RenéMartens

© René Martens, Internetbewerking Henk Kersten/Stichting Noviomagus.nl

Korenmarkt 10 – De Drie Zwanen

Genealogie Glatz & Martens

De familienaam Glatz is in Nederland pas bekend met de komst van Theodor Glatz, een klokkenmaker uit het Zwarte Woud, dorp Unterkirnach, die anno 1820 samen met andere klokkenmakers naar Nederland kwamen om daar hun handelswaar aan de man te brengen. Theodor is geboren op 15 maart 1796.

Theodor kwam terecht in Nijmegen en nam zijn intrek in het volkskoffiehuis De Drie Zwanen aan de Korenmarkt 10 in Nijmegen. Het koffiehuis stond bekend als een goede plek om handelswaar te verkopen zoals blijkt uit de vele advertenties in het Nijmeegs Dagblad. 

Het koffiehuis en tevens herberg werd in 1821 geexploiteerd door weduwe Joana Linders. Theodor werd verliefd op de dochter van de herbergierster, Helena Linders, en trouwde met haar in 1829. Volgens een akte uit 1821 mocht Theodor zich permanent vestigen in Nijmegen. Theodor (en Helena) namen in 1830 de exploitatie van zijn schoonmoeder over en kochten het pand in 1831. Theodor is overleden op 4 mei 1839.

Foto anno 1910 met links hotel Het Hof van Brabant en recht De Drie Zwanen aan de noordwest zijde van de Korenmarkt.
Rechtsachter ligt de huidige Commanderie.

Samen kregen zij vijf kinderen, waarvan na het overlijden van moeder Helena in 1847 de twee overgebleven kinderen werden ondergebracht in het katholieke weeshuis.

Kinderen Glatz

1. Johanna Theresia (1829-1829)
2. Johanna (1830-1830)
3. Johanna Huberta Geertruida (1830-????)
4. Johannes Josephus (1835-1893)
5. Helena Carolina (1838-1839)

Alle Nederlandse nazaten van de familie Glatz stammen af van Johannes Josephus. Zus Johanna Huberta is later getrouwd op 23 april 1857 met weduwenaar Wilhelm Peters, na het overlijden van zijn eerste vrouw Allegonda Ludovica Brinkman (1826-1855).

Voor wie meer wil weten over de wereldwijde familie Glatz kan terecht op de Glatz website en het Glatz buch met een overzicht van alle bekende nazaten: www.glatz-ev.de 

Relatie van Glatz naar Martens

Johannes trouwde op 28 juli 1864 met Alijda Johanna Erkens (1842-1930) en kregen samen 10 kinderen waaronder mijn oma Hendrika Katherina Glatz (1877-1958). Oma Glatz trouwde met lijstenmaker Theodorus Bernardus Martens (1876-1947) die vanaf 1898 eerst aan de Ziekenstraat 38 en vanaf 1908 aan de Ziekerstraat 65 werkte. Mijn opa Martens maakte naast zijn lijstenmakerfabriek ook ornamenten (gemaakt van paat) en had een handel in schilderijen, etsen en gravures. Door economische crisis van 1930, de tijd van Colijn, ging hij in 1935 failliet. Het bedrijf maakte een doorstart met zoon Theo Martens gevestigd in de Van Welderenstraat. Mijn vader Joop is altijd in zijn vrije tijd als lijstenmaker bij zijn broer Theo blijven werken.

Foto tijdens de Tweede Nijmeegsche Handelstentoonstelling 1923 met links Theo Martens en rechts zijn oudste zoon Joop Martens.

Joop Martens en Gemeentemuseum Nijmegen.

Mijn vader Johannes Martinus Theodorus (Joop) Martens (1900-1976) kreeg per 01 december 1932 een aanstelling als amanuensis bij het Gemeentemuseum Nijmegen, destijds gevestigd in het kerkgebouw op de Marienburg. Martens kreeg veel waardering voor zijn vakwerk en heeft jarenlang nauw samengewerkt met archivaris Mathe Daniels. Zie pagina’s 145 en 170 boek Mathe Daniels, Archivaris, Archeoloog, Nijmegenaar. ISBN 90.71509.087.

M. Daniels
Anno 1950

Opvolger van Daniels was drs. Jan de Jong, die nauwelijks in de schaduw kon staan van Daniels. Ik heb De Jong leren kennen als een luie man, zat altijd te slapen achter zijn fraaie bureau. Van zijn hand zijn weinig publicaties bekend. Martens heeft veel tentoonstellingen voor het museum ontwikkeld in samenwerking met archivaris Jan Schimmel. Ook het Romeins Museum Kam en het Rijksmuseum in Amsterdam maakten vaak gebruik van Martens voor restauratie vraagstukken en tentoonstellingen. Als kind kan ik mij de imposante leeszaal in het Rijksmuseum goed herinneren.

Aanstelling Amanuensis J.M.Th. Martens
Gemeente Museum Nijmegen
Dagblad Gelderlander 28 december 1932

Zilveren Jubileum J.M.Th. Martens
Gemeentemuseum Nijmegen
Dagblad Gelderlander 03 oktober 1956

In oktober 1956 vierde Martens zijn zilveren jubileum als amanuensis en bleef daar werken tot aan zijn pensioen.

Joop Martens & Jacques Doorman

Joop Martens was bevriend met de familie Jacques Doorman. In die tijd was de ANRO Algemene Nederlandse Radio Omroep, het latere AVRO, actief met schema’s voor zelfbouwradio’s met peperdure Philips ontvangstlampen. Joop vroeg zijn vader om zijn radio-ontvangers te mogen verkopen in de etalage aan de Ziekerstraat 65. Niet dus, maar opa Doorman bood de oplossing. In de etalage van de toenmalige fietsenhandel mocht Joop zijn zelfbouw ontvangers wel verkopen. De verkoop liep zo goed dat Doorman dealer werd van Philips en in de loop van tijd van fietsenmaker een van de bekendste winkels werd in wit- en bruingoed. Kleinzoon Jos Doorman runt anno 2011 nog steeds deze zaak aan de Ziekerstraat 35.

 

Joop Martens & c.v. St. Anneke

Joop Martens was de eerste president van een van de oudste Nijmeegse Carnavalsverenigingen St. Anneke (Akkerlaan Petra Gebouw) en presenteerde de eerste pronkzitting van 27 februari 1954. Later werd Joop bekend in carnavals Nijmegen met de RIX Brothers een komische act samen met Jan Oerlemans en Jan Cornelissen. Ook zijn imitatie act als Dorus (Tom Manders) en zijn Figaro opera barbier persiflage wordt nog steeds levendig binnen de familie gebruikt bij feestelijke gelegenheden. Veel decors voor de pronkzittingen van St. Anneke zijn door Joop vormgegeven, evenals het nog steeds in gebruik zijnde logo van de vereniging. Zangeres Cisca Peters fleurde de verjaardagen aan de Wezenlaan 239 vaak op met haar gitaar en liedjes. Het huis aan de Wezenlaan was in de carnavalstijd vaak een zoete inval van artiesten die in de regio hadden opgetreden: Het Lowlands trio (trouw niet voor je veertig bent), Rita Corrita (koffie, koffie), de Wama’s, Toby Rix, Willy Alberti, Coctail Trio en vele anderen.

 

Joop Martens en echtgenote Bep Cuijpers kregen twee kinderen: Marion en René. De woning aan de Wezenlaan 239 is na het overlijden van moeder Cuijpers verkocht voor 165.000 gulden. Op 67 jarige leeftijd werd de voormalige huurwoning gekocht voor 17.500 gulden in overleg met buurman Jacques Jansen manager bij Verbeek makelaars, en was in die tijd nog steeds veel geld.

Foto rechts: Huwelijk Joop Martens en Beppie Cuijpers 10 juni 1938

Foto boven: Anno 1955 Marion en René Martens

Vuurwerk ongeluk Goffertpark 1961

René is samen met buurjongen Alfred Rijnberk (en vriendje Anton Thie zonder schade) op 11 jarige leeftijd zwaar gewond geraakt na het spelen met zwaar vuurwerk (dynamiet), een restant van de vuurwerkshow op de Goffert speelweide van 30 april 1961 ter ere van Koninginnedag (Juliana). Noch de Gemeente Nijmegen, noch de vuurwerkfabrikant, noch de vereniging De Goffert hebben hun verantwoordelijkheid gedragen voor dit ongeluk. Martens verbleef van 03 mei tot en met 16 augustus 1961 in de barak St.Agnes Pavilioen ingang verlengde Groensetraat. Na 10 jaar van operaties en maanden blindheid is René alsnog weer aardig opgelapt, met dank aan oogarts/chirurg Verheij en chirurgen van het Canisius Ziekenhuis, destijds nog gevestigd aan de St. Annastraat.

 

Gelderlander 15 mei 1961

Wie aanvullngen of fotomateriaal bezit verzoek ik contact met mij op te nemen.
E-mail: ramhgoc@gmail.com

In onderstaand word-document meer genealogische informatie over Theodor Glatz

Klik hier voor het WORD-document

(Vanwege de complexe vormgeving hebben we dit artikel gepubliceerd zoals het door de auteur is aangeleverd. Het artikel opent in een nieuw venster in Microsoft Word)

Reactie 1:

Rob Essers, 11-03-2011: Gastredacteur René Martens schrijft: "De korenmarkt in het centrum van Nijmegen is gedurende de 2e wereldoorlog op 14 februari 1942 per abuis gebombardeerd door Amerikaanse vliegtuigen."

Het Amerikaanse bombardement was op 22 februari 1944. Op Korenmarkt werden alleen de panden met de huisnummers 1 en 13 beschadigd. De andere panden hadden volgens een opgave d.d. 27 december 1944 alleen glasschade of waren onbeschadigd.

