Zuuk t mar uut - Wim Janssen

Uit het Nimweegs verleden 34

1981

Vermaak en ontspanning 4

Het was vroeger heel gewoon dat er bij toneelvoorstellingen opmerkingen uit de zaal klonken. Naast waarschuwingen werden er ook uitdagingen en schimpscheuten naar het toneel geroepen. Deze voorspelden niet veel goeds voor de acteurs die een gemene rol moesten spelen als zij in de handen zouden vallen van hen die deze opmerkingen maakte.

Wanneer men Golo dan ook te pakken zouden hebben gekregen had hij zeker een flink pak slaag in ontvangst moeten nemen, om maar niet van nog erger te spreken. Dat gebeurde trouwens ook bij filmvoorstellingen. Vooral bij stomme films waarbij het verhaal alleen gedragen werd door overdreven gelaatsuitdrukkingen en lichaamsgebaren. Het was steeds zo dat onschuld en onmacht altijd belaagd werd door slechtheid en botte kracht. U hebt toch weleens de oude filmpjes van Charly Chaplin gezien? Charly moest in deze filmpjes altijd opboksen tegen een sterke en zwaar gebouwde slechterik met borstelige wenkbrauwen. Dat in deze uitbeeldingen de zwakken en onschuldigen steeds zegevierden was natuurlijk vanzelfsprekend. Ook de tekenfilms van Popeye die men heden vaak op de t.v. ziet zijn daar een prachtig voorbeeld van.
Popeye moet het steeds weer opnemen tegen de oersterke en uiterst gemene Brutus, zijn naam zegt al voldoende. Met een gemene grijnslach om zijn reusachtige gebit en zijn brede schouders komt hij zeer wreed over. Maar Popeye moet het zonder onze aanmoedigingskreten doen, zijn enigste hulp is een blik spinazie waardoor hij weliswaar toch zegevierd. Nijmegen beschikte voor de oorlog - buiten het Concertgebouw De Vereeniging - over 3 bioscopen. Het Luxor-theater op het Mariënburg, het Olympiatheater op de Burchtstraat en de Citybioscoop in de Houtstraat. In het Concertgebouw De Vereeniging vonden naast filmvoorstellingen, toneel, cabaret en revuevoorstellingen plaats, maar ook concert, ballet en muziekuitvoeringen. De Vereeniging, Luxor en Olympia moesten het hoofdzakelijk van de welgestelden hebben, de prijzen waren er dan ook naar. De Chicago en de Citybioscoop richten zich meer op de gewone man. Er werd door hen alleen maar een voorstelling per dag gegeven behoudens zaterdags en zondags dan werd er ook 's middags een film gedraaid. De prijzen in de laatste twee genoemde bioscopen ontliepen elkaar niet veel. Voor dertig cent kon je tweede rang zitten. De Vereeniging, Luxor en Olympia hadden ook nog derde rangen maar die kosten toch ook nog vijfenveertig cent. Vrijdagsavonds ging het nieuwe weekprogramma draaien. Om zeven uur begonnen op de Broerstraat en de Houtstraat zich rijen mensen te vormen om toch maar verzekerd te zijn van een plaats. Om acht uur begon de voorstelling met het het Profilty-Polygoon journaal, daarna een tekenfilmpje en dan de voorfilm. Na de pauze met reclame volgde de langverwachte hoofdfilm.
De helden en heldinnen die op het „witte doek" verschenen hadden in die tijd over openlijke belangstelling niet te klagen. 

De boeven en schurken werden openlijk uitgejouwd en met schimpscheuten en scheldwoorden begroet en als zij een nederlaag leden door het ferme optreden van de held ook nog hatelijk uitgelachen. De belaagde maagden en heldinnen kregen veel woordelijke ondersteuning - vooral van de toeschouwsters - die hardop protesteerden wanneer zo'n onschuldig wicht het hard te verduren kreeg. Als dan wéér de held op het kritieke moment de heldin kwam ontzetten werd hij met een luid applaus beloond en de boef op een fluitconcert getrakteerd. Het kon er vaak zeer luidruchtig naar toegaan, vooral bij een zéér dramatische film. Wanneer er bijvoorbeeld een film vertoond werd waarin men een moeder van haar kind wilden scheiden, of dat een dronkaard zijn vrouw - moeder van veel kinderen - aan haar haren door de kamer sleurde, dan brak er een complete opstand in de zaal los. Menigmaal zijn er na afloop van zo'n film diverse voorwerpen op het toneel gevonden waarmee naar het filmdoek gegooid was in de hoop de vuigaard te treffen. Vaak is er dan aan de suppoost - door een toeschouwster - gevraagd of zij haar schoen of pantoffel terug mocht hebben waar zij mee gesmeten had. Het doek moet ook een enkele maal zwaar beschadigd geweest zijn omdat men met een hard voorwerp gegooid had wat een scheur of een gat veroorzaakt had. Ook onderling in de zaal kon het er ook ruig naar toegaan. Want toen op 'n keer een toeschouwer een opmerking plaatste ten goede van zo'n dronkaard, kreeg hij prompt van de voor hem zittende grootmoeder Hoenselaar een geweldige mep met haar paraplu op zijn kop. Een klap die hem - zo zegt het verhaal - nog dagenlang geheugd heeft. Zoiets lieten deze vrouwen zich niet welgevallen, daarvoor hadden zijzelf te veel voor meegemaakt. Hij moet de rest van de film dan ook stilzwijgend afgekeken hebben en na afloop maar rap gemaakt dat hij wegkwam bang zijnde nog meer slaag te zullen krijgen. De vloer van de zaal was, nadat de bezoekers verdwenen waren, ook aan een grondige schoonmaakbeurt toe. Want deze lag bezaaid met de basten van de vers gebrande pinda's die voor en onder de vertoning genuttigd waren. Ook de papiertjes en de zakjes waarin de toffees gezeten hadden waren overduidelijk aanwezig. Dat de films ook indruk op de jeugd maakte bleek wel dat na een wild west film voor alle leeftijden na het uitgaan van de bioscoop, nog eens in de Scheide-makersgas door de jongens dunnetjes over gedaan werd. Wat natuurlijk de nodige blauwe ogen en bloedneuzen veroorzaakte.

Klik hier en reageer daarmee per email als u uw reactie hieronder wilt laten plaatsen

Bron (©) 1981 Wim Janssen - Nieuwsblad De Brug Nijmegen

terug

Reactiepagina

REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: