|
Kappers in Nijmegen 25 Dames en herensalon H. G. Stal 1932 tot 1963
In een periode waarin het moeilijk was om werk te vinden trokken veel inwoners van onze stad naar Kleve in Duitsland. Zo ook Herman Stal sr. die als dertien jarige werk vond als leerling herenkapper. Hij had gehoord via zijn broer, dat er mogelijkheden waren om in de leer te gaan. Zijn leerperiode kreeg hij in Kleve waar hij 4 jaar werkte om vervolgens in 1914 terug te keren naar Nijmegen als een 18 jarige tweede bediende. Zijn eerste werkgever in Nijmegen was J. F. Hardeman die zijn salon had in de Hersteeg 13, later de Hertogstraat. Bij deze barbier/herenkapper was de rangorde zoals op de foto te zien is, de patroon, de eerste bediende, de tweede bediende en de leerjongen. Links op de foto Herman sr. in 1917. Hij bleef twee jaar bij Hardeman tot hij in 1916 voor zijn dienstplicht werd opgeroepen, zijn opleiding kreeg hij in Amsterdam. Zijn diensplicht was in 1919 afgelopen en begon als zelfstandig herenkapper in de Holendrechtstraat te Amsterdam.
11e Regiment op kampoefening compleet met barbier Herman Stal. Maar ook dat duurde niet lang of hij vertrok naar Berlijn en werkte daar als eerste bediende. Hier leerde hij zijn vrouw kennen en in 1931 kregen ze gezelschap van hun eerste kindje Günter. Maar met de opkomst van het Nationaal-Socialisme voelde Herman sr. zich niet op zijn gemak en vertrok met vrouw en kind naar Nijmegen. Daar begon hij zijn herensalon in de van Peltlaan, aan het randje van de stad waar de Hatertse hei begon. In de verte waren een paar boerderijen te zien en daar moest een deel van de klanten vandaan komen. Na korte tijd kwam er een bediende bij en twee jaar later startte hij ook de damessalon.
1934 Herman sr. met zijn vrouw, zoon Günter en de bedienden. De inrichting van beide salons timmerde Herman zelf in elkaar en
was daardoor betaalbaar, belangrijk als je net begonnen bent. ’s Avonds werd er gewerkt met modellen om nieuwe apparatuur te leren kennen zoals
de permanent-machine (Durafon). Ondertussen werd het gezin alsmaar groter en in 1942 kwam de vijfde zoon en met de twee dochters was 7 een mooi getal vond pa Stal. Als hem gevraagd werd kan dat niet wat minder, had hij zijn antwoord klaar, ze zorgen voor mijn pensioen. De oorlogsjaren waren, zoals bij de meeste inwoners van Nijmegen, niet gemakkelijk. Het was al moeilijk om alle monden te vullen, verder moest hij ook nog oppassen met wat men in de zaak tegen de klanten vertelde, zoals de berichten van Radio Oranje. Dat het een keer mis zou lopen zat er dus wel in en er kwam een arrestatiebevel. Gelukkig kon dit door een op het politie bureau aanwezige klant terug gedraaid worden maar voorzichtigheid bleef geboden. In de oorlogs jaren zijn we verhuist naar de overkant. Op nummer 175 kregen we in de kapsalon meer ruimte. Direct na de bevrijding, de scholen waren nog dicht, kwam Günter als 14 jarig jochie werken in de herensalon en hielp binnen korte tijd met inzepen en andere klusjes. Hij was de eerste van vier kinderen, die in de kapsalon zou komen werken.
Jubileumbord voor Herman sr. en Günter, van de senatoren van carnavals vereniging St. Anneke..
Vanaf 1960 ging de damessalon over naar Herman jr. en hij zou daarin blijven werken tot 1974. In 1959 deed hij examen als leraar damesvak van de Stichting Kappers Vakopleiding. Vanaf 1960 gaf hij les in Unitas. In 1967 kreeg hij een aanstelling op de school voor B.B.O genaamd “Jong Leven”. Het aantal uren lesgeven werd alsmaar meer en dus werd besloten om in 1974 met de damessalon te stoppen en zo kon hij zich helemaal richten op het leerlingstelsel. Eerst in Unitas en vervolgens op “Jong Leven”.
Herman jr, gestopt met de damessalon in 1974, verloor zijn hart aan de kapperschool. Met het partieel onderwijs, een of twee dagen naar
school voor het beroepsonderwijs en drie dagen in de praktijk, bleef hij toch de band met de werkgevers houden.
Hij probeerde de sfeer van de kapsalon in zijn lessen een plaats te geven, als dat lukte was de combinatie van leerling, werkgever en leraar de basis voor perfect personeel.
Aan het einde van het schooljaar werden de diploma’s uitgereikt met een gezellige avond en natuurlijk demonstraties van leerlingen en hun leerkrachten zoals in 1973 ook met Herman en zijn vrouw Anneke
Dit was mijn voor-laatste verhaal in de serie “Kappers in Nijmegen” en wil ik graag het stokje doorgeven aan de volgende generatie. © Herman Stal, Nijmegen, september 2009 |
Herman
sr. is geboren aan de Brouwerstraat 8 Nijmegen. In 1902 heeft de familie gewoond in het eerste zijstraatje van de
Weurtseweg. Toen de kinderen het huis uit waren begon moeder “Moeke Stal” een cafeetje met de naam
”Fortzicht“. Toen het zicht op het fort door bebouwing verdwenen was, werd de naam “Dijkzicht”, naar de
haven.
Het herenvak werd niet vergeten want het was belangrijk om het personeel op een lijn te krijgen om daardoor een goed stukje werk af te leveren.
De eerste jaren heeft hij personeel uit Duitsland, maar na verloop van tijd komen de leerjongens uit Nijmegen en gaan we richting de Tweede Wereldoorlog.
De
kapperszaak bleef doorgroeien en aan opvolgers had hij geen gebrek. Günter zou in de herensalon blijven werken en de andere drie, Herman jr, Annelies en Helga waren in de damessalon te vinden.
De zaak was het beste te typeren als buurtzaak waar het contact met de klanten belangrijk was.
Günter, een trouw lid van de Technische Club, was dan ook regelmatig te vinden als wedstrijdwerker. Hierdoor hield hij zijn vakkennis op pijl.
Günter werkte op het laatst zonder personeel en alleen nog op afspraak, behalve op zaterdag, wat hem goed
beviel. Na vijftig jaar stopte hij met de herensalon, het was 1996, met een afscheidsreceptie in “Valdin” voor zijn trouwe klanten.
De twee zonen van Günter kozen een andere richting om de kost te verdienen. Zo kwam dus het einde van
kapsalon “Stal” in Nijmegen,
Het gebouw in UNITAS waar de kapperschool was gevestigd.
Toen al was geschiedenis onlosmakelijk verbonden met het kappersvak van Herman en liepen hij en zijn vrouw, Anneke, mee in de show tijdens de diploma uitreiking met een kapsel uit 1777 “à la Belle-Poule“
en waren daar beide gekleed als in die tijd.