Bijgevoegde foto van Korenmarkt 2 t/m 10A, afkomstig uit de beeldbank van het Regionaal Archief Nijmegen (documentnummer: F45535), is volgens het bijschrift gemaakt in 1951. In de telefoongids van 1950 staat:

"23091 Daniëls, Fa. Gebr. Lederh., lederverv., Korenmarkt 10a."

Op de plaats van de nummers 8 t/m 10a ligt nu een parkeerterrein met de naam Johannieterhof (raadsbesluit d.d. 22 februari 1984).

Reactie 2:

Cees de Vos, 12-03-2011: Gelezen het boeiende verhaal aangaande 'Theodor Glatz 1798-1847'. Tja.., ik kan er niet onderuit, het roept bij mij en verdere familie weer herinneringen op over onze Duitse 'Opoe Schröder 1876-1949'. Zo te zien heeft de familie nog heel wat op te graven. Mogelijk gebeurt dat nog eens... 

Het woord 'stamelen' heb ik toch maar even opgezocht in mijn Wolters-woordenboek. Het betekent: "Het niet goed uit je woorden kunnen komen door verwarring of verlegenheid". De heer Delivié wist je er in 1829 al van af te helpen. 

De "wonder-tandmeester Saphierstein" in 1838 wist ook van wanten; wat die allemaal niet kon genezen..! Hij moet een duizendpoot geweest zijn, een drukke praktijk gehad hebben en stinkend rijk zijn geworden aan de Korenmarkt.

Reactie 3:

Wim van Megen, 21-03-2011: In het genealogisch onderzoek van de fam Glatz en Martens komt onder “stamboom Dossier“ Een artikel voor uit de Nijmeegse courant van vrijdag 11 juli 1817. Hier wordt gewag gemaakt van kastelein van Megen.

Vraag: weet iemand of dat dezelfde van Megen is zoals onderstaand omschreven

Cornelis van Megen, landbouwer

-      geboren 1742 te Nederrijkswald -      getrouwd met Everdina Verhoeven (geboren/gedoopt 27-05-1754 te Nijmegen, dochter van Johannes Verhoeven en Anna Otten). Everdina Verhoeven is afkomstig uit het zogeheten “Leghe Wald” nabij Wyler. -      adres wijk Nederrijkswald 1, Groesbeek (tegenwoordig kruispunt Postweg met Groesbeekseweg)

Va    Cornelis van MEGEN, geboren circa 1742 te Nederrijkswald, overleden op 17-04-1819  (Theo: 16-04-1819 te 15.00 uur) te Groesbeek, zoon van Gijsbertus van MEGEN (zie IVb) en Maria PETERS.
Gehuwd op 27-01-1779 te Nijmegen met Everdina VERHOEVEN, overleden op 19-10-1809 te Groesbeek (Theo: 1829 ?).

Theo: Ondertrouw 08-01-1779 te Nijmegen volgens attestatie getekend door Ds. Evert Haverkamp predikant aldaar. Kinderen van Megen: uitgezonderd Joanna zijn al deze kinderen gedoopt in de Augustijnenkerk te Nijmegen.

Cornelis is Burger van Nijmegen volgens opgave Oud Burgeren Gasthuis, 28-12-1808.

In 1812 is Cornelis eigenaar van een stuk land onder Hatert, adres G7, kadaster A97. In 1812 is de huurder hiervan Jan Geurts. In 1832 is de eigenaar van dit land Laurens Toonen, landbouwer te Weurt. G7 is een huis op het Hogeveld.

Uit dit huwelijk:

   1. 

Joanna, gedoopt (R.K.) op 01-11-1779 te Nijmegen (getuige(n): Gisbertus van Megen, Anna Otte).
Gehuwd op 40-jarige leeftijd op 28-05-1820 te Groesbeek met Franciscus Henricus de SWART, 44 jaar oud, gedoopt (R.K.) op 02-08-1775 te Nijmegen, zoon van Joannes (Jan) de SWART en Gerarda (Grada) ANSUMS.

   2. 

Joannes (zie VIa). Joannes van MEGEN, brievenbesteller, tapper? Geboren te Groesbeek, gedoopt (R.K.) op 22-03-1781 te Nijmegen (getuige(n): Joannes Verhoeve, Maria Peeters), overleden op 26-05-1830 te Nijmegen op 49-jarige leeftijd, zoon van Cornelis van MEGEN (zie Va) en Everdina VERHOEVEN. Joannes heeft 6 kinderen.

Ondertrouwd op 24-01-1806 te Nijmegem, gehuwd op 24-jarige leeftijd op 11-02-1806 te Nijmegen met Helena CLOOSTERMAN, 20 jaar oud, gedoopt (R.K.) op 23-10-1785 te Nijmegen (getuige(n): Leonardus Linders, Adriana Peters), overleden op 04-06-1845 te Nijmegen op 59-jarige leeftijd, dochter van Petrus CLOOSTERMAN en Wilhelmina LEENDERS.

Ergens hebben mijn voorouders een tapperij/herberg /boerderij gerund en wel mogelijk op de Berg en Dalseweg, daar waar nu  de pastorie van de Stephanuskerk staat.

Reactiepagina

REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres:
Reactiepagina

REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: