Calendarium Noviomagus 1501 - 1700
Onderstreepte woorden leiden naar info elders op Noviomagus.nl; u keert terug met de [Backspace]-toets.
1512-1526	Bouw van de Stratemakerstoren aan de Waalkade.
1521-1530	Aarden wallen worden achter de stadsmuren aangelegd.
1525-1533	Molenpoort wordt vernieuwd.
ca. 1525	Besiendershuis wordt gebouwd.
1525	Bouw van de Sint-Jacobstoren..
1526-1527	Roomse Voet wordt gebouwd.
1526	Voorpoort van de Windmolenpoort wordt afgebroken.
1530	Bouw van een waaggebouw aan de muur tussen de mei- en Sint-Jacobspoort.
1531-1532	Voorpoort van de Burchtpoort wordt afgebroken.
1533-1542	Hezelpoort wordt volledig vernieuwd door Meester Quirijn Peters.
1533	22 mei: begin van de vernieuwing van de Hezelpoort.
1534	Grote stadsbrand in de Hezelstraat.
1536-1539	Sint-Hubertustoren wordt vernieuwd.
1537	Nijmegen wordt getroffen door een grote stadsbrand.
1538-1540	Herbouw van de Bottelpoort.
1539-1541	Kraanpoort wordt herbouwd door Meester Herman van Herengrave.
1542-1545	Bouw van onderbouw van de Kerkboog.
1542-1565	Dwarsbeuk en zuiderportaal van de Sint-Stevenskerk worden opgetrokken.
1544-1545	Bouw van de Latijnse School.
ca. 1545	Galerij van de Lakenhal aan de westzijde van de Grote Markt wordt verbouwd tot afzonderlijke winkels.
1546	9 februari: Karel V van het Heilige Roomse Rijk trekt de stad in.
1549	16-18 oktober: prins (de latere koning) Filips II bezoekt Nijmegen.
1553-1554	Bouw van het nieuwe stadhuis.
1561	Nijmegen wordt wederom door een grote stadsbrand getroffen.
1566	21 mei: toren van de Sint-Stevenskerk brandt af na blikseminslag.
1568	8-9 juli: Fernando Álvarez de Toledo, hertog van Alva, bezoekt Nijmegen. Hij komt met 400 paarden aan en verblijft in De Zwarte Adelaar aan de Grote Markt. De volgende dag heeft hij een maaltijd in Het Roode Hart. 1 augustus: de hertog van Alva bezoekt Nijmegen opnieuw. Bouw van nieuwe bolwerken voor de Hunner- en Molenpoort door ingenieur Horologio.
1570	5 augustus: de hertog van Alva komt naar Nijmegen en blijft er tot de komst van Anna van Oostenrijk.
1572	28 oktober of iets eerder: de hertog van Alva komt naar Nijmegen en blijft er tot 16 juli 1573 om rebellerende Gelderse steden onder het gezag van de koning te brengen.
1577	Priesterbank voor de Sint-Stevenskerk wordt gemaakt door Gaert van Dulcken.
1579	Nijmegen treedt toe tot de Unie van Utrecht, dat houdt in dat de Staatsen (de protestanten) de meeste macht hebben. Tijdens de Beeldenstorm verdwijnen vele beelden uit de Sint-Stevenskerk. De Sint-Geertrudiskapel wordt grotendeels afgebroken. voorjaar: Hunnerpoort wordt verbouwd.
1580	zomer: sloop van landhuis De Witsenburg aan de Groesbeekseweg. zomer: sloop van het melaatsenhuis buiten de Ziekerpoort.
1581	Bouw van de Sint-Jacobsmolen op de Sint-Jacosbstoren.
1582	De katholieke godsdienst wordt in Nijmegen verboden.
1584	De 15de-eeuwse St. Antoniuskapel aan de Graafsweg bij de St. Antoniusmolen wordt afgebroken.
1585	De katholieke meerderheid in Nijmegen grijpt weer de macht en geeft de stad aan de Spanjaarden. 6 december: kasteel Duckenburg gaat door brandstichting verloren.
1589	11 augustus: Aanval van maarten Schenck op Nijmegen. Na vechtpartijen bij de St. Antoniuspoort en de Hezelpoort waarbij enige doden vallen, drijft het Spaanse garnizoen de aanvallers de Waal in. Door het gewicht van zijn harnas verdrinkt maarten Schenck. Zijn lichaam wordt opgedregd, hij wordt alsnog onthoofd en gevierendeeld. Zijn hoofd wordt op een staak bij het stadhuis gezet en de vier stukken van zijn lichaam worden met zware kettingen aan de stadspoorten gehangen.
1590	Veerpoort wordt zwaar beschadigd bij beschietingen. Sint-Stevenstoren door beschietingen verwoest. Fort Knodsenburg wordt gebouwd.
1591	21 oktober: Beleg en verovering van de stad door Prins Maurits; de staatsen veroveren Nijmegen. Overblijfselen van maarten Schenck worden in de St. Stevenskerk begraven en de stad wordt zwaar gestraft voor het overlopen. De godsdienst uitoefening voor katholieken wordt weer verboden en zij worden gedegradeerd tot tweederangs inwoners met bitter weinig rechten. (Zij mochten geen lid worden van een gilde en waren uitgesloten van openbare ambten.) Het terugbrengen van Nijmegen bij de Unie (Oranje) staat bekend als de Reductie van Nijmegen.
1592	Antoniuskapel wordt gesloopt.
1593-1595	Vrouwenklooster aan de Nonnenstraat wordt gesloopt.
1593-1610	Stad krijgt nieuwe wallen en verdedigingswerken, ontworpen door Adriaan Anthonisz.
1593	Onderbouw van de Sint-Stevenstoren is hersteld.
1594	Knekelhuis op het St. Stevenskerkhof wordt afgebroken.
1601-1604	Aanleg van de (oude) haven.
1603	22 juni: de officiële eerste steen van de haven wordt gelegd.
1604-1606	Bouw van bovenbouw van de Kerkboog.
1604	Bekroning van de Sint-Stevenstoren gereed. Deel van de Veerpoort wordt afgebroken.
ca. 1606	Winkels aan de westzijde van de Grote Markt krijgen bakstenen trapgevels.
1606-1610	Aanleg van de Grift, een trekvaart tussen Arnhem en Nijmegen.
1609-1610	Sint-Antoniuspoortje wordt grondig vernieuwd.
1609	Veerpoort wordt hersteld.
1610	Stadsboerderij aan de Karrengas wordt gebouwd.
1612-1613	Bouw van het nieuwe waaggebouw op de Grote Markt.
1612	19 april: begin van de afbraak van het oude waaggebouw.
1613	juli: nieuwe waaggebouw wordt in gebruik genomen.
1614-1615	Herbouw van de Sint-Stevenspoort.
1619	Het 'Raadsel van Nijmegen' wordt geschilderd.
1621	Het Brouwershuis wordt ingrijpend verbouwd.
1623	Plaatsing van een eerste tochtportaal voor de Sint-Stevenskerk.
1632	Plaatsing van het tweede tochtportaal voor de Sint-Stevenskerk, gemaakt door Cornelis Hermansz. Schaeff.
1633	Vismarkt wordt voor het eerst onderaan de Grotestraat gehouden.
1635-1636	Het 'pestjaar': De stad wordt getroffen door een zware pestepidemie die ruim 6000 slachtoffers eiste, dit was destijds meer dan de helft van de bevolking. Hele straten in Nijmegen stonden leeg omdat de bewoners overleden waren.
1638	Arme Kinderen Weeshuis opgericht.
1639-1640	Preekstoel voor de Sint-Stevenskerk wordt gemaakt door Joost Jacobs.
1644-1645	Gevel van het Protestants Weeshuis aan de Begijnenstraat wordt verbouwd naar een ontwerp van Salomon de Bray.
1644	Herengestoelte in de Sint-Stevenskerk wordt gemaakt door Cornelis Hermansz. Schaeff.
1646-1649	De Belvedere verbouwd en ingericht tot 'speelhuis' voor de magistraat. Galerij aan de Waalkade wordt gebouwd.
1648	Buitenzijde van de Molenpoort krijgt barokke bekleding en voor de poort wordt een stenen brug over de stadsgracht gebouwd.
1650	De kapel van de Commanderie van Sint-Jan wordt gesloopt, waardoor de Korenmarkt ontstaat.
1651	Hertogpoort wordt hersteld.
1652	Doophek voor de Sint-Stevenskerk wordt gemaakt door Cornelis Hermansz. Schaeff.
1653	Stadzijde van de Windmolenpoort wordt vernieuwd.
1655	3 mei: stichting van de 'Illustre School', een eigen universiteit.
1657	Ingebruikname van de door Hendrik Heuck ontworpen gierpont tussen Nijmegen en Lent.
1664	Gedeputeerdenpoort aan het stadhuis wordt gebouwd.
1666	De pest breekt opnieuw uit.
1672	Nijmegen wordt ingenomen door het Franse leger van Lodewijk XIV, die de bevolking van al hun goederen en gelden beroven. 12-13 juli: Zonnekoning Lodewijk XIV komt naar Nijmegen en overnacht op huis Waaijenstein.
1674	De Fransen verlaten de stad. De houding tegenover de katholieken wordt iets soepeler.
1675-1701	Nieuw verdedigingssysteem van Menno van Coehoorn wordt rond de stad aangelegd.
1678-1679	Na langdurige onderhandelingen wordt de 'Vrede van Nijmegen' gesloten tussen (onder andere) de Verenigde Nederlanden, Frankrijk, Spanje en Duitsland.
1678	Einde van de 'Illustre School'.
1681	Kerkboog wordt verrijkt met een zonnewijzer in de voorgevel.
1683	Aanleg van een Joodse begraafplaats aan het Mariënburg.
1690	Oude Dukenburgseweg wordt aangelegd als oprijlaan voor Duckenburg.
1697	Kort na 3 augustus: tsaar Peter komt door Nijmegen.
1698	Eigenaar Isaac Royenstein verbouwt het buitengoed Boschwijk aan de Dennenstraat.
1700-1702	Ziekerpoort wordt dichtgemetseld. Verdedigingswerken van de stad worden verbeterd naar plannen van Menno van Coehoorn.
50vChr-1500  1500-1700  1701-1850  1851-1900  1901-1930  1931-1950  1951-1970  1971-1990  1991-2020