Burgemeesters

© copyright Henny Fransen; Digitale bewerking: Mark van Loon/Stichting Noviomagus.nl

Nijmeegse burgemeesters (1592-2012)

van Hendrick de Beijer tot Hubert Bruls

door Henny Fransen


Nadat Nijmegen in 1247 door rooms-koning Willem II aan graaf Otto II van Gelre was verpand, ontstond er een zelfstandige stadsregering met burgemeesters, schepenen en een eigen stadsrechter. In 1420 ontwikkelt zich een overkoepelend lichaam van belangrijke beroepsgilden in de stad, het Sinter Claes gilde, dat evenals vertegenwoordigers van geestelijke en caritatieve broederschappen medezeggenschap in de raad verwerft.
Na de verovering van Nijmegen door prins Maurits op 21 oktober 1591, vinden er op politiek, religieus en economisch gebied grote veranderingen plaats, die in feite het einde van de Nijmeegse middeleeuwen inluiden. Maurits had bij de onderhandelingen tot overgave bedongen dat hij als stadhouder het recht kreeg om de raad voor meerdere jaren, en de twee burgemeesters ieder jaar te benoemen. De katholieken verdwijnen uit het stadsbestuur, het economisch invloedrijke Sinter Claes gilde wordt opgeheven en opgevolgd door een college van gemeenslieden met minder bevoegdheden. In godsdienstig opzicht wordt alleen de gereformeerde godsdienst nog officieel erkend. Ook de Broederschappen worden genaast en tot één lichaam ‘De Ellendige,- en andere gevoegde Broederschappen’ samengevoegd. Het stadsbestuur kent dan een zestal burgemeesters, waarvan er twee beurtelings als regerend burgemeester – in der tijd – optreden.
De zes burgemeesters die verantwoordelijk waren voor orde, recht en veiligheid in de stad hadden naast hun ambt als burgervader tevens een eigen beroep. Zo waren Johan Kelffken en Henrick Verbolt tevens wijnhandelaar. Christoffel Biesman beoefende het rentmeesterschap en Hendrick Swarthamel en Rodolph van Ewijck zaten beiden in de ijzerhandel.
De regerende eerste en tweede burgemeester hadden een taak van regionaal belang in de Heemraad van de Overbetuwe en het Kwartier van Nijmegen. In de stad waren de burgemeesters vooral in uitvoerende zin actief. Zo verwisselden zij regelmatig sloten van stadspoorten en hielden zij toezicht op de korenmarkt. In economisch slechte tijden stelden zij samen met de raad de wekelijkse brood- en vleesprijzen vast en zonodig werden misdadigers en vreemde bedelaars na driemaal om de blauwe steen (in het midden van de stad) te zijn geleid door de burgemeesters gevangen gezet. En driemaal per jaar trokken burgemeesters en raadsleden met de schaal door de stad om te collecteren voor het weeshuis. Als rechter-schepen vervulden zij een belangrijke taak in het schepengerecht om ten behoeve van de burgerij de verkopen van onroerend goed, hypotheken, testamenten, volmachten en boedelscheidingen vast te leggen.

In de bijgevoegde lijst van Nijmeegse burgemeesters na het beleg of de reductie van Nijmegen in 1591 zijn alleen de regerende burgemeesters vermeld. De burgemeesters werden, tenzij door bedanken of overlijden, jaarlijks op de keurdag van 2 januari van hun eed ontslagen, waarna er nieuwe benoemingen en beëdigingen plaatsvonden. Bij koninklijk besluit van Lodewijk Napoleon op 20 januari 1810 werd het college van Burgemeester en Wethouders, met één burgemeester en vier wethouders ingesteld.

Literatuur
  • J.M.G.M. Brinkhoff, Nijmegen vroeger en nu, Nijmegen 1971.
  • Het Stadhuis van Nijmegen, Burgemeesters, schepenen en raden, 1592-1815.
  • Paul Offermans, Arbeid en Levensstandaard in Nijmegen: 1550-1600, Nijmegen 1972.

Burgemeesters van Nijmegen 1592-2012
1592   Hendrick de Beijer, Hendrick Swarthamel
1593   Wijnandt van Eck, Oth Valkenburch
1594   Peeter van Heuckelom, Johan Kelffken
1595   Peeter van Heuckelom, Johan Kelffken
1596   Wijnandt van Eck, Oth Valkenburch
1597   Jacob Biesman, Rijck Heuck
1598   Rijck Heuck, Johan Kelffken
1599   Peeter van Heuckelom, Hendrick Swarthamel
1600   Frans Buijs, Wijnandt van Eck
1601   Hendrick de Beijer, Rodolph van Ewijck
1602   Rijck Heuck, Johan Kelffken
1603   Christoffel Biesman, Wijnandt van Eck
1604   Hendrick de Beijer, Frans Buijs
1605   Rijck Heuck, Johan Kelffken
1606   Christoffel Biesman, Frans Buijs
1607   Hendrick de Beijer, Johan van den Hoevel
1608   Rijck Heuck, Johan Kelffken
1609   Christoffel Biesman, Frans Buijs
1610   Hendrick de Beijer, Johan van den Hoevel
1611   Rijck Heuck, Johan Kelffken
1612   Christoffel Biesman, Frans Buijs
1613   Hendrick de Beijer, Frans Buijs, Johan van den Hoevel
1614   Rijck Heuck, Johan Kelffken
1615   Johan van den Hoevel, Johan van Zeller
1616   Christoffel Biesman, Philips Weveringh
1617   Rijck Heuck, Johan Kelffken
1618   Arnolt Kelffken, Renier van Renssen
1619   Pontiaen Singendonck, Geridt van der Voort
1620   Arnolt Kelffken, Renier van Renssen
1621   Pontiaen Singendonck, Geridt van der Voort
1622   Arnolt Kelffken, Christiaen ter Spijcken
1623   Renier van Renssen, Pontiaen Singendonck
1624   Arnolt Kelffken, Christiaen ter Spijcken
1625   Dirck Bouwens, Geridt van der Voort
1626   Renier van Renssen, Pontiaen Singendonck
1627   Arnolt Kelffken, Christiaen ter Spijcken
1628   Dirck Bouwens, Christiaen ter Spijcken
1629   Elbert Kerckman, Pontiaen Singendonck
1630   Dirck Bouwens, Christiaen ter Spijcken
1631   Elbert Kerckman, Renier van Renssen
1632   Dirck Bouwens, Pontiaen Singendonck
1633   Arnolt Kelffken, Christiaen ter Spijcken
1634   Renier van Renssen, Pontiaen Singendonck
1635   Dirck Bouwens, Christiaen ter Spijcken
1636   Arnolt Kelffken, Christiaen ter Spijcken
1637   Willem van Heuckelom, Pontiaen Singendonck
1638   Dirck Bouwens, Nicolaes Verbolt
1639   Arnolt Kelffken, Godert van de Wall
1640   Willem van Heuckelom, Pontiaen Singendonck
1641   Dirck Bouwens, Nicolaes Verbolt
1642   Pontiaen Singendonck, Godert van de Wall
1643   Willem van Heuckelom, Diderick van Welderen
1644   Dirck Bouwens, Nicolaes Verbolt
1645   Pontiaen Singendonck, Godert van de Wall
1646   Willem van Heuckelom, Diderick van Welderen
1647   Nicolaes Verbolt, Diderick van Welderen
1648   Jacob Goris, Diderick van Welderen
1649   Willem van Heuckelom, Nicolaes Verbolt
1650   Nicolaes Verbolt, Nicolaes Vijgh
1651   Jacob Goris, Diderick van Welderen
1652   Willem van Heuckelom, Diderick van Welderen
1653   Nicolaes Verbolt, Nicolaes Vijgh
1654   Cornelis Beeckman, Jacob Goris
1655   Willem van Heuckelom, Anthonis Vos
1656   Nicolaes Verbolt, Nicolaes Vijgh
1657   Cornelis Beeckman, Jacob Goris
1658   Willem van Heuckelom, Anthonis Vos
1659   Nicolaes Verbolt, Nicolaes Vijgh
1660   Cornelis Beeckman, Jacob Goris
1661   Willem van Heuckelom, Melchior ten Hove
1662   Jacob Leeuwens, Nicolaes Vijgh
1663   Cornelis Beeckman, Jacob Goris
1664   Willem van Heuckelom, Melchior ten Hove
1665   Jacob Leeuwens, Johan van Lennep
1666   Cornelis Beeckman, Jacob Goris
1667   Willem van Heuckelom, Melchior ten Hove
1668   Johan van Gendt, Jacob Leeuwens
1669   Willem van Heuckelom, Pontiaen Singendonck
1670   Melchior ten Hove, Johan van Welderen
1671   Johan van Gendt, Jacob Leeuwens
1672   Laurens van den Bergh, Willem van Heuckelom
1673   Laurens van den Bergh, Willem van Heuckelom
1674   Arnolt Coerman, Nicolaes Fagel
1675   Nicolaes Fagel, Willem van Heuckelom
1676   Nicolaes Fagel, Willem van Heuckelom
1677   Coenraet Singendonck, Johan van Welderen
1678   Nicolaes Fagel, Coenraet Singendonck
1679   Willem van Heuckelom, Nicolaes ten Hove, François Verbolt
1680   Nicolaes Fagel, François Verbolt
1681   Justinus de Beijer, Coenraet Singendonck
1682   Diderick Beeckman, Nicolaes Fagel
1683   Henderick Kuper, François Verbolt
1684   Justinus de Beijer, Coenraet Singendonck
1685   Nicolaes Fagel, Willem Waeter
1686   Nicolaes Fagel, Willem Waeter
1687-1689   Henderick Kuper, François Verbolt
1690   Nicolaes Fagel, Willem Waeter, Peter Beeckman
1691   Peter Beeckman, Nicolaes Fagel
1692-1694   Henderick Kuper, François Verbolt
1695-1697   Peter Beeckman, Henderick Frederick Verbolt
1698-1699   Diderick van Eck van Panthaleon, Willem Reijnders
1700   Jacob van Randwijck, Willem Reijnders
1701-1702   Jacob van Randwijck, Willem Roukens
1702   Fransçois Romswinckel, Godert van de Wall, Willem Reijnders, Willem Roukens
1703   Peter Beeckman, Willem Reijnders, Adriaen van Heerdt, François van Romswinckel
1704   Johan Ingenool, Frans van Lijnden
1705   Jacob de Beijer, Peter Verstegen
1706   Adriaen van Heerdt, Thomas Pels
1707   Johan Ingenool, Frans van der Lijnden
1708   Jacob de Beijer, Peter Verstegen
1709   Adriaen van Heerdt, Thomas Pels
1710   Johan van Leeuwen, Frans van der Lijnden
1711   Willem van Loon, Peter Verstegen
1712   Adriaen van Heerdt, Thomas Pels
1713   Johan van Leeuwen, Frans van der Lijnden
1714   Willem van Loon, Peter Verstegen
1715   Christoffel van den Bergh, Johan de Beijer
1716   Johan van Leeuwen, Frans van der Lijnden
1717   Willem van Heuckelom, Peter Verstegen
1718   Christoffel van den Bergh, Matthias Lambert Singendonck
1719   Johan van Leeuwen, Frans van der Lijnden
1720   Willem van Heuckelom, Peter Verstegen
1721   Johan Singendonck, Matthias Lambert Singendonck
1722   Frans van der Lijnden, Coenraet Pieck
1723   Willem van Heuckelom, Peter Verstegen
1724   Johan Singendonck, Matthias Lambert Singendonck
1725   Frans van der Lijnden, Coenraet Pieck
1726   Willem van Heuckelom, Peter Verstegen
1727   Johan Singendonck, Matthias Lambert Singendonck
1728   Frans van der Lijnden, Coenraet Pieck
1729   Arnold Kelfken, Peter Verstegen
1730   Johan Singendonck, Matthias Lambert Singendonck
1731   Frans van der Lijnden, Coenraet Pieck
1732   Arnold Kelfken, Peter Verstegen
1733   Johan Singendonck, Matthias Lambert Singendonck
1734   Frans van der Lijnden, Coenraet Pieck
1735   Arnold Kelfken, Peter Verstegen
1736   Johan Singendonck, Matthias Lambert Singendonck
1737   Frans van der lijnden, Coenraet Pieck
1738   Adam Jacob Smitz, Peter Verstegen
1739   Derck Singendonck, Matthias Lambert Singendonck
1740   Frans van der Lijnden, Coenraet Pieck
1741   Adam Jacob Smitz, Peter Verstegen
1742   Derck Singendonck, Matthias Lambert Singendonck
1743   Frans van der Lijnden, Coenraet Pieck
1744   Nicolaes Hoeufs, Peter Verstegen
1745   Derck Singendonck, Jan Swaen
1746   Justinus de Beijer, Coenraet Pieck
1747   Matthias van Lijnden, Jacob Vos
1748-1749   Christiaen Willem van Benthem, Nicolaes Hoeufs
1750   Justinus de Beijer, Pieter Verschoor
1751-1752   François van den Steen, François Verbolt
1753   Christiaen Willem van Benthem, François van den Steen
1754-1755   Gijsbert Weijer Haasbaart, Jan Josselet
1756   Johannes Hartman Degener, Cornelis Walraven Vonck
1757-1758   Justinus de Beijer, Johan Engelen
1759-1760   François van den Steen, Pieter Verschoor
1761   Johan Engelen, Jan van Leeuwen
1762   François van den Steen, Pieter Verschoor
1763   Johan Engelen, Jan van Leeuwen
1764   François van den Steen, Pieter Verschoor
1765   Justinus de Beijer, Johan Engelen
1766   François van den Steen, Pieter Verschoor
1767   Justinus de Beijer, Johan Engelen
1768   Gijsbert Weijer Haasbaart, Pieter Verschoor
1769   Jan Josselet, François van den Steen
1770   Justinus de Beijer, Hendrik Willem van Grootenraij
1771   Johan Engelen, Henrick Pieck
1772   Jan Josselet, Pieter Verschoor
1773   Gerrit Willem van Balveren, François van den Steen
1774   Johan Engelen, Hendrik Willem van Grootenraij
1775   Jan van Leeuwen, Pieter Verschoor
1776   Jan Josselet, Henrick Pieck
1777   Gerrit Willem van Balveren, François van den Steen
1778   Johan Engelen, Hendrik Willem van Grootenraij
1779   Jan Josselet, Jan van Leeuwen
1780   Adriaan van den Bergh, Henrick Pieck
1781   Gerrit Willem van Balveren, Jan Elias van Lijnden
1782   Johan Engelen, Hendrik Willem van Grootenraij
1783   Jan Josselet, Jan van Leeuwen
1784   Adriaan van den Bergh, Henrick Pieck
1785   Gerrit Willem van Balveren, Jan Elias van Lijnden
1786   Hendrik Willem van Grootenraij, Peter Anthonis Vos
1787   Jan Josselet, Jan van Leeuwen
1788   Johan Brantsen, Jan Elias van Lijnden
1789   Gerrit Willem van Balveren, Arent Anthonis Roukens
1790   Hendrik Willem van Grootenraij, Peter Anthonis Vos
1791   Jan van Leeuwen, Jan Elias van Lijnden
1792   Gerrit Willem van Balveren, Arent Anthonis Roukens
1793   Hendrik Willem van Grootenraij, Derck van Hulst
1794   Jan van Leeuwen, Jacob Carel van Lijnden
1795   Gijsbert Cornelis in de Betouw, C.H. van Grasveldt
1796   W. Doelman, Gerard Elders
1797   W. Doelman, Johannes Veerssen
1798   Wemmer van de Velouw, Hendrick Hoogers, J. Teeuwissen, Guillaume Weijman
1798-1802   H. Rappard, Adriaan in de Betouw, Johannes Veerssen
1802   Johannes in de Betouw, Wilhelmus Arnoldus Hengst
1803-1805   Johan Matthias Singendonck, Hendrick Hoogers, Willem Slingervoet
1805-1806   Hendrick Hoogers, Johannes Wilhelmus Pels
1807-1808   H.W. Rappard, Jan Adriaan Scheers
1808-1811   Jan Engelbert Sanders van Well
1812-1815   Otto van Randwijck
1816-1830   Arend François van den Steen
1830-1837   Dirk van Lijnden
1837-1874   François Bijleveld
1875-1898   Pieter Bijleveld
1898-1929   Franciscus Maria Amandus van Schaeck Mathon
1929-1942   Joseph Steinweg
1942-1943   Petrus van der Velden
1943-1944   Marius van Lokhorst
1944   Petrus van der Velden
1945-1967   Charles Hustinx
1967-1978   Theo de Graaf
1978-1987   Frans Hermsen
1987-1989   Ien Dales
1990-2000   Ed d’Hondt
2001-2007   Guusje ter Horst
2007-2012   Thom de Graaf
2012-   Hubert Bruls

REAGEER

terug

Reactiepagina
Reactie 1:

Dick Jacobs, 08-04-2016: Mijn opa van vaders kant, L.L. Jacobs (28-10-1870 tot 21-5-1959) is ongeveer veertien dagen politieagent geweest in de gemeente Nijmegen.
Op een dag reed er een fietser zonder verlichting -destijds nog een carbidlamp.
Hij schreef een bekeuring voor de man. Zijn chef eiste van hem dat hij de bekeuring ongedaan maakte omdat de geverbaliseerde een zoon van de burgemeester was. Mijn opa weigerde resoluut. Zijn chef verscheurde daarop de bekeuring, waarop mijn opa direct ontslag nam.
Het verhaal heeft jarenlang de rondte gedaan binnen de familie, helaas wist zelfs mijn vader niet meer om welke burgemeester het ging omdat niet bekend was wanneer mijn opa precies bij de politie heeft gewerkt.

REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: