunning werd verleend heetten oorspronkelijk Wilhelmina en Emma, maar staan als Jannetje en Johanna, Schependomlaan 23-25 op de rijksmonumentenlijst.

Uit het overzicht van Hans Giesbertz blijkt dat deze niet gebouwd zijn in ca. 1895, maar in 1898. De eerste bewoners staan voor het eerst vermeld in het adresboek van 1899 met het huisnummer van villa Bloemendaal:
- "Versendaal (W v) Hees 81 villa „Wilhelmina”"
- "Vijver (W S P v d) Hees „Emma” 81"

In bevolkingsregister 1890-1900 staat bij Wouter van Versendaal (Waardenbrug 23 november 1851 – 's-Gravenhage 19 december 1930) het adres "Hees, Kerkstraat 82". Hij woonde volgens het adresboek 1898 nog op het adres "straalmansstraat 2" (tegenover de Regentessestraat). Bij Willem Simon Petrus van der Vijver (Rotterdam 24 november 1820 – Hees 18 december 1904) staat "Hees 82a villa Emma" met daarboven "Kerkstraat". Hij vestigde zich op 20 april 1899 vanuit Ubbergen in Hees. Koningin Emma was sinds 31 augustus 1898 geen regentes meer.

In 1905 werden de "VILLA's Bloemendaal, Adijtum, Wilhelmina en Emma" openbaar verkocht (bron: Het Nieuws van den Dag, 31 augustus 1905). De vier villa's werden gekocht door Jan Antonij van Zijp (Warnsveld 6 februari 1864 – Wiesbaden 18 mei 1939) die al in 1903 met zijn gezin op nummer 81 woonde.

In 1910 krijgen de villa's in Hees met de huisnummers 81, 82 en 82a de straatgebonden huinummers 3, 9 en 11 in de Dorpstraat. Op 9 juli 1924 wordt de straatnaam Dorpsstraat (Hees) vastgesteld. De huisnummers 3, 9 en 11 worden op 18 januari 1928 gewijzigd in 11, 13 en 15. Villa Bloemendaal (nummer 11) wordt in 1931 afbroken. De nummers 13 en 15 worden op 31 mei 1933 gewijzigd in 23 en 25. Op 27 november 1957 is de Dorpsstraat (Hees) omgedoopt in Schependomlaan.

Wanneer en waarom de naam Wilhelmina is vervangen door Jannetje heb ik niet kunnen achterhalen. De vrouw van Bartholdus Eekhoff (Nijmegen 15 april 1892 – Nijmegen 20 april 1961) met wie hij op 1 juni 1918 in Valburg trouwde, heette Wilhelmina Hofman. Zijn moeder en enige dochter heetten Jannetje. Het gezin verhuisde in 1928 naar Dorpsstraat 13. Zijn dochter was toen vijf oud.

Mogelijk is de naam tijdens de Tweede Wereldoorlog vervangen. Op grond van de Verordening van de Commissaris-Generaal voor Veiligheid d.d. 17 september 1941 was het noemen of gebruiken van namen der levende leden van het huis Oranje-Nassau door economische en niet-economische vereenigingen en stichtingen, openbare en particuliere instellingen en inrichtingen, alsmede in firmanamen en als aanduiding van een handelsartikel verboden. Dat gold niet voor huisnamen, maar ook burgemeester Steinweg heeft destijds de naam Wilhelmina laten verwijderen van het pand Pater Brugmanstraat 1 waar hij zelf woonde. Dat pand heet sinds enkele jaren weer Wilhelmina.
Reactie 2:

Henk Termeer, 31-08-2017: Als beide huizen die naamsverandering aan de nazitijd te 'danken' hebben, dan lijkt me een hernoeming wel gepast. Dus terug van het gehoorzame 'Jannetje' en 'Johanna' naar het oorspronkelijke 'Emma en Wilhelmina'.
Reactie 3:

Rob Essers, 31-08-2017: Het linker huis dat Bartholdus Eekhoff in 1928 betrok heette Wilhelmina. Ik kan geen goede reden bedenken waarom iemand de moeite neemt om de voornaam van zijn echtgenote op de voorgevel te vervangen door die van zijn dochter. Bij het rechter huis is de naam Emma pas (veel) later gewijzigd. Koning Emma († 1934) behoorde in de Tweede Wereldoorlog niet meer tot de levende leden van het huis Oranje-Nassau. De straatnaam Emmalaan hoefde daarom niet gewijzigd te worden.

REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: