Autopalace
© Teun de Groot, internetbewerking 27-12-2013 Mark van Loon/Stichting Noviomagus.nl

Benzinestation 'Auto-Palace'

Historisch overzicht van het voormalig Texaco benzinestation
aan de Graafseweg 481, nu Muldersweg 16 en 16A, te Nijmegen
vanaf de oprichting tot aan de verkoop aan de gemeente Nijmegen in 1988.

Op 20 februari 1930 is de Naamloze Vennootschap N.V. Garage en Automobielmaatschappij "Auto-Palace" opgericht met als aandeel­houders:
1. Antonius Johannes Janssen, garagehouder (directeur)
2. Hendrikus Johannes de Groot, administrateur (Hein) (directeur)

Het kapitaal de vennootschap bedraagt fl. 100.000. verdeeld in 100 aandelen, ieder nominaal groot fl. 1000.
Comparant 1 neemt deel voor 27 aandelen en comparant 2 voor 15 aandelen welke zijn volgestort.

In de notulen van de tweede aandeel­houders­vergadering van de N.V. Auto-Palace gehouden op 26 juni 1930 ten kantore van de Maatschappij wordt vermeld dat aanwezig zijn: De Heeren J.J. de Groot, aannemer, voorzitter en commissaris alsmede de aandeelhouders de Heeren Johannes Verhey, H.J. de Groot (zoon van J.J. de Groot) en A.J. Janssen.
De directie en commissarissen van de N.V. Auto-Palace besluiten, mede doordat er een brug over de Waal bij Nijmegen zal komen, een benzinestation te laten bouwen en te exploiteren aan de Graafseweg te Nijmegen ongeveer ter plaatse van de in 1928 afgebroken Sint Teunismolen.

Op 17 januari 1936 is een perceel bouwterrein gelegen aan de Graafseweg 481 te Nijmegen, groot zes aren en twintig centiaren in eigendom van de N.V. Garage en Automobielmaatschappij Auto-Palace verkregen.

De Nijmeegse architecten Van der Pijll en Meerman krijgen de opdracht voor het ontwerp voor een benzinestation met woonhuis en de bouw wordt uitgevoerd door het aannemersbedrijf firma J.J. de Groot en Zonen.


Kaartje bij bloemstuk en affiche verspreid bij de opening van het benzinestation

Op 13 juni 1936 is de feestelijke opening van het Texaco benzinestation en wordt een affiche, met een pasteltekening van het ontwerp door Van der Pijll, in de stad verspreid.


De verlichte toren was van veraf te zien

De leiding voor dit nieuwe bedrijf aan de Graafseweg wordt opgedragen aan de mededirecteur H.J. de Groot. Hij betrekt met zijn echtgenote mevrouw M.H.C.C. de Groot-den Boer de bij het benzinestation behorende woning.

Mede doordat de beide directeuren van mening verschilden over het te voeren beleid zijn de twee delen van het bedrijf uit elkaar gegaan, te weten het benzine station aan de Graafseweg en het garagebedrijf aan de Nieuwe Marktstraat 4 te Nijmegen.

Het Service-Station met woonhuis aan de Graafseweg te Nijmegen wordt op 1 februari 1938 door de heer H.J. de Groot (Hein) gekocht van de N.V. Garage en Automobielmaatschappij "Auto-Palace". De koopsom bedraagt fl. 14.000.

Kort daarop komt op 13 april 1938 de heer H.J. de Groot (Hein) te overlijden en wordt de leiding van het benzinestation opgedragen aan een ex-Texaco verkoopchef, die in dienst blijft tot aan het begin van WO II.
Tijdens de oorlog moeten de bedrijfsactiviteiten worden gestaakt als gevolg van de bezetting door de Duitsers.
Gedurende de oorlogstijd worden de kosten van de financiering en het onderhoud van het gebouw gedragen door de heer J.J. de Groot in privé en de firma J.J. de Groot en Zn.
Op 3 januari 1945 overlijdt de heer J.J. de Groot (Jan) in Nijmegen ten gevolge van het oorlogsgeweld.
De leiding over het benzinestation wordt, na het overlijden van J.J. de Groot, overgenomen door een van zijn zonen, tevens medefirmant in het aannemingsbedrijf, de heer A.F. de Groot (Toon).


A.F. de Groot (Toon)

Na de oorlog wordt het benzinestation geleidelijk weer opgestart met de nieuw aangestelde bedrijfsleider de heer van Strien. Op de foto links boven met hoed.

Op 22 december 1956 wordt de Naamloze Vennootschap N.V. Service Station "Nijmegen" opgericht. De zeven erfgenamen van wijlen de heer J.J. de Groot worden de aandeelhouders in de vennootschap.
Het benzinestation wordt op 28 december 1956 door mevrouw M.H.C.C. de Groot-den Boer overgedragen aan de vennootschap. Mevrouw de Groot-den Boer werd eigenaresse na het overlijden van haar man Hein de Groot.

In 1964 wordt het pand uitgebreid met een aan de noordzijde aangebouwde doorsmeerruimte en in 1966 komt er een uitbreiding van een berging met schuur.

In 1969 heeft de gemeente Nijmegen het bestemmingsplan Winkelsteegh aangenomen waarbij een reconstructie van de Graafseweg is opgenomen hetgeen tot gevolg heeft dat het benzinestation zijn aansluiting verliest door afgraving en verlaging van de Graafseweg.

Na een langdurige bezwarenprocedure, door het inmiddels in een B.V. omgezette Service Station Nijmegen, vindt op 19 januari 1975 de overdracht plaats van eigendommen van de B.V. Service Station Nijmegen (onder andere ook het hotel Welgelegen op de hoek Dennenstraat en Graafseweg).

In de bij de overdracht behorende overeenkomst zijn als compensatie twee nieuwe “verkooppunten voor motorbrandstoffen” opgenomen voor het in onbruik raken van het benzinestation aan de Graafseweg.

Het eerste verkooppunt is gelegen aan de Neerbosscheweg en wordt geopend in juli 1975 en het tweede punt aan de Wijchenseweg wordt geopend in februari 1977.

Het voormalige benzinestation aan de Graafseweg wordt in 1977 ontmanteld door verwijdering van de pompen en reclame-aanduidingen van Caltex, voorheen "Chevron" respectievelijk "Texaco", en het woonhuis wordt betrokken door de bedrijfsleider van de nieuwe stations, de heer J. Zittema. Hij blijft hier met zijn vrouw wonen tot aan zijn pensionering.

Op 29 september 1980 verkopen de gezamenlijke aandeelhouders van de B.V. Service Station Nijmegen hun aandelenbezit aan Aannemingsmaatschappij de Groot en Zn B.V., waar sinds 1975 Ir A. de Groot (Teun), zoon van A.F. de Groot (Toon) de directie voert.

Op 19 februari 1984 komt de heer A.F. de Groot (Toon), voormalig directeur van het bouwbedrijf en Service Station Nijmegen te overlijden.

Door het bouwbedrijf Aannemingsmaatschappij de Groot en Zn wordt in 1987 op de locatie van het voormalige benzinestation aan de Graafseweg een appartementencomplex voor 32 woningen ontwikkeld en de gemeente Nijmegen verleent de bouwvergunning.

Na definitieve goedkeuring van het bouwplan is tevens goedkeuring voor de sloop van het voormalige benzinestation nodig.

In 1985 heeft de student Yop Segers met zijn doctoraalscriptie over de geschiedenis van de benzinedistributie in Nederland en Engeland, waarin het benzinestation aan de Graafseweg in Nijmegen een prominente plaats heeft, nationaal en internationaal aandacht gekregen en voert Segers actie voor het behoud van het Texaco benzinestation.

De monumentencommissie van de gemeente Nijmegen plaatst, na aarzeling in het begin, in 1986 het pand op de ontwerpmonumentenlijst zodat het pand niet meer gesloopt kan worden.

Op 3 oktober 1988 wordt het voormalige benzinestation aan de Graafseweg, nu Muldersweg 16 en 16A, door de B.V. Service Station Nijmegen met compensatie voor het niet doorgaan van het bouwen van het appartementencomplex door het aannemingsbedrijf, aan de gemeente Nijmegen verkocht.

Heilig Landstichting, augustus 2011
© Ir A. de Groot, zoon van A.F. de Groot en kleinzoon van J.J. de Groot
REAGEER

Redactie: Elders op onze website leest u meer over dit tankstation:
ontwerp van architectenbureau Meerman-van der Pijll
Garagebedrijf Toon Janssen
foto's van het ontmantelde tankstation rond 1980
vanaf 1991: Architectenbureau Koos van Lith
terug
Reactiepagina
Reactie 1:

Mario Peperkamp, 24-03-2014: Als liefhebber van de oude brandstoffenhandel mijn complimenten. Weet u ook dat er in de beeldbank van het Regionaal Archief een filmpje van de bouw van het station is? Als je zoekt op Texaco vind je nog meer.

Reactie 2:

Paul Rouw, 09-05-2014: Mijn inmiddels overleden neef Leo Rouw uit Nijmegen heeft hier in de zestiger jaren als pompbediende een aantal jaren gewerkt.
Reactie 3:

Marcel Degen, 31-12-2014: Er is in 1996 een mooie kartonnen bouwplaat van dit benzinestation uitgebracht:
BOUWPLAAT 1936-1996 BENZINESTATION-ARCHITEKTENBURO
Schaalmodel 1:100
Uitgegeven ter gelegenheid van het 60-jarig bestaan van het voormalig benzinestation
aan de Muldersweg 16-16a, Nijmegen.
Idee en realisatie: Architektenburo Koos van Lith, Nijmegen.



Reactie 4:

Marijke van Raaij-van Strien, 26-07-2015: Wij woonden in de oorlogsjaren in het benzinestation "Auto Palace". Inderdaad is dat op bevel van de Duitsers in de oorlog gesloten. Mijn vader had de mooiste verhalen hierover bijv. hoe hij de Duitsers tuk heeft gehad en de peilstokken had ingekort zodat het leek dat de benzinevoorraad op was. Hij was voor niemand bang.
We hebben inkwartiering gehad van de Engelsen en Canadezen, er was een grote kelder onder het gebouw.
In die tijd was de Muldersweg en omgeving één groot grasveld met bomen en struiken.
O ja, er was ook een EHBO post in het benzinestation.

In de oorlogsjaren heeft mijn vader bij Stomerij De Pauw aan de Wolfskuilseweg gewerkt.
Hierna heeft hij inderdaad nog een paar jaar bij Auto Palace gewerkt en in 1948 zijn we verhuisd naar Rotterdam.
Daar hebben we zo’n 2 jaar gewoond. Gelukkig gingen we toen weer terug naar Nijmegen!
Reactie 5:

Ingrid de Bruijn, 15-01-2016: Mijn ouders fietsten in de jaren '40 regelmatig vanuit Oss naar familie in Nijmegen. Dit tankstation was voor hen vanuit de verte indertijd een eerste herkenningspunt. "Daar begint Nijmegen...".
Reactie 6:

Aart Hartogsveld, 23-04-2016: heeft u voor mij de pdf van de bouwplaat want ik spaar bouwplaten van benzinepompen alvast bedankt groeten aart
Reactie 7:

Jan van den Bor, 05-08-2016: Ik kom op internet dit artikel tegen en veer op, want ik ben fanatiek verzamelaar van kartonnen bouwplaten en kende deze bouwplaat helemaal niet.
Mijn vraag is dan ook of deze bouwplaat nog beschikbaar is en zo ja waar ik die dan kan bestellen.

REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: