Nederheidseweg 198: 'Spijkerhof'

Nederheidseweg 198: 'Spijkerhof'

De Nederheidseweg is een landweggetje ten westen van Kinderdorp Neerbosch, in een uithoek van de gemeente. Aan het eind van deze weg ligt, aan een lange oprijlaan, een van oorsprong 19de-eeuwse boerderij, die de naam 'Spijkerhof' draagt. Het bestaat uit een breed woonhuis met een hoge begane grond, een lagere eerste verdieping en daarboven een schilddak. Aan de achterzijde bevindt zich een grote schuur. Dit boerderijtype was vroeger veel in deze streek te vinden, maar er zijn er in en rond Nijmegen slechts enkele overgebleven. In het bovenlicht van de voordeur van deze boerderij is een levensboompje aangebracht (zie foto 3), terwijl rechts van de deur een gevelsteen herinnert aan een renovatie in 1863.
Op een terp aan de andere zijde van het erf staat een curieus bouwwerkje, dat waarschijnlijk uit de 16de of 17de eeuw stamt en al heel lang bekend staat als Het Spijker. Inmiddels heeft het Nationaal Openluchtmuseum in Arnhem kalkmonsters van de muren genomen om de leeftijd ervan nauwkeuriger te kunnen bepalen. Binnenkort zal worden begonnen met de restauratie van het gebouwtje, waarvan vooral de buitenmuren en de rieten kap momenteel in slechte staat verkeren.
Binnen in Het Spijker lijkt de tijd te hebben stilgestaan. Er zijn overblijfselen van de originele bedstede en de haard aanwezig en de twee kelders, die van buiten toegankelijk zijn, hebben hun originele tongewelven behouden (zie de op één en twee na onderste foto). Aan de buitenkant van het pand zijn de resten van een oven waarneembaar (onderste foto).
De oorspronkelijk functie van het pand was tot voor kort niet helemaal duidelijk. Aanvankelijk meende men dat het als buitenverblijf van een rijke familie was gebruikt, terwijl nu wordt aangenomen dat het gebouwtje een zogenaamd tiendhuis was. Tiend was tot het begin van de vorige eeuw een soort belasting, die bestond uit een tiende van de oogst of een tiende van het vee. In het tiendhuis werden deze producten door de pachters van het land opgeslagen. Ook de naam van het bouwwerk verwijst naar deze functie. Dhr. Kijlstra uit Ede weet namelijk te melden dat het woord 'spijk' (koren)opslagplaats betekent.
Bij deze willen we de eigenaar van de Spijkerhof hartelijk bedanken voor de geweldige ontvangst.




terug naar Rijksmonumenten terug naar Noviomagus.nl

Reactiepagina
Reactie 1:

Peter van Schaijk, 20-09-2015: Bij de inventarisatie van grafzerken op de algemene begraafplaats bij het witte kerkje van Neerbosch vonden wij de grafzerk van Mej. Judith van Wijk, landbouwster, overleden 26-12-1872 op Spijkerhof te Neerbosch.
Zij was weduwe van Hans Speijers en Jan Jansen.
Zou het dit beschreven pand kunnen zijn? Is het bekend welke mensen hier gewoond hebben?

Redactie: zie ook ons artikel boerderij van de maand juni 2003. De tekst op de gevelsteen luidt:

RENOVATUM
ANNO 1868
DE WED. JANSEN
EN KINDEREN
PSALM 133

Reactie 2:

Rob Essers, 20-09-2015: Volgens het Bevolkingsregister 1870-1880 woonde landbouwster Judith van Wijk (Slijk Ewijk 10 februari 1806 - Neerbosch 26 december 1872) op het adres "Nieuwstad Wijk F No. 92". In het adresboek van 1878 staat bij Neerbosch (Wijk F) haar zoon vermeld: "Speijers, J. H., Landbouwer, 91." Het pand krijgt na de volkstelling in 1879 het wijkgebonden huisnummer 98.

In het Bevolkingsregister 1880-1890 staat het adres "Nieuwstad - Spijkerhof Wijk F No. 98". Hermanus Johannes Speijers verhuist naar de Lange Brouwersstraat, maar zijn halfbroer neemt het bedrijf over. Het pand krijgt na de volkstelling in 1889 het wijkgebonden huisnummer 120 (en houdt dit nummer tot 1910). In het adresboek van 1892 staat: "Jansen J D, landbouwer, Neerbosch nieuwstad spijkerhof 120". De toevoeging "nieuwstad spijkerhof" komt in het adresboek van 1892 circa 30 maal in combinatie met verschillende huisnummers die variëren van 120 tot en met 143. Deze liggen tussen "Neerbosch dennestr 119" en "Neerbosch broek 144".

In het adresboek 1909 staat nog altijd een "Jansen (C J) landbouwer, Neerbosch 120" vermeld. In de periode 1910-1924 is zijn adres "Neerbosch Nieuwstad 158". Dit is voor het eerst een straatgebonden huisnummer (hoogte even nummer aan het einde van de straat). Op 9 juli 1924 wordt de straatnaam Nieuwstadweg door de gemeenteraad vastgesteld. In het adresboek van 1926 staat landbouwer G. van Beinum voor het eerst vermeld.

Bij de aanvraag voor het BOUWEN V/E WAGENLOODS (06-06-1962) is het adres van C. J. van Beinum nog altijd Nieuwstadweg 158. In het postcodeboek uit 1978 is het hoogste huisnummer 198 (postcode 6545 AR). De straatnaam Nieuwstadweg is op 22 december 1982 gewijzigd in Nederheidseweg. Sindsdien is het adres Nederheidseweg 198, 6545 BZ Nijmegen.

REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: