Tooropstraat106-114.jpg

Tooropstraat 106-114 en Paulus Potterstraat 43-49


Tooropstraat 106-114 (foto: Google Streetview)


Paulus Potterstraat 43-49 (foto: Google Streetview)

Eerste steen - Naamsteen 1914

Tooropstraat 106-114 en Paulus Potterstraat 43-49

De panden Tooropstraat 106-114 en Paulus Potterstraat 43 t/m 49 zijn voorzien van dezelfde cryptische gevelversiering:

"19.. N...L 14."

In 1914 heette de Tooropstraat nog Fortweg en maakte de Paulus Potterstraat deel uit van de Fortdwarsweg. Op de tekening uit het bouwarchief staat: "19 N.L. 14." en "19 N.L 14." Wat architect P.H. Langhout hiermee precies bedoeld heeft, is niet helemaal duidelijk. Was er geen ruimte voor de volledige naam en/of berust de inkorting tot "N...L" op een misverstand?

Op 14 januari 1914 vroeg het Bestuur der Vereeniging "Naastenliefde" vergunning aan om een gebouw op te richten bestaande uit drie benedenwoningen met winkel en bovenwoningen aan de Fortweg en drie dergelijke woningen aan de Fortdwarsweg. De bouwvergunning werd verleend op 3 februari 1914.

Secretaris van de Vereeniging "Naastenliefde" was J.P. Gijsbers van Wijk (Nijmegen 31 juli 1866 – Nijmegen 4 januari 1937), koster van de St. Franciscuskerk. In de telefoongids uit 1915 staat hij vermeld als directeur van de R.C. Begraafplaats (= Begraafplaats Daalseweg). Het regelen van begrafenissen was mogelijk een niet onbelangrijke bijbaan.

J.P. Gijsbers van Wijk, Doddendaal 23, was directeur van het fonds "Steunt Elkander bij Overlijden", hoofdagent (vanaf 1911) van de "Eerste Roomsch-Katholieke Levensverzekering-Mij." te Haarlem en directeur van de "R.-K. Begrafenis-Vereeniging".

Over de Vereeniging "Naastenliefde" heb ik verder niets terug kunnen vinden. Bouwkundige en aannemer P.H. Langhout (Idaarderadeel 23 september 1866 – Nijmegen 5 oktober 1937), Burghardt van den Berghstraat 58, was ook vertegenwoordiger van "N.V. Nationaal Grondbezit" te 's-Gravenhage.

Ingezonden op 28-12-2011 door Rob Essers

(Bouwtekening uit 1914. Bron: Digitaal bouwarchief gemeente Nijmegen)

Weet u iets te vertellen over deze steen? REAGEER, we maken graag gebruik van uw verhaal.

Reactie 1:

Sjaak Rutten, 02-01-2012: Rob Essers heeft gezocht naar de herkomst van de Vereeniging "Naastenliefde" die in 1914 twee panden-met-gevelsteen liet bouwen aan de toenmalige Fortweg en Fortdwarsweg (nu Tooropstraat en Paulus Potterstraat).
Welnu, ik kan het niet bewijzen, maar het lijkt mij dat de naam van de Vereeniging "Naastenliefde" een Nederlandse vertaling is van de 'Conférence de Charité', de voorloper van de Vincentiusvereniging, opgericht door Frédéric Ozanam in 1833. Ozanam greep daarbij weer terug naar de heilige Vicentius a Paulo, die in 1614 de eerste 'Confrérie de la Charité' stichtte, een damesgezelschap, met als doel om planmatig armenzorg en zielzorg te verstrekken. De eerste conferentie van de Vincentiusvereniging-Nederland werd op 10 februari 1846 opgericht in de sacristie van de kerk in de Oude Molstraat in Den Haag. De Vereeniging "Naastenliefde" was, denk ik, een Nijmeegse variant van zo'n gezelschap (katholieke) weldoeners.

Reactie 2:

Jos Joosten, 02-01-2012: Ik heb altijd gedacht - en meen dat ik dat ook ergens gelezen heb (maar waar?) -dat de NL in combinatie met het oorlogsjaar 1914 een soort van nationaal huldeblijk was, maar hoe waarschijnlijk het is dat dat al in februari 1914 én op de tekentafel bedacht zou zijn, is natuurlijk zeer twijfelachtig.

Reactie 3:

Sjaak Rutten, 19-01-2012: in mijn collectie vond ik het Reglement 1914 terug van de Broederschap Naastenliefde. Dat was dus inderdaad een soort begrafenisfonds, zoals Rob Essers al veronderstelde. Hierbij het hele boekje in scan.

terug

Reactiepagina

REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: