Kroonstraat 150: Voormalig weeshuis
Kroonstraat150.jpg  

Op het Spinhuis 2 (Voorheen Doddendaal-Kroonstraat 150): Voormalig weeshuis

Aan de Kroonstraat, die tot kort na de Tweede Wereldoorlog nog ‘Doddendaal’ heette, ligt een vroeger weeshuis met een lange en roerige geschiedenis. Het staat op de Hessenberg, één van de zeven heuvels van de stad. Nabij een middeleeuws begijnhuis – een soort klooster – werd rond 1420 een kloosterkerk opgetrokken. In 1638 overleed de laatste non van het klooster en werd er een weeshuis in gevestigd. Hetzelfde jaar werden klooster en kerk met elkaar verbonden. Het weeshuis, voornamelijk bedoeld voor kinderen van ‘soldatenvrouwen’, droeg de naam ‘Arme Kinderen Weeshuis’ en vormde de tegenhanger van het Burger Kinderen Weeshuis in de Begijnenstraat, waar kinderen van Nijmegenaren met burgerrechten zaten. In het begin van de 19de eeuw werd het Arme Kinderen Weeshuis katholiek.
Rond 1845 werd het ‘Roomsch Katholyke Weeshuis’, zoals het nu heette, uitgebreid en verbouwd door Pieter van der Kemp, waardoor het weeshuis zijn typisch 19de-eeuwse uiterlijk kreeg. Ook in 1878 vond een uitbreiding plaats, waaraan een gedenksteen in de muur nog herinnert. In 1936 volgde opnieuw een ingrijpende verbouwing. De oude kapconstructie werd vervangen en de verbinding met de inmiddels verdwenen kloosterkerk werd grotendeels afgebroken en herbouwd door J.G. Deur. Een eeuwenoude overkluisde gang, waarvan de toegang op de vierde foto wordt getoond, werd hierbij wel behouden. In de jaren ’50 van de vorige eeuw vond weer een verbouwing plaats, waarbij onder andere een vooruitspringend gedeelte van de voorgevel, het middenrisaliet, werd verwijderd.
Het katholieke weeshuis deed als zodanig dienst tot 1953. Daarna werd het gebouw gevuld met kantoren. In de stad zijn echter nog enkele herinneringen aan het weeshuis zichtbaar. In de eerste plaats in het gebouw zelf: aan de achterzijde bevindt zich een door Symon Bosboom gebouwd poortje uit 1640, waarop staande en knielende weeskinderen zijn afgebeeld. Een tweede herinnering is een gevelsteen van het jongenshuis, dat op de hoek van de Doddendaal en de Pijkestraat stond en in 1972 afbrandde. De steen is ingemetseld in de nieuwbouw aan de Pijkestraat en voorzien van een plaquette met uitleg. Tenslotte staat de vroegere toegangspoort van het rooms-katholieke weeshuis, die in 1860 werd gebouwd, sinds 1959 aan de achterzijde van het Protestants Weeshuis aan de Begijnenstraat.

Rond 1990, nadat de kantoren van de Gelderlander waren afgebroken, werd gezocht naar een nieuwe invulling van de Hessenberg. Het plan ‘Flash Gordon’, dat voorzag in de bouw van zes woontorens en een ondergrondse parkeergarage, gooide hoge ogen bij een Europese architectuurprijsvraag, maar bracht in Nijmegen een storm van kritiek teweeg. Uitvoering van dit plan impliceerde immers ook de sloop van het weeshuis, enkele eind 19de-eeuwse woningen en de parkeergarage aan de Pijkestraat. Hoewel met de sloop van het weeshuis eind jaren ’90 al was begonnen werd het project in 2000 na vele jaren discussie afgeblazen. Na nieuwe studies en overleg met omwonenden kwam er een nieuw plan dat voorzag in behoud van het weeshuis en compacte nieuwbouw eromheen. Na bijna 20 jaar werd het braakliggende terrein aan de Hessenberg in de jaren 2008-2010 eindelijk bebouwd.

Kroonstraat150a.jpg

Kroonstraat150b.jpg Kroonstraat150c.jpg
Kroonstraat150d.jpg

terug naar Rijksmonumenten terug naar Noviomagus.nl

Reactiepagina
Reactie 1:

L. de Schepper-Rikken, 07-05-2015: graag zou ik willen weten of er nog meer fotomateriaal is van dit weeshuis. Ik ben er nl bijna zeker van dat mijn moeder met haar zus en twee broers hier voor een korte tijd gewoond hebben. Dat moet rond 1935 zijn geweest. Daarna zijn zij naar diverse huizen in Roermond gegaan. Van de zusters die destijds de scepter zwaaiden woont nog een heel klein deel in Maastricht. Zij willen echter geen informatie geven. Als u mij meer kunt vertellen of doorverwijzen zou ik dat erg op prijs stellen. Met vriendelijke groet,
L.de Schepper-Rikken.
Reactie 1:

Rob Essers, 31-10-2015: "Doddendaal Herdenkingssteen uitbreiding 1878"

Het huidige adres is Op het Spinhuis 2. De steen uit 1878 zit aan de kant van het Gebroeders Van Limburgplein. P.H.J. Geerligs was regent van de beide weeshuizen in Nijmegen.
Pieter Hendrik Jan Geerligs, geb. Elst 16 dec. 1823, apotheker, † Nijmegen 29 juli 1901, zn. van Jan Wigbertus en Dorothea Alijda Maria Huberts, tr. Amersfoort 23 april 1849 Gerarda van Beek, geb. Amersfoort 17 febr. 1827, † Nijmegen 16 dec. 1885, dr. van Albertus en Theodora Lagerweij.

REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: