Zuuk t mar uut - Wim Janssen

Uit het Nimweegs verleden 128

24-10-1984

Zoals het vroeger was (1)

Dat door veranderende economische omstandigheden beroepen, vakken en tradities verloren gaan, kunnen wij als enkeling noch als groep iets tegen doen. Dat het oude voor het nieuwe plaats moet maken, omdat sommige opvattingen niet in deze moderne tijd thuishoren, is ook iets waar wij ons bij neer moeten leggen.

Maar wanneer instanties en personen, zoals de Dienst Publieke Werken, het coördinatiecollege Openbare Werken, gesteund door leden van de Nijmeegse gemeenteraad, onder aanvoering van de jonge stedenbouwkundige ir. B. Fokkinga hun sloopdrift op de oude stad bot gaan vieren, is het weldra met het karakteristiekste stukje van Nijmegen - de oude stad - gedaan.

Het S.O.S. - plan

Nu is het wel zo dat wij niet van àlles aan de bovengenoemde instanties en personen hebben te wijten. In 1938 werd er door enige verontruste Nijmegenaren een commissie in het leven geroepen, die later de naam van Stichting Oude Stad - kortweg S.O.S. - kreeg. Deze stelde een eisenprogramma voor een saneringsplan op, allereerst voor het gebied tussen het Valkhof en de Grotestraat, dat er het ergst aan toe was. Drie stedenbouwkundige bureaus werden gevraagd een plan op te stellen en uit die drie ingediende plannen werd in juli 1938 het plan van het bureau Grandpré Molière, Verhagen en Kok uitgekozen, dat door de beoordelingscommissie als - en nu komt het - „geniaal" werd gekarakteriseerd. Volgens dit plan moest het gebied worden omgevormd tot een rustige, open woonwijk, met huizen - let op, nu komt er weer wat - „van goede welstand van welker bewoners verwacht mag worden, dat zij voor keurige bewoning zorg zullen dragen EN GEEN WAS UITHANGEN!" (citaat uit: Stad aan de Waal).
U zult het zeker wel begrepen hebben; het oudste stadsdeel moest gesloopt worden, terwijl de bewoners de order kregen hun boeltje te pakken om te verhuizen om nooit meer in dat deel van Nijmegen terug te mogen komen! Zij bezaten immers niet die welstand om de woningen keurig te kunnen bewonen, want zij hingen ook de was buiten! Dat het kraakhelder wasgoed was dat men buiten hing, speelde geen rol, men wilde alleen bewoners hebben die de vuile was buiten de deur deden. 
Dat verschillende oude stadsbewoonsters bij hen thuis de was deden voor diverse „gegoede" gezinnen vergat men gemakshalve maar. Met deze zinsnede drukten zij nogmaals het stempel op de oude stadsbewoners dat zij het niet zo nauw namen wat het wonen betrof. Het is niet voor niets dat ik bij mijn optreden voor bejaardenbonden en andere geïnteresseerden daar heftig op reageer.

Stad aan de Waal

Onder bovenstaande titel - met als ondertitel „Nijmegen van Romeinse tot moderne stad" - is in mei van dit jaar een boek verschenen. Het is uitgegeven door uitgeverij Dwarsstap/Nijmegen, in de reeks „Op de blauwe steen, studies over Nijmeegs heden en verleden" en is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met het Gemeentearchief van Nijmegen. Het is een geweldig goed boek met veel zwart-wit en enige kleurenfoto's en tekeningen. Ondanks dat de Nijmeegse geschiedenis in vogelvlucht behandeld wordt, staat het boordevol informatie over het ontstaan en de ontwikkeling van Nijmegen met alle ups en downs. Iedereen die geïnformeerd wil zijn over Nijmegen van toen tot nu, raad ik aan dit boek aan te schaffen. Het telt 144 pagina's en is van groot formaat 22 1/2 x 23 centimeter. Tekst, foto's en tekeningen werden geleverd door: H. de Heiden, F. Eliëns, V. Uyen en A. Poelen, allen van het Nijmeegs Gemeentearchief. Verder: R. Verheijen, A. Hubrecht (directeur van het Rijksmuseum G. M. Kam), G. Lemmens (directeur van het Nijmeegs Museum „De Commanderie van St. Jan") met een voorwoord van Mr. W. J. Meeuwissen, gemeentearchivaris. Het boek kost ƒ 29,50, maar is de prijs echt waard! 

De volgende week komt er een stukje rondom Allerzielen, zoals het vroeger ging bij overlijden en begraven.

Klik hier en reageer daarmee per email als u uw reactie hieronder wilt laten plaatsen

Bron (©) 1984 Wim Janssen - Nieuwsblad De Brug Nijmegen

terug

Reactiepagina

REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: